دوشنبه 6 خرداد 1398 - 14:30
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

م رستمي

 

راه و روان (7) راهنمايي و مشاوره

 

راه و روان (7) راهنمايي و  مشاوره                      

پديد آورنده: حامد محقق زاده                                                

 انتشارات: پژوهشکده باقرالعلوم (ع)

چاپ اول: بهار 1389

 

کتاب حاضر سؤالاتي است پيرامون موضوع و مسائل مربوط به خانواده که توسط حامد محقق زاده پاسخ دهي شده و به رشته تحرير در آمده است.

اين مجموعه در چهار فصل تهيه و تنظيم گرديده است. كه فصل اول آن به موضوعات ديني جوانان مي پردازد: علت گرايش جوانان به غرب چيست؟ چگونه در نوجواني دچار گناه نشويم؟ مراسم جشن را چگونه برپا کنيم که در آن گناهي شکل نگيرد؟ و...

از نگاه نويسنده نکته قابل توجه اين است که تأثير فرهنگ در جوامع يک طرفه نيست، اين گونه نيست که فقط غربي ها بتوانند فرهنگ مارا تحت تأثير قرار دهند، و ما نتوانيم ولي واقعيت اين است که غرب به دليل عواملي توانسته بر جوامع ديگر به ويژه ملت هاي مشرق و جهان سوم چيرگي يابد و به ياري تسلط خويش، فرهنگ خود را نيز در آن جوامع نفوذ داده و گسترش دهد.

ويدلايليرا درتأثير گذاري تبليغات غربي ها موثر مي داند. يکي از اين دلايل آن است که غربي ها براي تهاجم فرهنگي و تبليغاتي، اسباب و ابزارهاي فراواني را در اختيار دارند که اصلاً قابل مقايسه با امکانات ما نيست مانند پايگاه هاي متعدد اينترنتي، دستگاههاي مدرن ارتباط جمعي مانند ماهواره، شبکه هاي تلويزيوني، خبر گزاريهاي متعدد و...در قسمتي از اين مبحث مي خوانيم: شواهدي در دست است که انقلاب اسلامي ايران به رغم رويارويي با توطئه هاي پي در پي در مقابل چشمان بهت زده تحليل گران تأثير شگفت آور خود را در جهان داشته است. حيات مجدد کليساها، افزايش بي سابقه مبلغان مذهبي، استقبال وسيع مردم از آثار صوتي و تصويري و مکتوب ديني، افزايش مخالفت هاي مردمي با پرده دري هاي اخلاقي، بخشي از نشانه هاي تأثيرات فرهنگي انقلاب اسلامي ايران در غرب مي باشد. اين مسئله حتي از طرف مخالفان اسلام و انقلاب ايران مانند هانتينگتون (نظريه پرداز جنگ تمدن ها) مورد اعتراف قرار گرفته است. رشد روز افزون اسلام در غرب دليل ديگري بر تأثير انقلاب اسلامي و تبليغات ما مي باشد.

در موضوع تأثير رسانه ها که در فصل بعدي مورد بررسي قرار گرفته به سوالاتي نظير: داشتن ماهواره چه اشکالي دارد؟  چگونه در مقابل تهاجم فرهنگي ايستادگي کنيم؟ اينترنت چه ضررهايي دارد و راه درست استفاده کردن از آن چيست؟ و نقش رسانه ها در سلامت يا آسيب اجتماعي تا چه ميزان است؟پاسخ داده مي شود:

ماهواره وسيله اي دو بعدي است و آثار مخرب آن بيشتر از آثار مفيد و آمورنده اش مي باشد. در اين راستا نگارنده اثرات ماهواره را در سه حوزه مورد بررسي قرار داده است: آسيب هاي اعتقادي، فرهنگي، اخلاقي و آسيب هاي سياسي.

در بررسي آسيب هاي اعتقادي آمده است: از آنجا که هر انساني به لحاظ ايدئولوژيک، داراي مباني و اعتقاداتي مي باشد و رفتار او نيز مطابق با نوع تفکر او به جهان و خداوند هست، پس بايد از اين مرزهاي اعتقادي دفاع کرده و آنها را به نحو احسن بشناسد و مهمترين دشمن در عرصه اعتقادات، شبهات و تلقين هاي نادرست بوده و در زمان فعلي اين شبهات با رنگ و لعاب زيباتر خود را بروز مي دهند...

نيز در ادامه و در بررسي جلوگيري از تهاجم فرهنگي، کتاب حاضر براي مقابله با اين تهاجم، مقابله و جهاد را در دو جبهه ضروري مي داند، جبهه فردي و اجتماعي. در خصوص مهمترين راهکارهاي مبارزه با تهاجم فرهنگي در جبهه فردي پنج مورد ذکر شده است که نويسنده درباره يکي از اين موارد آورده است: اگر در زندگي کساني که گرفتار اين گونه تغييرات شده اند توجه کنيم مي بينيم که عاملي به نام شناخت نسبت به دين را کم دارند. بنابراين سعي کنيم اسلام را بهتر بشناسيم.رابطه خود را با خدا مستحکم تر کنيم، مطالعات خود را در زمينه معارف اسلامي افزايش دهيم. اعتقادات توحيدي خود را تقويت نماييم و شک و شبهات خود را با مراجعه به عالمان ديني برطرف نماييم...

مهارت هاي زندگي در فصل سوم بررسي شده است، و از اين رهگذر به سوالات خاصي پرداخته شده است مواردي نظير اينکه: چگونه آموزه هاي دين مي تواند رابطه فرد را با ديگران در جامعه بهبود بخشد؟ چگونه فردي تأثير گذار و مؤثر باشم؟  امر به معروف و نصيحت و راهنمايي ديگران چگونه باشد تا لطمه به شخص نزند؟ دليل بي اهميت شدن به مسائل و احساس پوچي چيست؟ و...

به باور نگارنده اجتماعي بودن خصيصه اي ذاتي است که در همه انسان ها وجود دارد همه آدميان، حتي کساني که روان گسيخته بوده و به ظاهر از اجتماع گريزان هستند، در عين حال مايلند که در اجتماع باشند. البته اگر پيوستن به اجتماع براي بر آورده کردن نيازهاي خوراک، پوشاک و نظاير آن باشد، اين گونه اجتماعي بودن حالتي يک سويه است و اين تفکر ناشي از يک حس خودخواهي و خودبيني است اين افراد جامعه را براي خود مي خواهند و هيچ نقش سازنده اي را هم بر عهده نمي گيرند.

به اعتقاد وي دين عالي ترين و بهترين روش ها را داراست که مي تواند اجتماع بشر را منظم ساخته و بيش از هر روش ديگر مردم را به رعايت قوانين اجتماعي وادار نمايد. امتياز جامعه ديني در پرورش روح اجتماعي به واسطه خصوصيت هايي است که در ادامه به آنها اشاره شده است نظير: فطرت خداجويي، اعتقاد توحيدي، اعتقاد به نبوت، وجود ضابطه حل اختلاف و نرم خويي در اعمال روش.

در دنباله ي اين مبحث براي ايجاد يک ارتباط موفق و مؤثر به نکاتي چند اشاره شده است از جمله: شناخت خصوصيات فردي مخاطب، شناخت علايم غير کلامي، شناخت ريشه تفاوت ها و اختلاف ها، تقويت روحيه و جلب رضايت مندي افراد و نقش رواني و عاطفي کلمات: در ارتباط بين دو انسان، گاهي واژه ها و کلمات نقشسازنده و يا مخرب دارند. کلمات و جملات ناسالم موجب ارتباط ناسالم و کلمات خوب و شاد موجب ارتباط سالم مي گردد. گاهي کلمات ناسالم به طور ناخودآگاه در گفتار متداول، پيام هاي نامناسب و ... پيامدهاي مخربي به بار خواهد آورد و سبب تضعيف و تحقير شخصيت و آزرده شدن روح يکديگر مي گردد و ارتباط قطع مي شود.

به زعم نويسنده، مشکل عمده ما اين است که در مهارت هاي ارتباطي در استفاده از کلمات زيبا و سالم بي بهره ايم. از همين رو بايد سعي نمود تا مطلب زيبا، کلمات مناسب و ... را در خاطر داشت و در موقعيت هاي مناسب از آنها استفاده نمود.

مسائل ديگري که در اين فصل مطرح شده است عبارتند از: مشکل داشتن در تصميم گيري، چگونه بايد تفکر مثبت داشت و چگونه بايد جرأت پيدا کرد؟

نويسنده در آخر اين فصل به نکاتي مهم جهت تصميم گيري اشاره کرده است که از آن جمله مي توان به نكات ذيل اشاره كرد: شناخت و آگاهي کامل از قابليت ها و توانايي هاي خود، داشتن آگاهي کامل نسبت به استراتژي اهداف بلند مدت و کوتاه مدت خود، آگاهي نسبت به وضعيت موجود خود، شناخت کامل فرايندها و عوامل در تصميم گيري، و ...

تصميم گرفتن داراي معاني ضمني متفاوتي مي باشد ما تصور مي کنيم که تصميم گرفتن تنها در لحظات حساس و مهم زندگي انسان معنا پيدا مي کند و در لحظات کوچک و کم ارزش تر از هيچ شأني برخوردار نمي باشد. توانايي تصميم گيري و دارا بودن اطمينان خاطر در تصميمات از وظايف هر پدر و مادر، کارمند و هر عضو مسئوليت پذير جامعه به شمار مي رود. در طول يک روز عادي ما چندين بار با شرايطي مواجه مي شويم که تصميم گيري در آنها لازم است و اين امر مکرر ادامه دارد. ما انتخاب مي کنيم که چه لباسي به تن کنيم، چه چيزي بخوريم، چگونه برنامه روزانه ي خود را طرح ريزي مي کنيم و ... بسياري از افراد اين امور را ناآگاهانه انجام مي دهند و اصلاً متوجه نيستند که در حال تصميم گرفتن مي باشند.

فصل آخر اين مجموعه به دوستي اختصاص دارد. مسائلي که در اين فصل مطرح شده اند و مورد پرسش و پاسخ قرار گرفته اند مشتمل بر اين موارد مي باشد: معيار انتخاب دوست، روش هاي دوست يابي، چگونه مي شود ذهن را کنترل کرد تا به سمت جنس مخالف نرود؟ چگونه مي توان محبت کسي را از دلم بيرون کرد و علل اعتياد به مواد مخدر چيست؟: يکي از مهمترين نيازهاي انسان، نيازهاي عاطفي است، نياز به محبت ورزيدن به ديگران و مورد محبت ديگران واقع شدن، دقيقاً يک نياز عاطفي است، اين نياز در طي مراحل مختلف رشد و در مراحل گوناگون زندگي شکل هاي مختلفي پيدا مي کند و در هر دوره اي به گونه اي متناسب با آن زمان بايد ارضا شود. در دوره نوجواني از طريق دوستان و گروه هم سالان  و در دوره ي جواني از طريق دوستان، خوويشاوندان و همسر به اين نياز پاسخ داده مي شود. روان شناسان علت وابستگي انسانها را به يکديگر همين نيازهاي عاطفي مي دانند.

در دنباله اين مبحث به ويژگي هاي دوست خوب اشارهشده است که يکي از آنها داشتن ايمان و پرهيزگاري است. در اين رهگذر آمده است دوست خوب بايد در همه امور، خدا و رضايت خدا را مد نظر داشته باشد.

نيز در خصوص رموز و فنون دوست يابي به چندين نکته اشاره شده است: برخورد شاد، گوش دادن فعال، ابراز احساسات، اهتمام به امر وداع و خداحافظي در پايان صحبت و ابراز علاقه نسبت به ادامه ارتباط و شنيدن بيشتر سخنان طرف مقابل.

همچنين نگارنده در انتهاي فصل راهکارهايي را براي مقابله با اعتياد يادآور شده است: ايجاد محدوديتبراي خود ، ايجاد سرگرمي ، بالا بردن شناخت و آگاهي خود ا و ثابت قدم بودن،نگارنده مي نويسد: بسياري از جواناني که از مواد مخدر استفاده مي کنند صرفاً به اين خاطر است که دوستانشان تن به اين کار داده اند. وي پيشنهاد مي دهد براي اين که توانايي خود از در مقاومت و زير بار اعتياد نرفتن استحکام دهيد، دوستان خود و پدر و مادرشان را بشناسيد و رفت و آمد هاي وي را زير نظر داشته باشيد.

مجموعه حاضر، جهت راهنمايي و مشاوره براي سالم زيستن و انتخابدرستراه براي جوانان بسيار مفيد و موثر به نظر مي رسد.

 

 

 

سه‌شنبه 31 خرداد 1390 - 10:36


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری