سه‌شنبه 25 تير 1398 - 14:36
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

عبدالقادر مراغي

 

عبدالقادر مراغي / آفرينندگان فرهنگ و تمدن اسلام و بوم ايران / جلد دوم

تاليف : دكتر علي‌اكبر ولايتي

چاپ و شمارگان : اول / 89 ، 3000 نسخه

ناشر : شركت سهامي كتاب‌هاي جيبي وابسته به موسسه انتشارات اميركبير

 

كتاب حاضر با يك مقدمه و در پنج فصل با عناوين نگاهي به تاريخ ايران در عصر زندگي عبدالقادر ، زندگي‌نامه ، موسيقي و شعر عبدالقادر مراغي ، آثار عبدالقادر و همچنين كتاب‌شناسي عبدالقادر مراغي به بررسي زندگي عبدالقادر مراغي مي‌پردازد. دكتر علي‌اكبر ولايتي در ابتداي كتاب خود به اين موضوع اشاره مي‌كند كه قرن‌ها پيش از آنكه اروپا و ممالك اروپايي كشور شوند  ، مسلمانان امت واحده و ايرانيان منسجم بودند . امت اسلامي مدت هزار سال مهد علم و تمدن و فرهنگ جهان ، و ايران پرچمدار اين نهضت بزرگ اسلامي بود . ولايتي ادامه مي‌دهد كه در دو سه قرن اخير هجوم فرهنگي ، نظامي  و سياسي و اقتصادي استعمار موجب رخوت و عقب افتادگي جوامع مسلمان شد ، ولي بيداري اسلامي قرن گذشته و معاصر ، و خيزش اسلامي چند دهه اخير موجب حركت مسلمانان شد . وي در پايان يادآور مي‌شود كه تلاش‌هاي نخستين ، در جهت رهايي از سلطه نظامي و سياسي و كسب آزادي و  استقلال بود و اكنون زمان بيداري فرهنگي و احياي اعتماد به نفس اسلامي و ايراني فرا رسيده است .

دكتر ولايتي از جمله اقدامات اساسي براي چنين حركتي را معرفي و بازشناساندن بزرگان تاريخ تمدن اسلام و ايران  و باز تعريف ارزش‌هاي اعتقادي اسلامي و هويت ملي مي‌داند .

عبدالقادر پسر غيبي حافظ مراغي ، ملقب به حافظ ، موسيقي‌‌دان بزرگ ايراني ،‌ در سال 768 ق ، در مراغه به دنيا آمد . عبدالقادر در چهار سالگي به مكتب رفت و در هشت سالگي حافظ تمام قرآن كريم شد و تا ده سالگي صرف و نحو و معاني و بيان را آموخت . او را عالم به علوم متداول زمان ، حافظ و قاري قرآن ، داراي طبع شعر ، خوش‌نويس ، استاد تصويرگري و متخصص در علوم نظري و عملي در موسيقي و از مفاخر تاريخ هنر ايران در نيمه قرن هشتم و نهم هجري و آخرين نظريه پرداز موسيقي ايراني دانسته‌اند . عبدالقادر و پدرش هر دو حافظ قرآن بودند .

نويسنده كتاب در فصل اول بر روي اين موضوع تاكيد مي‌كند كه آنچنان كه از آثار عبدالقادر برمي‌آيد وي پس از جلال‌الدين حسين ، به سلطان احمد جلاير ، پادشاه شعرشناس و موسيقي دوست ،‌ نزديك و سردسته نوازندگان دربار وي مي‌شود . سلطان نيز وي را به القابي همچون سلطان‌الحفاظ ، ذوفنون عصر و فيلسوف جهان مفتخر مي‌كند . جنگ و ستيزهاي آل جلاير در آغاز و خون‌ريزي‌هاي اميرتيمور گوركاني و نابساماني‌هاي پس از آن در اواخر زندگي عبدالقادر حاكي از آنست كه عمر او مقارن با دوره‌اي پرآشوب و همراه با فلاكت‌هاي جان گداز بوده است . آخرين سال‌هاي عمر عبدالقادر در دربار شاهرخ سپري شد . سرانجام عبدالقادر بر اثر بيماري همه گير طاعون در هرات از دنيا رفت . عبدالقادر فردي محقق و خودآموز بوده است كه احتمالاً پس از آشنايي با موسيقي و تعليمات اوليه پدرش ، به مطالعات وسيع خود ادامه داده است . التفات و اهتمام جمال‌الدين غيبي بر اين مهم بوده است كه با تعليم موسيقي به فرزند خود مي‌تواند وي را در كارهايش موفق‌تر كند تا با كيفيتي موثر قرآن را تلاوت كند . دكتر ولايتي در انتهاي فصل دوم كتاب سالشمار زندگي عبدالقادر مراغي را براي اطلاع خوانندگان كتاب بيان مي‌كند .

موسيقي و شعر عبدالقادر مراغي و همچنين آثار عبدالقادر با مباحثي همچون كنزالالحان ، جامع الالحان ، مقاصد الالحان در فصل سوم و چهارم كتاب حاضر مورد بررسي قرار مي‌گيرد . نويسنده كتاب ، عبدالقادر را يكي از بزرگ ترين موسيقي‌دانان و موسيقي‌پژوهان تاريخ هنر ايران مي‌داند . ولايتي اشاره مي‌كند كه تم موسيقي فيلم امام علي (‌ع ) نيز براساس آثار عبدالقادر ساخته شده است و افتخار فرهاد فخرالديني هم در ساختن موسيقي اين سريال اين است كه توانسته به رغم تلاش‌هاي ناموفق فراواني كه در ايران و ديگر نقاط دنيا براي استنباط يكي از يافته‌‌هاي موسيقي  عبدالقادر صورت گرفته ،‌ عاقبت آنرا كامل اجرا كند . تاليفات عبدالقادر براي علاقه‌مندان به پژوهش درباره موسيقي ايران بسيار مغتنم است ؛‌ كنزالالحان ، مقاصد الالحان ، جامع الالحان و شرح الادوار از جمله آثار مهم وي مي‌‌باشد . كنزالالحان نخستين اثر عبدالقادر مراغي است كه مجموعه آهنگ‌هاي موسيقي و نمونه كامل ساخته‌هاي او به شمار مي‌رود . اما نسخه‌اي  از اين كتاب ارزشمند در دست نيست . مقاصدالالحان خلاصه جامع الالحان و دمين اثر عبدالقادر مراغي است كه دربردارنده نام تصنيف و آهنگ‌هاي اوست . شرح‌الادوار هم آخرين تاليف عبدالقادر است .

فصل پنجم كتاب حاضر به كتاب‌شناسي عبدالقادر مراغي و در نهايت فصل ششم و پاياني كتاب هم گزيده‌اي از آثار او را دربر مي گيرد .

عبدالقادر مراغي نوشته دكتر علي‌اكبر ولايتي در چاپ اول خود با شمارگان 3000 نسخه و با قيمت 15000 ريال توسط شركت سهامي كتاب‌‌هاي جيبي وابسته به انتشارات اميركبير به چاپ رسيده است .

 

 

چهارشنبه 19 مرداد 1390 - 11:51


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری