سه‌شنبه 6 تير 1396 - 15:8
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

ترجمه: غزال حسين زاده

 

پدر گرافيک ايران

 

نگاهي به زندگي و آثار مرتضي مميز


مرتضي مميز (متولد 4 شهريور سال 1315 در تهران-درگذشت 5 آذر سال 1384) طراح گرافيک ايراني است. او را پدر هنر گرافيک ايران مي‌نامند.

مرتضي مميز در سال 1344 از دانشگاه تهران، دانشکده هنرهاي زيبا فارغ‌التحصيل شد و سه سال بعد گواهينامه طراحي غرفه و ويترين و معماري خود را از مدرسه عالي هنرهاي تزييني پاريس دريافت کرد. دوره اخذ ليسانس مميز 11سال به طول انجاميد و مميز در اين دوره به کارهاي مختلفي چون فعاليت در آتليه گرافيکي و... مشغول بود.

در سال 1348 پيشنهاد ايجاد رشته گرافيک را به دانشکده هنرهاي زيبا ارائه نمود. بنيانگذاري اين رشته براي دانشجويان هنر باعث گرديد تا سيستم ناقص گرافيک جان بگيرد و فعاليتي را آغاز کند.

تا اين سال مميز به ‌غير از طراحي گرافيک براي کتاب‌ها و پوسترها، تلاشي را تحت عنوان مدير هنري در مجلاتي چون ايران آباد، کتاب هفته، کيهان هفته، فرهنگ، کاوش، نگين آغاز نمود. مجلاتي که نحوه و سبک کاري مميز را در جامعه تثبيت و معرفي نموده‌ است.

آثار مميز در اين دوره، در کتاب هفته چنان پر شمار و خلاقانه بودند که نام مميز را به عنوان گرافيستي مولف و کم نظير بر سر زبانها مي‌اندازد. همچنين ادامه کار مميز در نشريات فرهنگ و نگين، راه را براي ورود گرافيستهاي جوان و نوجوي دهه 40 مانند فرشيد مثقالي باز کرد.

آثار روي جلد مميز براي نشريه کتاب هفته نمونه‌هايي از چاپ (سيلک و ليتوگرافي) موفق و خلاقانه‌اي است که ارزش هاي گرافيکي بسيار مفيدي را با خود به همراه دارد. وي در همان سالها يکي ازمهم‌ترين اثر مدرن تاريخ معاصر را با طراحي چاقوهاي واژگون شکل داد. اثر چاقوهاي او اجتماعي ترين اثري است که از دهه 40 به بعد پديد آمده‌ است.

مرتضي مميز در طول نيم قرن فعاليت هنري خود در ايران و عرصه هنر بين‌المللي، در احيا و ابداع هنر گرافيک در ايران و پيشبرد و گسترش فرهنگ ملي و سنت‌هاي هنري نقش بارزي داشت. وي آذرماه سال 1383 به‌عنوان استاد برجسته فرهنگستان هنر، در مراسمي تجليل شد.

مميز در سالهاي پاياني عمر خويش با بيماري سرطان دست و پنجه نرم مي‌کرد و از 23 آبان‌ماه 1384 براي تازه‌ترين دور شيمي ‌درماني، در بيمارستان آبان تهران بستري شده بود که چند روز بعد حالش رو به وخامت گذاشت و سرانجام در سن 69 سالگي روز شنبه پنجم آذر ماه 1384 (26 نوامبر 2005)درگذشت. پيکر مرتضي مميز، هفتم آذرماه، تشييع و در باغبان‌کلا، واقع در کردان کرج، به‌خاک سپرده شد.

مسووليتها:

مديريت گروه گرافيک و عکاسي دانشکده هنرهاي زيبا دانشگاه تهران، مديريت و طراحي هنري جشنواره بين‌المللي فيلم تهران1356-1352، رياست هيات مديره انجمن طراحان گرافيک ايران، رياست دوسالانه‌هاي گرافيک ششم، هفتم و هشتم، مشاور هنري کتابخانه و مرکز اسناد دانشگاه تهران، رياست کميته ايراني انجمن بين‌المللي طراحان گرافيک (agi)

نمايشگاه‌ها:

وي در طول فعاليت‌هاي هنري خود بيش از ده نمايشگاه اختصاصي از 1339 تا 1377 در تهران و دو نمايشگاه اختصاصي در آلمان (1367-1365) و بيش از 74 نمايشگاه گروهي در ايران، آلمان، فرانسه، آمريکا، بلژيک، فنلاند و يوگسلاوي برپا کرد و طراحي گرافيکي و تهيه پوستر براي صدها جلد کتاب و نشريات مختلف توسط او انجام گرفت.

 

کتابها:

طراحي، نقاشي در سه جلد ‌1351، طراحي تزييني 1354، نشانه‌ها (نمونه کارهاي شخصي) 1362، طراحي اعلان 1984، تصوير و تصور 1368، طراحي روي جلد ‌1368، طراحي روي جلد (مجموعه آثار) 1382، نيم قرن کار (مجموعه آثار) 1383، تصوير سازيهايي در کتابهاي مختلف

افتخارات و جوايز:

جايزه بهترين طراحي کتاب کودک سال‌هاي 45-1342، جايزه رتبه اول دانشجوي ممتاز دانشکده هنرهاي زيبا دانشگاه تهران 1344، برنده جايزه طراحي نمايشگاه بين‌المللي طراحي ژوونيزي فرانسه 1966، طراح شاعر براي طراحي پوسترهاي سينمايي فستيوال سينمايي کان 1975، جايزه بهترين پوسترهاي سينمايي جشنواره فجر تهران 1369 و1366 و1365، جايزه بهترين آثار طراحي نشانه‌هاي دهه 80 ميلادي 1990‌

 

دوشنبه 28 شهريور 1390 - 13:34


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری