يكشنبه 30 مهر 1396 - 2:45
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

ميلاد بهاري

 

دردهاي يک هنرمند از نبود موسيقي علمي

 

گفتگو با: محسن الهاميان درباره کتابهايش و شيوه آهنگسازي

 

محسن الهاميان كه سال‌ها به‌عنوان پژوهشگر در حوزه موسيقي مشغول به فعاليت است، اين روزها بنا به گفته خودش، عمده فعاليت او نوشتن قطعه‌نويسي موسيقي، براي اركستر سمفونيك‌هااست.الهاميان که در طول گفتگو صبورانه به سوالات ما جواب مي داد، کتاب هاو آثارش را تشريح کرده واز اميد و آرزوهايش که همانا جهاني شدن موسيقي ملي است و درددلهايي که مايل نبود در مصاحبه گنجانده شودبا ماسخن گفت.

 

ـلطفاً شرحي بر آثارتان داشته باشيد.

 كتاب‌هاي من به چهار دسته تقسيم مي‌شود:

رساله‌هاي هارمونيك،رساله‌هاي فوگ، رساله كنتر پوان و كوتاه‌ترين راه در نوازندگي پيانو از جمله آثاري است كه عموماً آن‌ها در سوره مهر به چاپ دوم يا سوم رسيده است.

 

_اگر اشتباه نکنم بيشتر كتاب‌هايتان در سوره مهر به چاپ رسيده است؟

بله و به خاطر اينكه سوره مهر به بالاترين كيفيت كتاب‌ها را به چاپ مي‌رساند، و براي من باعث افتخار است كه كتاب‌هايم در سوره مهر به چاپ برسد.

 

کمي درباره محتواي کتابهايتان برايمان بگوئيد؟

 اگر رجوعي به مقدمه‌هاي كتاب داشته باشيد، ملاحظه مي‌كنيد كه در آن مقدمه‌ها دردهاي خودم از نبود موسيقي علمي ابراز داشته ام كه در كشور ما اين نقيصه ديده مي شود. قصد من از ترجمه اين‌ کتاب ها اين است كه ما از نظر كار پژوهشي و علمي در موسيقي تهي هستيم. البته كتاب‌ها به‌تنهايي نمي‌توانند مؤثر باشند. آموزش اين كتاب ها مهم است. اگر بشود زمينه‌اي ايجاد كرد كه تدريس اين‌ كتاب ها اعمال شود بسيار خوب است، چون بعضي از مطالبش بسيار مشكل است.

 

ـ اگر لوح فشرده‌اي ضميمه كتاب قرار دهيم، به نظر شما در فهم كتاب كمك بهتري نمي‌كند؟

 سي‌دي مؤثر است، اما در اروپا فايل‌هاي اينترنتي موجود است. با بعضي از دست‌اندركاران موسيقي اين موضوع را مطرح كردم، كه متأسفانه تا به الان استقبالي از آن نشده است.

 

ـ فکر مي کنم گذاشتن كلاس‌ هم مي‌تواند به خواندن كتاب‌ها كمك بكند

 امكانش هست بالاخص اگر در حوزه هنري انجام شود. چون پتانسيل ، بضاعت و امكانات كار را هم دارند. اما هنرجويان شهرستاني بايد چه كنند!

 

كتاب‌هاي شما به‌صورت مرحله‌اي به آموزش موسيقي پرداخته يا به‌صورت گزينشي و مبحثي تدوين شده است؟

 خوب ، ابتدا بايد تئوري موسيقي به آن پرداخته شود كه من اين كتاب را در انتشارات ديگر درآوردم.بعد از آن بايد به سراغ هارمونيك که درواقع آموزش ابتدايي موسيقي است بايد رفت، وقتي هارمونيک آموزشش تمام شود ما خيلي در موسيقي پيشرفت كرده ايم. بعد از كتاب‌ هارمونيك، كتاب فوگ را مي‌توان آموزش داد.نکته ايي که بايد مد نظر داشت اين است که امروزه كتاب‌هاي ديگري بالاخص براي هارمونيك است كه البته من آن كتاب‌ها را مذمت نمي‌كنم، فقط موضوع آنجاست كه اگر كتاب‌ها هم خوب باشند، خوب تدريس نمي‌شوند.و اين مشكل در موسيقي همواره وجود داشته است.

 

خيلي از پژوهشگران موسيقي معتقدند كه اثر كتاب‌هاي تأليفي خيلي بيشتر از كتاب‌هاي ترجمه‌اي است، چون در كتاب‌هاي تأليفي، محقق دانش خود را با شرايط موجود جامعه ارائه مي‌دهد، شما اين نظر را قبول داريد؟

 البته بعضي رفرنس‌ها ثابت است، هارمونيك همان هارمونيكي است كه در همه جاي دنيا تدريس مي‌شود. اگر بخواهيم درباره موسيقي ملي خودمان هم نظر بدهيم، بايد بگويم که هارمونيك را بايد با همان متد خارجي آن تدريس كرد. از انتهاي هارمونيك مي شود به آموزش موسيقي ايراني پرداخت ، شاگرد بايد تسلط واقعي به هارمونيك داشته باشد، چون كتاب‌هاي هارمونيك يك بيس جهاني است كه به صورت استاندارد به آن پرداخته شده است.

 

_مخاطب كتاب‌هاي شما بيشتر هنرمندان موسيقي هستند يا دانشجويان و هنرجويان اين رشته؟

 اين كتاب‌ها آموزشي است و براي دانشجويان و هنرجويان موسيقي است. اگر بحث متخصص را بياوريم که متخصص که ديگر كارش را بلد است و احتياجي به اين كتاب‌هاي آموزشي ندارد.

 

_كتاب ديگري در دست تأليف داريد؟

 بله، كتابي است به‌عنوان «رساله آهنگسازي» كه كارهاي نگارش آن به پايان رسيده و قرار است امسال به دست علاقه‌مندان برسد.

 

_اين كتاب تأليف است يا ترجمه؟

 بله. اين كتاب تأليف است. فكر مي‌كنم اين كتاب موفقي براي آهنگ‌سازي باشد. اين كتاب از نكات بسيار اوليه شروع كرده،همين‌ طور قسمت به قسمت جلو مي‌رود. مثلاً اينكه طراحي موسيقي به چه صورت انجام شود. طراحي ريتميك بايد چگونه باشد، چون در يك موسيقي موفق جدي مهم‌ترين مطلبش طراحي است. آنچه كه ما خبر نداريم، طراحي موسيقي است كه چگونه اين طراحي‌ها به واقعيت انجام شود. يك نقطه را چگونه بنويسيم. اين کتاب، دو بخش دارد،که بخش اول موسيقي مودال که آهنگسازي در نت هاي يونان باستان را شامل مي شود و دوم آهنگ‌سازي در نت‌هاي ايراني است. اصفهان، شور ماهور كه بدانيم براي هر كدام چگونه بايد آكورد بنويسيم وبا راهنمايي که در کتاب شده چگونه بتوانيم اين نت ها رو طراحي کنيم.

 

مشكلات آهنگ‌سازي را در كشور ما چگونه قلمداد مي‌كنيد؟

 در وهله اول بايد لحن‌نويسي، نواسازي را از آهنگ‌سازي جدا كنيم، آهنگ‌سازي يعني ساختن يك اثري است كه مثل يك ساختمان داراي حجم است، لازم است كه از نظر اطلاعات علمي غني باشيم. متأسفانه در حال حاضر يك جرياني هم به نام موسيقي مدرن که يك آفت شديد براي موسيقي ملي ما است.من با خود موسيقي مدرن مشكلي ندارم چون كتاب ديگري ترجمه كردم و به تحولات هارمونيك در قرن بيستم پرداخته‌ام. در آن نشان دادم موسيقي مدرن موسيقي‌اي است كه يك شبه اتفاق نيفتاده است.در کشور ما در آموزش‌هايمان تمام درس‌هايي كه هست پس مي‌زنيم. آخر سر هم مي گويند اين درس ها به درد نمي‌خورد و جوان‌هاي علاقه مند به موسيقي را به بيراهه ميبرند چون آموزش را ناديده گرفته اند. اين روش هاي غلط موسيقي ملي ما را تهديد مي‌كند. چون تدريس صحيح موسيقي انجام نمي شود اگر هم انجام شود،سواد تدريس موسيقي بلاخص تدريس هارمونيك را ندارند، لذا اهتمامي هم به تدريس موارد موسيقي عموما نشان نمي دهند. فرد هنرجو به‌صورت خودآموخته و غلط يك‌سري مباحث موسيقي را فرامي‌گيرد و هنرجو در موسيقي به بيراهه کشيده مي شود. البته ناگفته نماند كه اگر ما موسيقي ملي خود را آن‌چنان تقويت کرده و آموزش دهيم هيچ موردي نمي‌تواند براي آن تهديد باشد، مثل آن چيزي كه در ژاپن، كره و چين موسيقي خود را جهاني كرده‌اند و من اميدوارم که روزي موسيقي ما که قطعا پتانسيل و جذابيت زيادي دارد،براي جهانيان شناخته شود.

 

در كنار اين آموزش‌ها بايد تنگ‌نظرها يي هم از موسيقي كنار رود تا موسيقي ما با آموزش‌هاي صحيح رشد پيدا كند، اينطور نيست؟

 بله. اگر يك برنامه‌ريزي صحيح باشد، ديگر گرايش جوان به رپ و موسيقي‌ها هجو كشيده نمي‌شود. چون همه علاقه‌مند به موسيقي هستند فقط اين است كه بايد به اين علاقه مندي سمت و سو داد. براي پيشرفت موسيقي نكته‌اي را هم كه بايد در نظر گرفت اين است كه هر فردي ژن مخصوصي دارد كه براي آن كار ساخته شده است. يك تعداد افرادي داريم كه ژن مخصوص موسيقي دارند و حالا وظيفة‌ ماست كه اين استعدادهها را شناسايي و به ثمر برسانيم.

محسن اکبري/ سوره مهر

 

يكشنبه 12 تير 1390 - 9:25


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری