چهارشنبه 26 تير 1398 - 14:17
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

م رستمي

 

گوشواره عرش (مجموعه کامل شعرهاي آييني)

 

گوشواره عرش (مجموعه کامل شعرهاي آييني)         

سروده‌ي: علي موسوي گرمارودي                    

انتشارات: سوره ي مهر

چاپ اول: 1388

 

کتاب حاضر شامل مجموعه شعرهاي آييني است که در ابتداي آن سه مقاله به عنوان مقدمه آورده شده است. اولين مقاله از مقدمه کتاب «چراغ صاعقه است» که سراينده‌يمجموعه حاضر سالها پيش و به درخواست مؤلف کتاب  مذکور نوشته است: کربلا نه تنها رستاخيز عشق که برپا دارنده‌ي قيامت تاريخي انسان ها و رستخيز جان مردم مرده است. به قول محتشم در کربلا جهان از هم مي گسلد و محشر کبراي الهي بر پا مي شود. از آسمان خون مي بارد و حتي شرادق گردون نگون مي‌گردد اما، مانند رستاخيز به تن مردگان جان مي دمد و انسان ها بر صحنه‌ي حيات و پهنه‌ي هستي از تأثير آن بر پاي مي‌ايستند، بر پاي مي‌ايستند تا حسين (ع) و راه او را بشناسند و به سوگ بنشينند تا خود حسيني شوند. از اين روي واقعه ي «طف» تنها يک حادثه ي تاريخي نيست. کارنامه ي حيات سياسي يک امت و نيز حيات فلسفي يک جامعه و فلسفه حيات يک اجتماع است...

دومين و سومين مقاله به ترتيب در نقد کتاب «گنجشک و جبرئيل» مجموعه سروده هاي آييني زنده ياد سيد حسن حسيني و زنده ياد قييصر امين پور، نوشته شده است.

در بخشي از نقد اشعار حسيني آمده است: حسن حسيني شاعري است که در تصرف شعر است. خاستگاه شعر او مرکزي است در وجود او که بر همه کنش ها و واکنش هاي او در سراسر زندگي او حکومت مي‌کند و او را در تصرف دارد...

مجموعه حاضر در بيست فصل سروده شده است و ترتيب فصل بندي آن به اين صورت است که ابتدا از شعرهاي توحيدي آغاز شده سپس نبوت، حضرت فاطمه (س) و امامان معصوم به ترتيب سير سنوي آن بزرگواران آمده است.

قسمتي از يکي از شعرهاي توحيدي اين اثر با عنوان «جهان چون دست خط کردگار است» را مرور مي کنيم:

جهان چون دست خط کردگار است

خدا خود برترين آموزگار است

جهان ما کتاب آن تواناست

در آن نقطه و هر حرف خواناست

اگر خواهي برآري سر بر افلاک

سواد آموز اي درمانده بر خاک

سواد آموز و خود را بيشتر کن

الفباي کتاب حق ز بر کن

سواد آموز تا خواندن بداني

خط توحيد را بهتر بخواني

در  فصل شعرهاي نبوت در خصوص تولد رسول اکرم (ص) مي خوانيم:

ناگاهان،

گويي جهان به کودکي بازگشت

خورشيد، ميهمان کودکان،

و چهار فصل، چون رود، در يک جوي روان شد

و راهي تازه به آسمان آغاز گشت:

در سال مرگ پيلان و زادن غزال...

نيز در فصل بعدي اثر حاضر در سوگ بزرگ بانوي اسلام حضرت فاطمه(س) آمده است:

بوي غم پيچيده در دهليز شب

اشک من آذين و گوش آويز شب

از دل شب ناله آيد به گوش

وز در و ديوار ميخيزد خروش

در شب تاريخ مي پيچد صدا

مي رسد فرياد حق جويي زما

... نيز در اندوه و ماتم علي(ع) از اين فقدان آمده است:

با علي، غم همنوايي مي کند

شکوه از درد جدايي مي کند

پشت غم  نيز از جدايي ها دوتاست

گرده ي شب هم خم از اين ماجراست

در سکوت خانه مي‌مويد علي

با زبان حال مي‌گويد علي:

کاين سکوت خانه داني چون کند

بي تو اي ليلي مرا مجنون کند

شعر ميلاد آفتاب که يکسر در مدح علي (ع) است نخستين شعر آييني نويسنده است:

آثار شعف از چه ز هر سوي روان است

وندر طرب از بهر چه ذرات جهان است

ني بر لب مطرب ز چه دائم به فغان است

دهر کهن از بهر چه خندان و جوانست

گويا که دگر بار ز راه آمده آذار

شاعر در خصوص ميلاد مسعود سرور جوانان مينوي، وصي رسالت نبوي، گوشواره عرش، زاده اول عشق و امام دوم حق، حضرت ابا حسن بن علي (ع) مي سرايد:

...نخست زاده‌يعشق و امام دوم حق

که نام قدسي او ريشه سوزِ خارِ حَزَن

ز خوشه دل زهرا، نخست دانه عشق

به کشتزار امامت، فزون تر از خرمن

زپشت همچو علي همچو او برآيد زانک

زشير شير بر آيد همي و شير اوژن

همچنين در فصل بعدي در رثاي سرور شهيدان، که سرچشمه مستي و شور و عشق است و با عنوان خط خون مي سرايد:

درختان را دوست مي دارم

که به احترام تو قيام کرده اند

                      و آب را

که مهر مادر توست

                    خون تو شرف را سرخگون کرده است

شفق، آينه دار نجابتت

و فلق، محرابي

         که تو در آن

نماز صبح شهادت گزارده اي

گفتني است شعر خط خون در سال 1359 با کوشش عبدالّلطيف الزّبيدي، شاعر تونسي به عربي برگردانده شده است.

نيز در ادامه يكي از اشعار را در رثاي حبيب بن مظاهر از شهداي کربلا مرور مي کنيم.

... در کربلا ولايت دل با حبيب بود

عشقي حبيب يافت که آن را نظير نيست

از زير برف پيري او لاله بر دميد

هرگه ز باغ دل بدمد لاله دير نيست

جان را به راه ديدن محبوب داد و گفت

هر کس نه پيش چشم تو ميرد بصير نيست...

شاعر در بخشي از کتاب، حضرت زينب (س) را به کوه صولت تشبيه کرده و در مقام پايداري، صبر و استقامت وي مي سرايد:

زينب چو کوه صولت و چون مه جمال داشت

يک بيشه شير بود که روح غزال داشت

يک سينه ي نحيف و شکيب هزار داغ

غم، از شُکُوه غم شکنش، انفعال داشت

يکي از شعرهاي اين مجموعه تصويري دارد از ايثار و شهامت حضرت ابوالفضل (ع) که ضمن مدح و ستايش آن خداوندگار عشق مي سرايد:

تاريخ شاهد است که آن شهسوار عشق

آزاده اي به عشقِ برادر اسير بود

با مشک تشنه کام برون آمد از فرات

سيراب شد و ليک ز باران تير بود

انصاف را که حضم زبون در مصاف او

حتي براي دشمني وي حقير بود

چند ويژگي حضرت ابوالفضل (ع) از زبان حضرت امام صادق (ع) اينگونه بيان شده است: بينشي ژرف داشت، در ايمان استوار و با صلابت بود، همراه امام ابا عبدالله جهاد کرد و در راه خدا بلا کشيد و امتحاني نيکو داد و در راه خدا شهيد شد شاعر در جهالت و قساوت قاتلان آن حضرت مي سرايد:

کينه ها از تيغ و خنجر تيزتر

چشم ها از نيزه ها خون ريزتر

جوشن جهل و وفا پوشيده اند

باده نامردمي نوشيده اند

کيست آن سو روبه روي اين سپاه

از چه رو بستند بروي آب و راه

مي شناسندش مسلمان زاده اند

خود بدو صد نامه افزون داده اند...

نيز در مدح و ثنا و رثاي سفير سترگ و مظلوم حقيقت مسلم بن عقيل سلام الله آمده است:

... آن شفق پرواز هم دلداده بود

مست از صهباي گلگون باده بود

چون سياوش دل در آتش سوخته

چشم بر سوداي آتش دوخته

کار مسلم از سياووشان جداست

راه حق از راه ترکستان دوتاست

آن به پاکي جان خود در مي برد

اين به کوي دلبران سر مي برد

گفتني است در اين مجموعه در ذيل شعرهاي مربوط به هر معصوم، شعرها و سروده هايي درباره ي اصحاب و ياران و اشخاص مربوط به آن بزرگوار هم آمده است مثلاً در ذيل اشعار مربوط به امام علي (ع) شعر مربوط به مالک اشتر و هم چنين مرثيه بر علامه اميني صاحب کتاب «الغدير» تنظيم شده است.

 

 

 

چهارشنبه 2 شهريور 1390 - 11:38


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری