سه‌شنبه 25 تير 1398 - 18:52
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

م رستمي

 

راه و روان (2) تحصيل

 

راه و روان (2)  تحصيل       

مؤلف: حامد محقق زاده                

انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم

چاپ اول:  بهار 1390

کتاب حاضر پرسش هاي دانش آموزان دبيرستاني پيرامون موضوع تحصيل مي‌باشد که در شش فصل بررسي شده است.فصل اول نوشتار حاضر در خصوص ارزش تحصيلي است، پرسش ها و مسائل مطرح شده در اين فصل عبارتند از: ارزش دانش اندوزي چيست؟، آيا مطالعه کتب ديني براي يافتن پاسخ سؤالات مذهبي ثواب دارد؟، اصولاً چرا بايد درس بخوانيم و اينکه درس هاي دبيرستان چه فايده اي دارد؟، از شيمي ، فيزيک و رياضي چه مي فهميد؟، رياضي چه مشکلي را از شما حل مي کند؟ و از اين قبيل سؤال ها...

يکي از نکاتي که درباره ارزش دانش اندوزي مطرح شده است اشاره به حسن کنجکاوي و حقيقت جويي انسان دارد. انسان از نظر رواني، ناگزير است که به دنبال راه هايي براي ارضا و پاسخگويي به اين نياز باشد. به علت تفاوت افراد در اين حس، گرايش به يادگيري علوم در رشته هاي مختلف صورت مي گيرد اما به طور معمول، نيازهاي اوليه حياتي، طبيعي و محسوس، جاذبه هاي بيشتري براي انسان ها دارد. به همين دليلگرايش به سوي اين علوم هم بيشتر است. البته بشر با وجود سال هاي طولاني که صرف آموختن دانش کرده است همچنان در برابر بسياري از سؤال هاي موجود در جهان، ناتوان است و همين امر باعث گسترش روز به روز دانش مي شود.

فصل دوم مجموعه حاضر در رابطه با موفقيت در تحصيل است. و موضوعاتي که در اين خصوص مطرح شده است به شرح ذيل مي باشد، برنامه ريزي درسي و مطالعاتي، چگونگي ايجاد تمرکز و دور کردن افکار نامربوط به خصوص در هنگام مطالعه، و اينکه چه چيزهايي موجب تقويت حافظه مي شود وهمچنين اينكه براي شاگرد اول شدن چه کار بايد کرد؟.

به باور نگارنده هر فردي که وقتش را بهتر سازماندهي مي کند و برنامه ريزي بهتردارد، مي تواند از فرصتش براي دستيابي به اهداف شخصي، تحصيلي، شغلي و حرفه اي بهتر استفاده کند. فرد هدفمند و موفق کسي است که براي روزها، هفته ها، ماه ها و حتي سال هاي خود برنامه ريزي مي کند اگر 20 درصد از زمان خود را صرف برنامه ريزي کند، هشتاد درصد باقي مانده را با اطمينان بيشتري براي رسيدن به اهداف خود گام بر خواهد داشت. تا مطالعه انسان از روي برنامه و هدف مشخصي نباشد، بازدهي لازم و مطلوب را نخواهد داشت.

در ادامه اين مطلب نيز به اصول مهم در برنامه ريزي اشاره شده است که اصل اول آن تشخيص نيازها و کاستي هاست، در اين رابطه آمده است بايد خواست ها و احتياجات اساسي خود را در زمينه اي که قصد برنامه ريزي براي آن را داريد، شناسايي کنيد...

نويسنده در بخش ديگري از اين فصل در خصوص تقويت حافظه مي نويسد: دليل اهميت حافظه، نقشي است که در سراسر زندگي و در تمام فعاليت هاي فردي و اجتماعي ما دارد، براي پي بردن به اين امر کافي است خود را جاي کسي بگذاريم که به علتي حافظه خود را از دست داده و نمي تواند ديگران را از شغل و سابقه خود آگاه کند. اما در کنار اين مطلب بايد به اين نکته توجه کرد که هر انساني با توانايي هاي بالقوه و ظرفيت هايي به دنيا مي آيد و اين ظرفيت ها در ارتباط با عوامل محيطي و امکاناتي که در اختيار او قرار مي گيرد فعاليت پيدا مي کند.

در ادامه نيز درباره عوامل وراثتي آمده است: با توجه به اينکه عوامل وراثتي و محيطي که افراد از آن بهره مندند متفاوت است استعداد آن ها و همين طور ساير ابعاد وجودي و شخصيتي آن ها نيز متفاوت است و اين امري کاملاً طبيعي و قابل قبول است بنابراين هر انساني منحصر به فرد است و از جمله تفاوت هايي که انسان ها با يکديگر دارند تفاوت در استعداد و حافظه است به همين دليل ما نبايد خودمان را با ديگران مقايسه کنيم و نسبت به توانايي هايي که داريم دچار شک و ترديد شويم واز امکانات و ظرفيت هاي وجودي خودمان استفاده کافي نبريم...

در فصل سوم كتاب موضوع مطالعه مورد بررسي قرار گرفته است، مسائل مطرح شده در اين فصل مشتمل بر موارد ذيل مي باشد: چطور مطالعه لذت بخش مي شود؟ مطالعه چه کتاب هايي را براي پر کردن اوقات فراغت پيشنهاد مي کنيد؟، راه پيشگيري از خواب آلودگي هنگام مطالعه و خستگي زود رس چيست؟.

بي گمان با همه گسترش و تنوع و جاذبه هايي که در رسانه هاي گروهي، امکانات ارتباطي و اطلاع رساني، فيلم، فرستنده ماهواره و مانند آن وجود دارد. باز هم کتاب و مطالعه جايگاه خود را دارد و کتاب خواني بخش عمده اي از زمان افراد را به خود اختصاص داده است.

به نقل از کتاب حاضر، براي اينکه يک مطالعه با لذت را تجربه کنيم لازم است به همه عواملي که در يک مطالعه دخيل هستند، توجه نماييم، عواملي مانند: مکان مطالعه، زمان، روش مطالعه، موضوع، ثمره و نتيجه مطالعه، تمرکز و سرعت مطالعه و در نهايت اصول کلي که بايد در مطالعه رعايت شود.

نگارنده بهترين وقت را براي مطالعه ساعت هاي اوليه روز مي داند و مي نويسد: اين نکته بسيار مهم است زيرا مطالععه در زمان هايي که سر حال هستيد در ايجاد علاقه و انگيزه براي مطالعه بسيار تأثير گذار است به همين دليل هنگامي که خسته ايد مطالعه نکنيد.

فصل چهارم اين كتاب در رابطه با اهميت رشته تحصيلي است ومسائل زير در آن مورد توجه قرار گرفته است: علت بي انگيزگي و عدم اشتياق در ادامه تحصيل، عوامل مؤثر در تعيين رشته تحصيلي، و مطرح کردن اين پرسش که چگونه مي توانم بفهمم که زمينه استعداد و علاقه ام چيست آيا آزموني در اين باره وجود دارد؟

بدون ترديد يادگيري به انگيزه نياز دارد، «انگيزه» ميل و رغبت براي رسيدن به يک هدف معين است هر چه انگيزه بيشتر باشد فرد در راه رسيدن به آن هدف، کوشش و فعاليت بيشتري مي کند. بسياري از ما افرادي را مي شناسيم که براي مثال در درس رياضي ضعيف هستند و اطلاعات بسيار کمي درباره آن دارند. در حالي که در فعاليت هايي مانند فوتبال وضع بسيار رضايت بخشي دارند. فرق بين معلومات او در زمينه رياضي و فوتبال به ميزان علاقه و انگيزه او بستگي دارد.

به زعم نويسنده نکته مهم درباره ي انگيزه اين است که راهکار اساسي تحصيل موفق، در کسب انگيزه و تقويت نشاط و شادابي درسي نهفته است. بي حوصله بودن در يک معنا چيزي جز عدم رغبت و انگيزه و به دنبال آن رنج بردن از کار و موقعيت مورد نظر نيست که پس از مدتي نشانه هاي بي رغبتي از بين مي رود ولي رنج آور بودن آن کار و يا موقعيت همچنان به حال خود باقي مي ماند...

بحث امتحان و کنکور موضوعي است که در فصل پنجم با سوالات ذيل مورد بررسي واقع مي شود: من براي آزمون کنکور خوب درس مي خوانم، به خدا هم توکل مي کنم اما باز استرس دارم، چه کار کنم؟ چگونه براي کنکور درس بخوانم و چه نکاتي را رعايت کنم؟ براي آنکه در امتحاناتم موفق باشم و اضطراب امتحان از من دور شود چه کار کنم؟ آيا تقلب در امتحان موجب ضايع شدن حق ديگران مي شود.

نويسنده معتقد است، براي رهايي از استرس کنکور، مؤثر آن است که سعادت خود را در زندگي فقط به قبول شدن يا نشدن در کنکور گره نزنيد. ليکن سعادت انسان در گرو بندگي خدا و تقرب به اوست. درست است که هرچه انسان تحصيلات بالاتري داشته باشد بهتر است ولي اين مساوي با سعادت و خوشبختي نيست بلکه خوشبختي، در اعتقادات صحيح ، پايبندي به ارزش ها و عمل به دستورات الهي در همه زندگي است.

درس و وظايف ديگر موضوع فصل ششم است. پرسش هاي مطرح شده در اين فصل عبارتند از: چگونه مي توانم هم درس بخوانم و هم وظايفي را که در خانه به عهده دارم به بهترين شکل انجام دهم؟ آيا کار کردن در کنار تحصيل، به درس لطمه مي زند و آيا نماز اول وقت فضيلت بالايي دارد و مي توان کلاس درس را براي اقامه نماز اول وقت ترک کرد؟ آيا کاري والاتر و واجب تر از نماز اول وقت است که اين فرضيه را ترک کنيم؟نويسنده در پاسخ اين سوال مي نويسد: خواندن نماز در اول وقت از مهمترين فضايل و ويژگي هاي افراد مؤمن است و اگر در زندگي انسان هاي مؤمن دقت کنيم، دليل اصلي سازندگي آن ها، حفظ زمان فضيلت نماز است... كتاب تحصيل جلد دوم از مجموعه راه و روان است كه سعي دارد پاسخگوي نيازهاي آموزشي و تربيتي دانش آموزان در اين موضوع باشد.

 

 

يكشنبه 29 خرداد 1390 - 10:3


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری