چهارشنبه 26 تير 1398 - 22:2
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

آواهاي روح‌نواز

 

آواهاي روح‌نواز / مجموعه لالايي‌هاي ايراني

مولف : هوشنگ جاويد

چاپ و شمارگان : اول / 1383 ، 2200 نسخه

ناشر : سوره مهر

 

هوشنگ جاويد كتاب خود را با اين مقدمه آغاز مي‌كند  : مادربزرگ هميشه مي‌خواند ، مادرم نيز . در آوازهايشان حرفي بود كه من نمي‌فهميدم ، ولي آنقدر روح‌نواز بود كه آرامش عجيبي را در وجودم حس مي‌كردم . در خواب هميشه ستاره مي‌ديدم و گل ، جويبار جاري پاكي كه از پاي سپيدارهاي بلند مي‌گذشت و به روستاي پايين‌ترمان مي‌رسيد . مادربزرگ وقتي مي‌خواند ، بلور عمرش به شكل اشك پايين مي‌آمد و گوشه چارقدش را كه هميشه از ململ سفيد بود خيس مي‌كرد ، شايد اگر آن قطرات را به هم پيوند مي‌زدم ، راز غصه مادربزرگ پيدا مي‌شد . در آواز مادربزرگم نمي‌دانم چه رازي بود كه اينگونه مرا از خود بيخود مي‌كرد ؟ اما هرچه كه بود زيبا بود و نه من ،‌كه تمام كودكان پيش از من را نيز مسحور كرده بود . و روزي كه مادربزرگ در ابتداي يك خزان خشك همراه با برگي همبستر خاك شد ديگر هيچ كودكي با آواز مادربزرگش نمي‌خوابيد ، كودك روستاي ما به صداي راديو عادت كرده بود و آغوش گرم ، پاهاي تكيده استخواني و بالشتك نرمي كه روي پنجه‌هاي پاي مادربزرگ قرار مي‌گرفت ، جايش را به جعبه سرد آواز داده بود ، وهمين شد كه مرا برآن داشت تا به تكاپو بيافتم و نگذارم با مرگ هر مادربزرگ صداي او و آوازهاي روح‌نوازش كه تا عمق جان رخنه داشت همراه با جسم مدفون او به سينه خاك سپرده شود .

جاويد از هر دياري به دياري ديگر سركشيدن و از هر آشنا و غريبه‌اي پرسش كردن را در ابتدا لبخندي مي‌داند و كاوش ذهنيت براي لحظه‌اي . وي ادامه مي‌دهد : ولي بعد مي‌رفتيم به هزار توي يك ماجراي نو به پاي صحبت تنها پيري كه ممكن بود ديگر طراوت نشسته بر گلبرگ فردا را نبيند و نتيجه همين مجموعه شد ، در طي اين سفرها موسي همپاي من آمد و از ابه‌هاي تركمن تا آلاچيق تبريز ، از خارستان تفتيده تفتان تا دامنه‌‌هاي پرشقايق مراوه تپه را زير پا نهاديم كه اين كوشش او جاي سپاس فراوان دارد .

جدول راهنماي فونتيك ( آوانگاري ) ، لالائي تهران ،  ملاير ، همدان و روستاهاي ملاير  ، شيراز ، سروستان ، آباده ، فسا ، خمين ، ايزدخواست ، بندر ماهشهر ، تنگستان ، بوشهر و اهرم ، دشستان ، بصري و برازجان ، دزفول ، بلوچستان  هشدار بلوچستان ، مرگ جوان در بلوچستان ، بيرجند ، قائن ، كاشمر ، تربت حيدريه ،  سرخس ، مشهد ، نيشابور ، سبزوار ، درگز و دشت ئي تك ، شيروان و بجنورد و قوچان ، كردهاي كوچ رو شمال خراسان ، دشت تركمن ، شجاعت دشت تركمن‌ها ، راميان و آزادشهر ، تركهاي راميان ، گرگان وميان‌آباد ملك ، مرزبن و مازندران ، بابل ، بلده نور و رشت ، تنكابن ، رودسر ،‌ بندبن و قاسم آباد ، معلم كوه گيلان ، اردبيل ، سرعين و خروسلو ، اهر و ارسباران ، اروميه ، كردستان ،‌ بيجار و گروس ، كرمانشاه و كنگاور ، بر سرگور كودكان مرده در كرمانشاه ، كرمان ، زرند كرمان ، لرستان و هرو ، حرف آخر و همچنين تخت جلگه نيشابور از جمله لالايي‌هاي طرح شده دركتاب هوشنگ جاويد است .

در بخش لالايي خمين به همراه فونتيك آمده است :

الا لالا گل باغ بهشتم  الا لالا تو بودي سرنوشتم

بخواب اي مونس روح و روونم     بخواب اي عندليب بوستانم

بخواب اي راحت و آرام جونم       بخواب اي جان شيرين راحت دل

چو بلبل نغمه‌زن در ساحت دل      بخواب اي غنچه نشكفته من

بخواب اي گوهر ناسفته من          بخواب اي نور چشم روشن من

بخواب اي روي ماهت گلشن من   بخواب اي جون دل نوباوه من  به شيريني انار ساوه من

هوشنگ جاويد در پايان كتاب خود بر روي اين مهم تاكيد مي‌كند كه لالايي‌ها قسمتي از موسيقي پربار سرزمين‌ ايران را تشكيل مي‌دهد كه زنان سرزمين در اصل بوجود آورنده و بنيادگذار آن بوده‌اند و مي‌توان اين موسيقي آواها را به جرات «‌موسيقي زنان » نام نهاد و موسيقي زنان در ايران تنها به همين لالايي‌‌‌ها ختم نمي‌شود ، بلكه موسيقي آواهاي قالي‌بافي ، مشك‌زني ، نخ‌ريسي و... را نيز در برمي‌گيرد .

آواهاي روح‌نواز تاليف هوشنگ جاويد در چاپ اول در سال 83 با تيراژ 2200 نسخه و با قيمت 1000 تومان توسط انتشارات سوره مهر انتشار يافته است .

 

 

شنبه 28 خرداد 1390 - 11:1


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری