جمعه 2 تير 1396 - 9:44
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

احمد محمد اسماعيلي

 

در جامعه پسا مدرن همه چيز کلي است

 

گفت وگو با احمد ايراني خواه کارگردان نمايش مراسمي براي يک دوست

 

مقدمه : مراسمي براي يک دوست نمايشي از گروه کارگاه تجربي نمايش است که اين روزها در تالار سايه مجموعه تئاتر شهر در حال اجرا است .احمد ايراني خواه در اجراي اين نمايش به سراغ اقتباسي از داستان هاي کوتاه دونالد بارتلمي به کوشش مليحه مرادي جعفري مي رود . کلبي شخصيت اصلي نمايش که انسان ساده دلي به شمار مي رود به جرم از حد گذارانيدن به مجازت مرگ محکوم مي شود . مجازاتي که در آن شهر منسوخ شده است . فضاي گرتسک نمايش اين فرصت را ايراني خواه مي دهد که در فضاي پسا مدرن نمايش را اجرا کند . دکور ميني مال ، بازي هاي در خدمت فضاي نمايش از جمله امتيازات اين نمايش محسوب مي شوند .

  

 

 بر اساس چه ويژگي براي کارگرداني تئاتر به سراغ متن دونالد بارتلمي رفتيد ؟

 مليحه مرادي جعفري عضو گروه تئاتري کارگاه تجربي نمايش است و به نوعي محوريت اجراهاي گروه کارهاي اقتباسي است . نوع اقتباس جعفري کار نويني بود و داستان برايم جذاب بود .

 

 اين نکته جذاب براي شما چه بود ؟

 اينکه مي گويند کلبي از حد گذرانيده است

 

 اين معياري است که اهالي شهر براي اعدام کلبي مطرح مي کند چه معياري است ؟

 از زاويه نبايد به نمايش نگاه کرد . اين نمايش بازسازي يک اتفاق نيست و واقعيت را بازنمايي نمي کنيم . نويسنده قواعد خاص خودش را دارد. به همين دليل است اگر بخواهيم براي مضمون نمايش دوباره نمونه عيني بگرديم دچار مشکل مي شويم . شخصيتهاي نمايش به نوعي نظام هاي مختلف را در جامعه نمايندگي مي کردند.

 

 مثال مي زنيد ؟

 نظامي از قدرت که شهر دار آن را نمايندگي مي کند ، يا نظامي از دين که کشيشي آن را نمايندگي مي کند ، يا نظامي از دانش با نمايندگي پيت ها وغيره . بهر حال يک نمونه آماري ارائه مي شود و اين امکان وجود دارد که به تعداد بي نهايت از آدمهاي کره زمين مي توان استباط داشت که اين مرد به چه دليل از حد گذارنيده است .

 

 آيا اين داستان مي تواند در هر جامعه بشري به وجود بيايد ؟

 کاملا با اين قضيه موافق هستم و به همين علتها است که اجراي اين نمايش برايم جذاب بود . اين حد از گذرانيدن کنشي است که در ذهن شما به وجود مي آيد . يک بحث ديالتيک به وجود مي آيد . در اصل برخورد تز و آنتي تز به وجود مي آيد و کنش واقعي در ذهن مخاطب نمايش به وجود مي آيد.

 

اما متر و ملاکي براي چگ.نگي از حد گذرانيدن توسط کلبي در دسترس نداريم تا بتوانيم قضاوت کنيم ؟

 مگر مي توانيم براي رفتارهاي انساني ملاکي قائل باشيم

 

 اما قوانيني وجود دارد که اگر کسي آن را رعايت نکند مي گويند از حد گذرانيده است ؟

 در جامعه پسا مدرن همه چيز کلي است

 

 بنابراين در نمايش شما يک جامعه پسا مدرن خلق کرده ايد ؟

اگر مولفه هاي پسا مدرن را نشناسيم نمي توانيم وارد بطن داستان اين نمايش بشويم . اگر با نگاه علت و معلولي نمايش را نگاه کنيم . گفتمان ماها ناتمام مي ماند . در اين نمايش نبايد به دنبال گره گشايي ، کشمکش و اوج و فرود  باشيم . نمايش يک قصه تک خطي به اين مضمون دارد که يک نفر از حد گذرانيده است و مي خواهند او را دار بزنند . در نمايش شاهد چگونگي اين اعدام هستيم . ما دنبال چرايي نيستيم . مخاطب بايد در ذهنش اين پرسش را داشته باشد که اين آدم را با چه متري دارمي زنند ؟  متر و ارزش دار زدن اين آدم مهم است . برخي از دوستان خبرنگار  با  اعتقاد به ساختار ارسطويي به ديدن اين نمايش آمده اند که نگاه غلطي است  . دوستان سوال مي کنند که چرا کسي مخالف دار زدن کلبي نيست .

 

 پاسخ شما به اين سوال چيست ؟

 اين دوستان را ارجاع مي دهم به مولفه هاي پسا مدرن ......

 

 يعني شما اعتقاد داريد که اين نمايش را نمي توان با معيار هاي کلاسيک نقد کرد ؟

 بحث من اين است که نبايد در اين نمايش دنبال علت و معلول رفت ودر نمايش پاسخي يراي چرايي دار زدن کلبي داده نمي شود . ابتدا بايد ديالتيک را شناخت و بايد ذهن مخاطب به بي نهايت سوال هايي که ايجاد مي شود پاسخ بدهد . يکي از مولفه هاي انسان پسا مدرن اين است که بلا تکليف است و هيچ دليلي براي اعمال و رفتار و گفتارش ارائه نمي کند .  نمونه اش در جامعه ما فراوان است . اگر فيلم شبکه اجتماعي را ديده باشيد متوجه اين مسائل مي شويد . در جامعه تئاتري ما اين نوع اجراها وجود نداشته و به خاطر همين است که منتقدان با ديدن نمايش دچار چالش شده اند  و نمايش را با ميزان علت و معلولي، نمايش متعارف و کلاسيک مقايس مي کنند . براي فهم نمايش بايد از ابتدا با دقت به چيدمان هاي صحنه توجه کرد .

 

 آغاز نمايش بااجراي بالماسکه توام است ؟

 بله يک بازي بالماسکه راه انداخته ايم و محوريت نمايش با ارائه يک بازي است

 

 لباس هاي شخصيت هاي نمايش هم لباس بالماسکه است ؟

بله وتلاش شد که با نوع اين پوشش اين حس بازي و مراسم بالماسکه به مخاطب منتقل شود وشوخي شوخي کلبي را دار مي زنند .

 

 مجلس بالماسکه  در نمايش  ياد آور مجلس بالماسکه فيلم  چشمان بسته ساخته استنلي کوبريک بود ؟

 بله کار ما قرابت هاي زيادي به آثار پسا مدرن دارد .

 


 

شنبه 29 مرداد 1390 - 10:41


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری