شنبه 28 مرداد 1396 - 23:7
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

پاي منبر معرفت

 

حجت الاسلام داود كميجاني

 

تأثير اسراف و تبذير در زندگي انسان

 

 

اسراف و تبذير، عقلاً مذموم و ناپسند مي­باشند، زيرا اين دو رفتار ناصحيح، علاوه بر اينكه عيب بزرگى براى انسان به شمار مى‏روند، يک بلاى بزرگ اجتماعى است كه باعث محروميت­ انسان­هاى بسياري از مواهب طبيعي مى‏گردد. بدون شك نعمت­ها و مواهب موجود در كره زمين براى ساكنانش كافى مي­باشند اما به شرط اينكه بيهوده به هدر داده نشوند و دور از هرگونه اسراف و تبذيري مورد بهره‏بردارى قرار گيرند و گرنه اين مواهب آن قدر فراوان و نامحدود نيستند كه با بهره‏گيرى نادرست، آسيب پذير نباشند. اى بسا اسراف و تبذير در منطقه‏اى از زمين باعث محروميت منطقه ديگرى شود و يا اسراف و تبذير نسل امروز باعث محروميت نسل­هاى آينده گردد.

امروزه فقر گرسنگى يك پديده جهانى بشمار مى‏رود و بسياري ‏از ساكنان روى زمين از گرسنگى رنج مى‏برند. طبق آمارى، تعداد فقرا در جهان‏۳/۱ ميليارد نفر تخمين زده شده كه اغلب آنها در آسيا و آفريقا زندگى مى‏كنند، هر سال حدود ۱۲ ميليون نفر كودك از گرسنگى يا بيمارى مى‏ميرند.

امروزه شكاف اجتماعى و اختلاف طبقاتي نه تنها در سطح جهانى، بلكه حتي در سطح يك كشور نيز بسيار وسيع شده است. در برخي طبقات اجتماعي مانند يك قطب، ثروت انباشته‏تر مى‏شود و در قطب ديگر فقر به صورت دلخراش گسترده‏تر شده است. اين مسئله باعث بروز بحران­هاي اجتماعي مهمي همچون عصيانگري و فساد مال، فحشا و ...، گرديده است. اين مسئله آنچنان گسترده شده که نمى‏توان آن را ناديده گرفت؛ ‏به ويژه اين كه اکثر اين ثروت اندوزي­ها، نامشروع بوده و انباشته شدن آنها علاوه بر عدم مشروعيت  ماهيتاً به زيان ديگران نيز مي­باشد.

صاحب نظران معتقدند که فقر و گرسنگى به هيچ ‏وجه پديده­اي طبيعي نيست، که مانند «مرگ» يك حادثه اجتناب ‏ناپذير و پيوند يافته با زندگى قلمداد گردد، بلكه آن را بايد يك نوع بحران اجتماعى دانست كه به دست ‏خود انسان پديد آمده است، آنان با مطالعه اين پديده در نواحى مختلف جهان به اين واقعيت رسيده‏اند كه نعمت­ها و مواهب موجود در كره زمين براى ساكنان آن كافى است، و خلاف تصور، به طور كلى عوامل و شرائط طبيعى نيستند كه برخي گروه­ها و اجتماعات انسانى را دچار قحطى و گرسنگى ساخته است، بلكه مسئوليت اين فاجعه به عهده شرائط فرهنگى، اجتماعي، اقتصادي و مخصوصاً سياسي جوامع مي­باشد.1 اين فقر و نابساماني را بايد عمدتاً نتيجه اسرافكاري­هائى دانست كه جوامع مرفه و ابرقدرت­هاى جنايتكار بر جهان بشريت تحميل كرده‏اند آنان که با برپايي جنگ­ها و نابودي امکانان زندگي، و مصرف بي­رويه منابع طبيعي و بکارگيري تکنولوژي براي  ساخت سلاح­هاي اتمي، شيميايي و ميکربي، مواهب طبيعي را نابود نموده و از بين مي­برند. لذا اساساً بايد كشورهاى استعمارگر را بانى اصلى گرسنگى و فقر جهانى دانست .«ژوزونه دوكاسترو» در كتاب خود «ژيوپليتيك گرسنگى انسان گرسنه‏» مى‏نويسد:

«اگر نقشه جهانى گرسنگى را مورد مطالعه قرار دهيم، و اگر عواملى را كه موجب پيدايش و بروز آن در نواحى گوناگون هستند تجزيه و تحليل كنيم، به وضوح در مى‏يابيم كه گرسنگى دسته‏جمعى يك پديده اجتماعى است كه نتيجه استفاده نادرست از امكانات و منابع طبيعى يا به دنبال توزيع غلط آن مواد خوراكى مي­باشد. با در نظر گرفتن حقائق آشكارى كه ما (در مطالب قبلي کتاب) ذكر كرده‏ايم، ديگر ممكن نيست ‏بتوان قبول كرد كه گرسنگى يك پديده طبيعى باشد، زيرا مسلماً علل آن بيشتر ناشى از عوامل اقتصادى است، تا نتيجه­اي از عوامل طبيعى؛ حقيقتى كه پنهان كردن آن دشوار است. اينكه در جهان به اندازه كافى منابع طبيعى وجود دارد براى اينكه جميع اجتماعات بشرى بتوانند از يك تغذيه شايسته و مناسب برخوردار باشند، و اگر امروز هنوز بسيارى از ساکنان زمين نمى‏توانند از اين خوان نعمت ‏بهره‏مند باشند از آن روست كه بسياري از تمدن­ها براساس نهايت نابرابرى اقتصادى پى‏ريزى واستوار شده­اند.» 2

جهان امروز به خاطر احساس مضيقه در پاره‏اى از مواد، سخت ‏به اين موضوع توجه نموده است تا جايي كه از همه چيزهايي که به عنوان ضايعات صنعتي قلمداد مي­شد (مانند زباله‏ و تفاله و فاضل‏آب­ها) نيز استفاده مى‏كند چرا كه احساس كرده‏، مواد موجود در طبيعت نامحدود نيست و با توجه به نياز روز افزون و ازدياد جمعيت، نمي توان به آسانى از آن ضايعات صرف‏ نظر كرد بايد از همه باقي مانده­ها به صورت «دورانى‏» بهره‏گيرى نمود. آرى امروز بشر فهميده است كه حتى در زوائد اموال خود نيز دقيق باشد. اگر نان زيادى دارد به درد او نمى‏خورد به درد ديگران خواهد خورد و سير شدن ديگران، باز استفاده‏اش به او بر مى‏گردد.

 

 

 1 - ر.ک  ژوزونه دوكاسترو، ژيوپليتيك گرسنگى انسان گرسنه، ترجمه منير جزنى(مهران) تهران، اميركبير، 1352. ص ۶۵

 2 -  همان ، ص ۴۰۴

 

دوشنبه 3 مرداد 1390 - 13:29


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری