يكشنبه 26 آذر 1396 - 22:51
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

فرهنگ متين

 

مردم پوستر انقلاب را دوست دارند

 

 

گفتگو با احمد آقاقليزاده، پايه­گذار پوستر انقلاب و مدير دفتر گرافيک حوزه هنري


وقتي با استاد قليزاده تماس گرفتيم تا ايشان را دعوت به گفتگوئي هنري پيرامون حال و هواي اين روزهاي دفتر هنر گرافيک در واحد تجسمي حوزه هنري کنيم، تبديل به يک مصاحبه انتقادي جذاب پيرامون اين دفتر در حوزه هنري شد. قليزاده از پايه­گذاران پوستر انقلاب در کشور است به صورت جدي به فعاليت هنري­اش ادامه مي­دهد و معتقد است ناشران شهرستاني همچنان براي طراحي روي جلد کتابهايشان توسط استاد بيش از دو ماه در صف انتظار مي­مانند. استاد احمد آقاقليزاده متولد 1339 در تهران است. قليزاده که مدرک کارشناسي ارشد ارتباط تصويري خود را از دانشگاه تهران اخذ کرده است در برگزاري نمايشگاه­هاي داخلي و خارجي و شرکت در جشنواره­هاي مختلف هنري سابقه درخشان و طولاني دارد. استاد قليزاده با برگزاري 4 نمايشگاه انفرادي و شرکت در 32 نمايشگاه جمعي در داخل و خارج کشور فعاليت هنري درخشاني داشته است وي همچنين عضو مرکز هنرهاي تجسمي حوزه هنري، مدير گروه گرافيک مرکز هنرهاي تجسمي حوزه هنري، عضو هيئت داوران اولين نمايشگاه تجربي نقاشي و گرافيک، عضو هيئت داوران رشته پوستر در دومين جشنواره هنر جوان، پايه­گذار پوستر انقلاب و همچنين با دريافت بيش از ده­ها عنوان لوح و جوائز مختلف از جشنواره­هاي گوناگون در داخل و خارج کشور به عنوان يکي از مفاخر هنر گرافيک به ويژه در بحث پوستر انقلاب شناخته مي­شود.

- در ابتدا تعريفي خاص از گرافيک و به خصوص گرافيک انقلاب بفرماييد؟

تعريف گرافيک در همه­جاي دنيا يک تعريف مشخص است اما گرافيک در حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي ابزاري است براي نمايش هنر ايراني اسلامي است. گرافيک در ايران هم بعد از انقلاب طي يک کنش­ها و واکنش­هائي از انقلاب تأثير پذيرفت و به نوعي مسير حرکت گرافيک در حوزه هنري رنگ و بوي انقلاب جنگ و دفاع مقدس گرفت. به طور کلي گرافيک از زمان اختراع چاپ و پديد آمدن بحث تکثير جدي شد. از طرفي اينکه طراحان بتوانند کارها تکثير کنند يک سري محدوديت­ها اعمال مي­شد. چرا در آن موقع چاپ­ها بسيار محدود و سطحي بود. چاپ سنگي، طراح را مجبور مي­کرد که طرح را خلاصه کند به نوعي طرح را بخراشد تا بتوان اثر را چاپ و تکثير کرد. اصلاً واژه لاتين گرافيک همين معناي کندن و خراشيدن را دارد. اما امروز در بحث گرافيک امکانات و مواد مورد نياز آنقدر پيشرفته است که هر کاري را مي­توان چاپ و تکثير کرد. از طرفي ماهيت کارهاي چاپي به گونه­اي است که بايد در اماکن عمومي از جمله در و ديوار شهر، ايستگاه­هاي اتوبوس و مترو و تابلوهاي اعلانات زده شود که اين خود باعث خلاصه­گوئي هرچه بيشتر در کارهاي چاپي مي­شود. چرا که مخاطب تنها در چند ثانيه­اي که با اثر روبرو مي­شود و سپس از آن گذر مي­کند، بايد مفاهيم به طور کامل به او انتقال پيدا کند. بنابراين آثار بيشتر به سوي خلاصه­گوئي و نه خلاصه کشي پيش مي­رود. با شروع و پيروزي انقلاب که در ادامه اين رويداد تاريخي گرافيک هم در حوزه هنري پايه­گذاري شد، خاصه بيشتر تکثير و طراحي آثار اين ديدگاه خلاصه­گوئي را دنبال مي­کرد. از طرفي آثار طراحي شده نيز اغلب به مناسبت­هاي مختلف ملي و مذهبي در سطح شهر به نمايش و دسترس عموم قرار مي­گرفت.

- پس معناي خاصي که حوزه هنري به بحث گرافيک و پوسترسازي بخشيد را مي­توان اينگونه معني کرد؟  

به نوعي ميتوان اينگونه گفت. اگر بخواهيم پوستر و نگاه گرافيکي آثار را قبل از انقلاب بررسي کنيم، مي­بينيم که پوسترهائي که در آن روزها کار مي­شد بيشتر جنبه روشنفکرانه پيچيده و به نوعي با مردم کمترين ارتباط را برقرار مي­کرد قبل از انقلاب پوسترها بيشتر در قالب معرفي فيلم­ها و تئاترها بود که طراحي اين پوسترها هم بسيار پيچيده انجام مي­شد که مردم کمترين ارتباط را برقرار مي­کردند. بعد از انقلاب حوزه هنري کار گرافيک را مردمي کرد. خلاصه­گوئي و خلاصه­ نگاري در آن­ها تا حد امکان کم شده بود و مردم علاقه خاصي به اين پوسترها پيدا کرده بودند به صورتيکه پوسترها را در منازل هم نصب مي­کردند. مردم پرشور اول انقلاب، حالا ديگر احساس مي­کردند که حرف دلشان و ناگفته­هايشان در پوسترها تبلور پيدا کرده است بنابراين پوسترهاي انقلاب و شهدا در مساجد، منازل و اماکن عمومي نصب و مورد استقبال واقع مي­شد. اين شکل استفاده از پوسترها در اوائل انقلاب و به طور کلي دهه 60 با بيشتر شدن ارتباط مردم و انقلاب و اتفاقات ارزشي دهه 60 مي­شد. مردمي شدن گرافيک که از فعاليت­هاي ويژه هنري بوده باعث شد که به تصوير و رنگ بيشتر پرداخته شود برعکس قبل انقلاب که به متن بيش از تصوير توجه مي­شد.

- نگاه شخص شما به اين موضوع که پوسترهاي انقلاب چقدر بر روح و روان مردم تأثير گذاشته است؟

شما مراسم 22 بهمن را در نظر بگيريد انبوهي از پوسترها دست مردم است و مردم اين پوسترها را بالاي سر مي­برند و اظهار وجود مي­کنند. متأسفانه پوستر فاخري وجود ندارد که بتواند تأثيرگذار باشد امروز از اين پوسترهاي ضعيف در مراسم مختلف توسط مردم استقبال مي­شود حال در نظر بگيريد که يک پوستر قوي براي اين مناسبت­ها توليد شود. خوب مردم حتي حاضرند پوسترها را خريداري کنند.

- توليد هيجان و تأثيرگذاري توسط پوسترها بستگي به جو و اتفاقات لحظه­اي آن مراسم  خاص دارد. آيا پوسترها مي­توانند تأثير ثابت و هميشگي بر روي مردم داشته باشند؟

امروز پوسترهائي که مردم بخواهند آنان را به اتاقشان بزنند کم نيست. ما در جشنواره سوگواري عاشورائي از هنرمندان دعوت کرديم و پوسترهايشان را جمع­آوري کرديم اما کسي همت نمي­کند که مجموعه­اي از اين پوسترها را چاپ کند خوب اگر اين آثار چاپ و تکثير شوند مردم از آن استقبال نخواهند کرد؟

- پس شما در مرحله نخست از نظر داشتن آثار فاخر بالقوه هستيد اما کسي نيست که اين موضوع و آثار را نمايش دهد؟

بله. چندين سال است که همين جشنواره سوگواري عاشورائي را برگزار مي­کنيم و در آخرين دوره حدود 600 اثر خوب به دستمان رسيد مديران کاملاً بي­تفاوت از کنار اين آثار گذشتند و متأسفانه هيچ مجموعه و سازمان خاصي هم جهت خريداري اين آثار اقدامي انجام نداد. مثلاً شهرداري­ها چرا نبايد در کنار تخصيص علم و کتل در ماه محرم به هيأت مجموعه­اي از پوسترهاي فاخر هم عرضه کند تا شناخت مخاطبان نسبت به اين واقعه بزرگ، عميق­تر شود. وقتي کاري عرضه نمي­شود و مردم چيزي نمي­بينند چطور مي­توان تأثير آثار عرضه نشده را بر روح و روان و شناخت مردم ديد.

- تأثيرات مثبت و منفي انقلاب در زندگي مردم تا چه ميزان در پوسترهاي ارسالي به اين دفتر نمود داده شده است؟

مثلاً شما موضوع انعکاس رحلت امام بر زندگي مردم را در نظر بگيريد مردم در صحنه حضور پيدا مي­کنند پوسترهاي زيبا خلق مي­شود و گاهاً به دست مردم مي­رسد پوسترهائي از خصوصيات امام تهيه مي­شود. خوب ما هم­اکنون پوستر ويژه و منحصر بفردي در اين زمينه­ها نداريم. پوسترهائي از تمثال مبارک حضرت امام که به نظر تأثيرات منحصر بفرد و ويژه­اي بر مخاطبان خواهد داشت. خلاء پوستر ويژه پيرامون روز قدس يا 22 بهمن و تأثيرات اين حوادث بر زندگي مردم، بسيار احساس مي­شود. البته نمونه­هاي خوب از اين دست طراحي­ها را داريم اما کسي اين کارها را نمود اجتماعي نمي­دهد مثلاً در روز قدس يک طرح و تصوير ويژه و خالي از مسجد الاقصي چقدر مي­تواند تأثيرگذار باشد. قول مي­دهم مردم حتي براي داشتن اين پوسترها حاضرند پول هم بدهند.

- حوزه هنري وظيفه دارد که در 4 حوزه پايداري، انقلاب، دفاع مقدس و خانواده فعاليت ويژه انقلابي داشته باشد به نظر شما حوزه چه ميزان در اين راستا موفق عمل کرده است؟

اين مرکز يک فضاي کوچک و جمع و جور است. کلاً 4 تا هنرمند در اين دفتر فعاليت مي­کنند که 2 تاي آنان هم اداري هستند.

- دفاتر ديگر هم کوچکند اما مدعي هستند؟

بله. مثلاً دفتر انيميشن کاري که توليد مي­کند 70 ميليون بيننده دارد اما کار گرافيک تا چاپ نشود حتي نمي­تواند از اين دفتر خارج شود. خاصيت گرافيک تکثير بيشتر است. ماهيت اين دفتر با ديگر دفاتر کاملاً متفاوت است. شعاري که نمي­شود کار کرد.

 

يكشنبه 30 مرداد 1390 - 9:28


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری