دوشنبه 1 آبان 1396 - 3:56
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

احمد محمد اسماعيلي

 

نمايش هاي سنتي ريشه در فرهنگ مردم ما دارد

 

 

گفت و گو با داود فتحعلي بيگي کار گردان نمايش شهر آشوب

  

مقدمه  : داود فتحعلي بيگي از بزرگان تئاتر آيني سنتي کشورمان است و در بيش از چهاردهه فعاليت جدي در اين عرصه خدمات زيادي در جهت رشد و اعتلاي نمايش هاي آييني و سنتي انجام داده است . بسياري از فعالان اين عرصه از شاگردان داود فتحعلي بيگي هستند . الماس چاقو فروش ، شمشير سحرآميز ، چشم تنگ ....، مجلس سياه بازي بيژن و منيژه ، مبارک و خاتون پرده نشين و بسياري از نمايش هاي ديگر از جمله هاي کارهاي آييني و سنتي فتحعلي بيگي محسوب مي شوند . وي همچنين در عرصه تحقيق ، پژوهش و تاليف کتابهاي مرتبط سابقه طولاني دارد . دفتر تعزيه ، تقليد نامه ، زليخانامه ، مشکين نامه و غيره از جمله اين آثار هستند . داود فتحعلي بيگي با اجراي نمايش شهر آشوب در پانزدهمين دوره جشنواره تئاتر آييني سنتي حضور موفقي را تجربه کرده است . نمايشي زيبا متکي بر  عناصر نام آشناي تئاتر تخت رو حوضي که مخاطب را با داستان و شخصيتهاي نمايش در گير مي کند .

 

 

 بر اساس چه ويژگي هايي به تئاتر آييني سنتي علاقه داريد و سالها در اين عرصه فعاليت مي کنيد ؟

 نمايش هاي آييني سنتي ريشه در فرهنگ و آداب و سنن پر بار و غني ما دارد . هنري که قدمت هزار ساله دارد و هويت و تمدن ما را بازگو مي کند . چون اين فرهنگ و نمايش بر گرفته شده از فرهنگ مردم در کوچه وخيابان است مردم با آن ارتباط برقرار مي کنند . داستان و شخصيتهاي نمايش هاي تخته رو حوضي و سياه بازي براي مردم ملموس و قابل باور است و و حرفهاي روز جامعه در قالب داستان نمايش ها به مخاطب ارائه مي شود . از سوي ديگر نمايش هاي سنتي ما ظرفيتهاي زيادي براي کارکردن دارد . دنياي هنرهاي سنتي شيرين ، وسيع و زيبا است . به هر ميزان که به اين هنرها پرداخته شود باز هم جاي کار بيشتر دارد  نکته  مهم اين مسئله است  که تئاتر سنتي به درد تئاتر امروزي و مدرن هم مي خورد و مي توان آن را اقتباس کرد.

 

براي اينکه مخاطب جوان بتواند ارتباط بهتري با اين نوع نمايش ها برقرار کند چه کار هايي بايد انجام داد ؟

در گذشته به دليل محدوديت ارتباط رسانه اي اغلب مردم با ديدن نمايش هاي سنتي و يا حضور در قهوه خانه و گوش کردن به حرف نقال از جامعه خودشان و اتفاقاتي که به وجود آمده بود اطلاعاتي کسب مي کردند . گذشتگان ما ظرفيتهاي نمايش هاي سنتي را متناسب با ظرفيتهاي آن روزگار پيدا کرده بودند و ما هم بايد اين نمايش را متناسب با ظرفيتهاي امروز جامعه کنيم .

 

متن شهناز روستايي را براي اجراي نمايش شهر آشوب انتخاب کرديد . دليل اين مسئله چه بود ؟

شهناز روستايي  سالها است که با من کار مي کند واز شاگردان دوران گذشته ام  است . از طرف ديگر به علت مشغله کار تاليف چند کتاب منجله کتاب نسخ تعزيه از قديم تا به امروز  و بروز بيماري مجالي براي نوشتن متن نمايش شهر آشوب را نداشتم  . مدتي هم مشغول مقدمات فرهم کردن اجراي نمايش امير ارسلان بودم . شهناز روستايي به فضاي فکري من شناخت دارد و مي داند که به چه فضاهايي در کار علاقه دارم و همکاري خوبي با ايشان داشتم . در حين نوشتن هم با من مشورت هاي زيادي انجام مي دادند تا ماحصل کار خوب باشد . در حدود چهار باري متن نوشته شد تا به شکل و فرم ايده ال برسد . نکته مهم ديگر انتقال تجربياتم در اين عرصه به نسل جوان است که بايد مورد توجه قرار بگيرد . نوشتن متن سياه بازي علي رغم آسان به نظر رسيدنش فوق العاده دشوار و سخت است و نويسنده بايد خيلي از چيزها را بداند  تا بتواند متني در اين حوزه بنويسد .

 

بيس اصلي متن شهر آشوب چگونه به وجود آمد ؟

بيس اصلي نمايش بر اساس يکي از داستان هاي هزار و يک شب که داستان زندگي يک غلام دروغگو بود گرفتيم . بتدريج قصه بسط و گسترش پيدا کرد و شخصيت غلام سياه نمايش با دروغگويي هايي که انجام مي دهد تا به دختر مورد علاقه اش برسد کلي دردسر براي شهر و مردم به وجود مي آورد . اما قصه پايان و فرجام خوشي دارد .

 

برگزاري جشنواره تئاتر آييني سنتي را چگونه ارزيابي مي کنيد ؟

به عنوان يکي از فعالان و علاقمندان هنرهاي آييني و سنتي نکته اي که  مي توانم در باره برگزاري جشنواره بيان کنم اين مسئله است که نمي توان با صرف برگزاري جشنواره دوسالانه تئاتر آييني سنتي به احياي اين هنر کمک کرد . خيلي از ارگانها ، نهادها و آدمها بايد به اين قضيه کمک کنند . به وجود آمدن شرايط اکران عمومي اين آثار بهترين شيوه براي اعتلاي اين هنر فاخر است . چنداجراي محدود در طول جشنواره اين هنر را به جايي نمي ر ساند. با تشکيل کارگاههايي بايد پژوهش ها و تحقيقات جديد اين هنر مورد بازنگري قرار بگيرد . اگر عشق و علاقه فعالان عرصه نمايش هاي سنتي وجود نداشت الان اين هنر هم وجود نداشت . هنگامي که در اداره تئاتر فعاليت مي کردم  بنا به وظيفه شغليم اين هنر را دنبال نمي کردم بلکه با علاقه شخصيم اين کار را مي کردم . با تحقيق است که ظرفيتهاي جديد اين نوع نمايش ها کشف مي شود .تلاش هاي فردي بايد به تلاش هاي جمعي تبديل شود تا شاهد رشد و اعتلاي اين هنرها باشيم . اميدوارم جشنواره داراي بودجه متناسب با ارزش و جايگاه اين هنر بشود و بزرگان اين عرصه بدون دغدغه در اين حوزه فعاليت کنند .

 

 

چهارشنبه 5 مرداد 1390 - 12:2


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری