جمعه 27 مرداد 1396 - 20:54
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

فرهنگي و هنري

 

نيما نوربخش

 

فيلمي متفاوت از کارگردان هايي متفاوت

 

نگاهي به گروه فيلمسازي «شبانه روز»(کيوان علي محمدي و اميد بنکدار)


«شبانه روز» دومين فيلم بلند کيوان علي محمدي و اميد بنکدار بعد از فيلم «شبانه»(1384)  است. آنها در فاصله فيلم اولشان تا فيلم دوم، مستند هاي  را mdma را درباره مواد مخدر، «سرخ» را درباره بيماري ايدز، «آسمان سياه شب» را درباره آلزايمر و «چند بار به شب دل باختي؟» را درباره سمپوزيوم مجسمه سازي ساختند. فيلمبرداري شبانه روز با دوربين 35 ميليمتري از بيستم شهريور 1387 آغاز شد و در بيستم آبان ماه به پايان رسيد.

بازيگران اصلي چهار قصه فيلم به ترتيب مهتاب کرامتي، حامد بهداد، مهناز افشار و نيکي کريمي هستند که اسم نقش هايي که بازي مي کنند در ابتداي هر قصه آمده است. قصه اول با نگاهي به زندگي تاج السلطنه دختر ناصرالدين شاه ساخته شده است. تاج السلطنه در تاريخ قاجار، يکي از زنان تاثيرگذار بود، که پس از جدايي از همسرش، با تشکيل جرياني، از هنرمندان، شعرا و موسيقي دانان حمايت کرد و اين اقدام او و رفتارهاي نامتعارف ديگرش نارضايتي پدرش را به همراه داشت.

سياوش کسرايي در قصه بعدي، هيچ ربطي به شاعر معروف معاصر ندارد. در واقع فردي به اين نام، استاد بنکدار بوده است. البته اين قصه زندگينامه اين استاد نيست بلکه در حقيقت اين بخش براي اداي دين، از اسم او، حرفه اش و شخصيت عجيبي که داشته، تدارک ديده شده است.

 چهار قصه فيلم به صورت جداگانه روايت نمي شوند، بلکه در هم آميخته شده اند. قصه اول کاملا سياه و سفيد است، قصه دوم با زمينه اي از رنگ قهوه اي و با دوربين ساکن ساخته شده، قصه سوم بطور کلي با دوربين روي دست و با زمينه آبي رنگ گرفته شده، درام در بخش آخر هم شبيه به روايت در آثار کلاسيک است. برخي از شخصيت هاي مشترک، بخش هاي مختلف فيلم را به سان آثار اپيزوديک به هم مرتبط مي سازند.

  اميد بنکدار درباره بازيگران شبانه روز مي گويد: «فضاي پشت صحنه  فيلم «شبانه‌روز» فضاي آرام و صميمانه و بي‌تنشي بود. «شبانه روز» در واقع چهار فيلم است که در زمان يک فيلم واحد روايت مي‌شود. بافت فيلمنامه و فضاي کار مي‌طلبيد که بازيگران متعددي در فيلم حضور داشته باشند. اگر چه اين واقعيت انکار ناپذير است که برخلاف بسياري از کارها که ترکيب کلي بازيگران با ايده آل کارگردان فاصله رو به نزولي دارد در «شبانه روز» ترکيب بازيگران فراتر از انتظار و تصور اوليه ما بود.

بسياري از بازيگران از مرحله فيلمنامه در جريان کار قرار داشتند. ما با تعدادي از دوستان بازيگر جلسات عکاسي داشتيم و با دوربين خود از آنان عکس مي‌گرفتيم تا هنگام نگارش فيلمنامه و ديالوگ ها ذهنيت ملموس‌تري از شمايل شخصيتها داشته باشيم. پس از تکميل فيلمنامه و آغاز پيش توليد، در مرحله دورخواني با بازيگران در مورد شخصيت‌ ها و تصوري که از رفتار و لحن و بيان آنان داشتيم گفتگو کرديم و پيشنهاد هاي آنان را شنيديم و با هم به توافق رسيديم. به همين خاطر در زمان فيلمبرداري همه چيز از پيش مشخص بود و هدايت بازيگران در چنين فضاي دوستانه اي که همه در حال تلاش براي ساخت يک محصول خلاقه  گروهي بودند، نه تنها کار دشواري نبود بلکه از خاطره انگيز ترين و لذت بخش ترين لحظات کار به شمار مي‌رفت.

 جا دارد از دوستان عزيز بازيگري ياد کنم که با حضورشان در نقش‌ هايي که محدودتر از اندازه توانايي‌ شان بود ناممکن ها را براي ما تبديل به امکان کردند. کساني که با ايفاي نقش به شخصيت ‌هاي مکمل «شبانه روز» جان دادند و امکان ساخت فيلم را با حضورشان براي ما فراهم کردند. کساني مانند آزاده صمدي، شاهرخ فروتنيان، ستاره اسکندري، مريم بوباني، فريبا جدي‌کار، فلامک جنيدي، بهنوش بختياري و بسياري ديگر که به خاطر تعدد شخصيت هاي فيلم امکان نمايش و حضور همه اين دوستان در پوستر و تبليغات فيلم ميسر نشد. اين عزيزان سرمايه‌هاي معنوي «شبانه روز» هستند و دوستي شان براي من و کيوان فراتر از مرز ارزشهاست.»

بنکدار درباره طول کشيدن اکران فيلم مي گويد: «فاصله افتادن بين ساخت و اکران فيلم تجربه‌اي بود که ما در فيلم «شبانه» هم آن را پشت سر گذاشته‌ايم. اما تفاوت «شبانه‌روز» در اين بود که ما براي گرفتن پروانه ساخت چيزي نزديک به يک سال دوندگي کرديم. طبيعي است که در چنين شرايطي وقتي که براي رفع ابهامات و مشکلات، فيلمنامه را بارها و بارها بازنويسي مي‌کني و پس از يک سال (که ديگر يکي از سرمايه گذارانت را هم از دست داده‌اي) سرانجام پروانه مي‌گيري و همان فيلمنامه تصويب شده را عين به عين مي‌سازي، طبيعتا انتظار داري که هنگام اخذ پروانه نمايش ديگر مشکلي نداشته باشي. اما متاسفانه چنين نشد. دوندگي‌ها تمام نشدند و مثل يک بازي کامپيوتري به مرحله بالاتري رسيد! مرحله‌اي با دشواري هاي بيشتر! تا اين که با تعويض مديريت معاونت سينمايي و پاره اي اصلاحات در فيلم پروانه نمايش آن صادر شد و بازي کامپيوتري وارد مرحله تلاش براي گرفتن اکران فيلم شد! البته تمامي اين مراحل با موفقيت سپري شدند. فيلم بالاخره اکران شده و عوامل ساخت در کنار مردم به تماشاي آن نشسته‌اند، اما آنچه در اين ميان مغفول مانده عمر و نيرو و تلاش و سرمايه‌اي است که سه سال تمام و در دوندگي در راهروهاي نهاد هاي مختلف براي گرفتن اين موافقت يا آن امضا صرف شد.»

نگار جواهريان درباره نقشي که در فيلم بازي کرده، مي گويد: «اگر همين حالا دوباره اين فيلمنامه را به من پيشنهاد مي‌ دادند باز هم اين نقش را براي بازي در «شبانه روز» انتخاب مي‌کردم، نقش رعنا را دوست دارم و به اپيزود سياوش نسبت به اپيزود هاي ديگر بيشتر دلبستگي دارم، احساس مي‌ کنم خيلي متفاوت است، تاثير گذاري اين اپيزود بر من بيشتر بوده است.از اول تمام فيلمنامه را خوانده بودم و همه ما تقريبا در جريان کل کار بوديم، به دليل نوع روايت فيلم و رابطه شخصيت‌ ها که در اپيزود هاي مختلف ديده مي‌ شود به هر حال بايد هر کدام از بازيگران به قصه‌ هاي ديگر هم اشراف مي داشتند.»

مهتاب کرامتي درباره همکاري با کيوان عليمحمدي و اميد بنکدار مي گويد: «فيلمنامه برايم اهميت داشت. اصلا به اين موضوع فکر نکردم که شايد در ميان بازيگران ديگر، کارم ديده نشود. چون به نگاه کارگردانان فيلم اعتماد دارم. مطمئنم همه کاراکتر و هر نقشي را کاملا به جا و اندازه استفاده مي‌کنند و مي‌دانم نظراتشان حتي اگر در حد تجربه کردن باشد، لذت بخش است.

نگاه ما با هم خيلي همسو بود و به همين دليل اعتماد داشتم و جلو مي رفتم. در تک تک پلان‌هايي که با آنها کار مي‌کردم هم در فيلم‌ هاي مستند و داستاني از نوع اتفاقي که قرار است جلوي دوربين آنها بيفتد هميشه هيجان زده مي‌شدم. چون کاملا متفاوت است. من مطمئن هستم کار کردن با اين دو کارگردان باعث مي‌شود دريچه ديگري براي من به جهان سينما باز شود، مي‌توانم تجربيات متفاوت را ببينم و درگير آنها بشوم.

اتفاقي که در کارهاي اين دو کارگردان مي‌افتد اين است که کمترين اتلاف وقت قبل از گرفتن پلان را داريم. همه چيز از قبل تعيين و فکر شده است به قول خودشان آنقدر زمان دارند براي گرفتن پروانه ساخت که به تک تک پلان‌ها، نوع نگاه و طراحي لباس و ... فکر مي‌کنند.

اولين باري که با آنها در مستند «سرخ» همکاري کردم، احساس مي‌کردم شايد فاصله بين پلان‌ها آنقدر باشد که من بتوانم در اين ميان کارهاي ديگري را هم انجام دهم. اما تا پلان تمام مي‌شد، مي‌ديدم دوربين براي پلان ديگر آماده است. اين اتفاق کمتر در سينما مي‌افتد. اما اين اتفاق، هرج و مرج يا شتاب زدگي نيست. همه چيز با سليقه خاصي شکل مي‌گيرد و ما را متوجه اين موضوع مي‌کند که تفکري پشت آن است.

مشخصات شبانه روز:

فيلمنامه، کارگرداني و تدوين: اميد بنکدار و کيوان علي محمدي، مدير فيلمبرداري: مرتضي پور صمدي، صدابردار: مهدي صالح کرماني، طراح صحنه: آيدين ظريف، طراح لباس: شيده محمودزاده، طراح چهره پردازي: سودابه خسروي، موسيقي: ماني هاشميان، بازيگران: نيکي کريمي، مهتاب کرامتي، حامد بهداد، محمدرضا فروتن، نگار جواهريان، پارسا پيروزفر، شاهرخ فروتنيان، حميدرضا پگاه و... تهيه کننده: سيدجمال ساداتيان.

 

چهارشنبه 2 شهريور 1390 - 12:18


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری