پنجشنبه 2 خرداد 1398 - 1:8
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

بارقه‌هاي آفتاب / جلد ششم

 

بارقه‌هاي آفتاب / جلد ششم/ منتخب زندگي‌نامه يكصد و ده چهره از آفرينندگان فرهنگ و تمدن اسلام و بوم ايران

‌تاليف : دكتر علي‌اكبر ولايتي

چاپ و شمارگان : اول / 90 ، 2000 نسخه

ناشر : شركت سهامي كتاب‌هاي جيبي وابسته به موسسه انتشارات اميركبير

 

كتاب حاضر با يك مقدمه به بررسي زندگي و آثار لطفعلي‌خان زند ، محمدباقر مجلسي ، حمدالله مستوفي ، مظفرعلي تربيتي ، مقدس اردبيلي ، ملاصدرا ، منصور حلاج ، مولوي ، رشيدالدين ميبدي ، مير خواند ، ميرسيد علي ، ميرداماد ، ميرمصور بدخشاني ( ترمذي ) ، نادرشاه ، ابوالحسن علي نسوي ، نصرالله منشي ، نظامي گنجه‌اي ، فضل بن حتم نيريزي ، ابومنصور هروي ، رشيدالدين فضل‌الله همداني و همچنين يعقوب ليث مي‌پردازد .

نويسنده كتاب در مقدمه خود يادآور مي‌شود كه همواره در كشورهاي گوناگون كوشش‌هايي در به تصوير كشيدن چهره بزرگان و انديشمندان گذشته ، كساني كه پيش از ورود صنعت عكاسي به كشورهاي اسلامي مي‌زيسته‌اند ، وجود داشته و دارد . اين تصاوير در قالب تمبر ، نقاشي مينياتور و مانند آن روانه بازار شده و متاسفانه در وراي برخي از آنها سوءنيت نيز ديده مي‌شود . دكتر علي‌اكبر ولايتي ادامه مي‌ دهد كه در كشور ما نيز طي دهه‌هاي گذشته براي به تصوير كشيدن چهره بزرگان كوشش‌هايي شده است. در ادامه اين كوشش‌ها گروهي به سرپرستي نويسنده كتاب مصمم مي‌شوند تا در كوششي اوليه تصويري از 110 تن از انديشمندان دوره اسلامي را فرام آورند .

طرح نشان دادن تصويري از 110 تن از انديشمندان دوره اسلامي با بهره‌گيري از همه امكانات و تلاش‌هاي سابق برآن آغاز مي‌شود . دكتر ولايتي تاكيد مي‌‌كند كه براي جلوگيري از نقص و اشتباه فاحش در نخستين كوشش خود در اين مقوله صلاح بر اين ديده مي‌شود كه در نخستين ارائه تصوير از چهره اين بزرگان همه تصاوير در قالب نيم‌تنه تهيه شوند تا با استفاده و پشتيباني از پژوهش‌هاي مفصل و نهايي درباره پوشاك اقوام مختلف در ويرايش‌هاي بعدي تصوير تمام قد اين افراد تهيه شود . ولايتي در انتهاي مقدمه خود تاكيد مي‌كند كه اين كوشش تنها صورتي اوليه براي ارائه اين تصاوير است  و هنوز راه درازي باقي است تا همه اين تصاوير مقبوليت يابد و توسط نهادي دولتي بعنوان استاندارد چهره آنان معرفي شده و شكلي كاملا ً هنرمندانه از آنان نقاشي شود .

لطفعي‌خان زند اولين شخصيت است كه نويسنده كتاب به آن مي‌پردازد . لطفعلي‌خان زند پسر جعفرخان بن صادق هشتمين و واپسين شاه سلسله زنديه است . جعفرخان ، پدر لطفعلي خان ، نخست حاكم كردستان بود و در 1199 ق در اصفهان به سلطنت رسيد . پس از آن كه آقامحمدخان قاجار اصفهان را به تصرف درآورد ، جعفرخان به شيراز گريخت و چهارسال حكمراني كرد ، اما از بخت بد ، با توطئه بعضي از اميران زند به دست آقا محمدخان كشته شد و سرش را از دروازه ارگ شيراز به زير انداختند . دكتر علي‌اكبر ولايتي در بخش بعدي اين فصل به تشريح زندگي لطفعلي‌‌خان زند مي‌پردازد . لطفعلي‌خان زند از جواني در امور سياسي دست داشت . نخست مامور برقراري نظم در بنادر و سواحل خليج‌فارس بود . پس از مرگ جعفرخان ، از خاندان زند فردي به نام صيد مراد خان ، كه مدتي والي فارس بود و طمع به سلطنت داشت ، پادشاهي خود را اعلام كرد . در اين زمان ، لطفعلي خان در جنوب ايران با ياغيان در نبرد بود ؛ به همين روي صيدمرادخان براي سركوبي لطفعلي‌خان زند دسيسه چيد و فرماندهان سپاه وي را فريفت ؛ اما لطفعلي‌خان به بوشهر گريخت و سپاه از هم گسيخت .

لطفعلي‌خان زند جواني شجاع بود كه در وصف دلاوريهاي وي سخن بسيار رفته است ، او سراسر زندگي‌اش را بر زين اسب و در ميدان نبرد گذرانيد و يك آدم آسوده خاطر نبود . در منابع به چابكي و چالاكي و توانايي‌هاي وي در امور نظامي و نيز زيبايي ظاهري وي اشاره شده است . اما كياست و سياست‌مداري او محل ترديد است . لطفعلي‌خان زند سرانجام پس از سالها پيكار بدست آقامحمدخان قاجار به اسارت گرفته مي‌شود . آقامحمدخان دو چشم لطفعلي خان زند را از حدقه درآورد و سپس وي را محكوم به قبيح‌ترين شكنجه‌ها كرد . پس از آن همه رواداشتن اعمال غيرانساني بر لطفعلي‌خان ، وي را در ربيع‌الثاني 1209 به تهران فرستاد و پس از چند روز به دست ميرزا محمدخان قاجار دولو بيگي و به فرمان آقامحمدخان كشته شد . پيكر لطفعلي‌خان را در امامزاده زيد تهران به خاك سپردند و با مرگ او سلسله زنديه برافتاد . نويسنده با بحث لطفعلي‌خان زند از ديدگاه ديگران و همچنين منابع ، فصل اول كتاب را به پايان مي‌رساند .

 

سيد محمدباقر مجلسي ، فرزند سيد محمد داماد حسيني استرآبادي ، متخلص به « اشراق » و ملقب به معلم « ثالث » و « سيدالافضل » ، عالم ، فقيه ، حكيم ، عارف و شاعر نامدار ايراني در دوران صفويه ديگر  نامدار ايراني است كه در كتاب بارقه‌هاي آفتاب به آن پرداخته مي‌شود . در فصل مربوط به ميرداماد ، زندگي ،‌ عقايد و انديشه‌ها ، جايگاه ادبي ، استادان و شاگردان ، آثار و همچنين منابع مورد بررسي و كنكاش نظر قرار مي‌گيرد . ميرداماد در خانواده‌اي نامدار و متدين ديده به جهان گشود . پدرش شمس‌الدين ، داماد علي بن عبدالمعالي ، معروف به محقق ثاني يا محقق كركي ، از روحانيون بزرگ شيعه در دوران صفوي بوده است . به سبب همين خويشاوندي لقب «‌داماد » در خاندان شمس‌الدين باقي ماند .

ميرداماد در روزگار خود در زمينه فقه ، عرفان و فلسفه استاد و داراي حافظه‌اي شگفت‌انگيز بود . شماري از سير و سلوك و زهد او ياد كرده‌اند . نويسنده كتاب مهم‌ترين تاثير ميرداماد بر فلسفه را نزديك ساختن فلسفه و دين مي‌داند . پژوهشگران اين كار او را گامي نو در زمينه فلسفه و روح كلي حاكم بر فلسفه ميرداماد را « عرفاني» دانسته‌اند . از ويژگي‌هاي برجسته انديشه‌‌هاي ميرداماد ، نظر او درباره زمان است . اين پرسش كه آيا جهان حادث است يا قديم از موارد مهم منازعه ميان فيلسوفان و متكلمان است . به عقيده ميرداماد ، انسان حتي اگر نفس خود را از كالبدش انتزاع كند و به تجريد برسد ، باز هم در جنگ زمان و مكان است . تنها هنگام مرگ و آنگاه كه عالم ظلمت را بسوي عالم نور ترك مي‌گويد ، از بند جبر وجود خاكي و از بند زمان كاملا ً آزاد مي شود . حدود پنجاه رساله به ميرداماد نسبت داده‌اند . قبسات حق اليقين في حدوث العالم، در كلام و فلسفه – لصراط المستقيم و الافق المبين ، در كلام و فلسفه الرواشح السماويه في شرح احاديث الاماميه در تفسير مجموعه‌اي از  احاديث ائمه اطهار – سدره المنتهي تفسيري بر قرآن - الجذورات و تشويق الحق – شارع النجاه ، در اصول و فروع دين – انموذج العلوم ، در حل بيست اشكال رياضي،  كلام و فقه – امانت الهي ، تفسيري بر قرآن مجيد – تفسير سوره الاخلاص و سدره المنتهي و همچنين شرحي بر النجاه ابن سينا برخي از آثار منسوب به ميرداماد است .

بارقه‌هاي آفتاب ، / جلد ششم/ منتخب زندگي‌نامه يكصد و ده چهره از آفرينندگان فرهنگ و تمدن اسلام و بوم ايران در چاپ اول خود با تيراژ 2000 نسخه و با قيمت 34000 ريال توسط شركت سهامي كتاب‌هاي جيبي وابسته به موسسه انتشارات اميركبير به چاپ رسيده است .

 

 

يكشنبه 23 مرداد 1390 - 11:8


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری