دوشنبه 25 شهريور 1398 - 9:0
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

اكرم اماني

 

عفاف و حجاب چگونه؟

 

حريم عفاف(2)

عفاف و حجاب چگونه؟ (پرسش و پاسخ هاي دانش آموزي)

سيدجعفر حق شناس

انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم، 1390

عفاف و حجاب چگونه؟ قسمت دوم از سري مجموعه کتابهاي حريم عفاف مي باشد که پرسش ها و پاسخ هاي دانش آموزي است که به حدوده ضوابط و سيماي عفاف در انديشه هاي اسلامي مي پردازد.

نويسنده درباره ويژگي هاي حجاب و عفاف اسلامي در ابتداي کتاب چنين مي گويد: پس از شناخت فلسفه، حکمت، اصول و پايه هاي عفاف و حجاب د رانديشه اسلامي اکنون بايد به بررسي دقيق ويژگي هاي عفاف و حجاب اسلامي در انديشه اسلامي بپردازيم. به بيان ديگر با رعايت چه نکات و ضوابطي مي توان به عفاف و حجاب مطلوب در اسلام دست يافت؟ براي آنکه وضعيت مطلوب در روابط اجتماعي زن و مرد پديد آيد. مجموعه اي از ضوابط و قوانين اسلامي را مورد توجه قرار دهيم که مهمترين آنها مساله شرم و حيا است. حيا بعنوان عامل دروني مهمترين عامل بازدارنده انسان از هر کردار و گفتار نادرست است...

بعد از شرم و حيا مولف به طرح پرسشهايي در زمينه حجاب و پوشش، نگاه زن و مرد به يکديگر، تماس و لمس زن و مرد و گفتگو شرايط ورود به حريم خصوصي ديگران، خلوت با نامحرم، خوشبو ساختن خود، پوشش سياه، سن حجاب و ... مي پردازد.

نگارنده معتقد است يکي از ويژگي هاي عفاف و پاکدامني در اسلام رعايت آداب ورود به خلوتگاه ديگران است قرآن در اين زمينه مي فرمايد: اي کسانيکه ايمان آورديد در خانه هايي غير از خانه خود وارد نشويد تا زمانيکه اجازه بگيريد و بر اهل آن خانه سلام کنيد اين براي شما بهتر است شايد متذکر شويد.

از نظر اسلام کسي حق ندارد بدون اجازه و اطلاع وارد خانه ديگري شود از رسول اکرم پرسيدند آيا اين حکم شامل خانه هاي اقوام نزديک همچون پدر و مادر و فرزندان خود هم مي شود؟ ايشان فرمودند: آيا اگر مادر شما در خانه يا اتاق خودش برهنه باشد و تو سرزده وارد شوي، شايسته است؟ گفتند: خير، پيامبر فرمود: پس اجازه بگير.

نقل کردند که پيامبر براي ورود به خانه ديگران پشت درب مي ايستاد و به اهل خانه سلام مي داد. آنگاه اگر اجازه مي دادند وارد مي شد و اگر جوابي نمي شنيد تا سه بار تکرار مي کرد و اگر پاسخي نمي شنيد بازمي گشت و مي فرمود: يا در خانه نيستند و يا آمادگي پذيرش ما را ندارند.

نويسنده در پاسخ اين سوال که خوشبوساختن خود در روابط اجتماعي براي زن و مرد چگونه است مي گويد: يکي از راه هاي اثرپذيري و اثرگذاري در ميان انسان ها استفاده از بوي خوش است. استفاده از عطر و هرگونه خوشبوکننده جذابيت فرد را بشدت افزايش مي دهد. ديگران به او تمايل پيدا کرده و از گفت و گو و همنشيني با وي لذت مي برند. اسلام نيز بر آراستگي و استفاده از بوي خوش بسيار تاکيد کرده است. پيامبر اسلام با آنکه در جامعه اي زندگي مي کردند که مردم از نظر رعايت بهداشت و نظافت در سطح بسيار پايين و ابتدايي به سر مي بردند اما ايشان بر پاکيزگي تاکيد فراوان داشتند. و همه روزه با عطر خود را خوشبو مي کردند. مي گويند هرگاه پيامبر از جايي عبور مي کردند پس از ايشان مردم مي فهميدند که او از آنجا عبور کرده است چرا که بوي عطر پيامبر را استشمام مي کردند با وجود اين همه تاکيد بر استفاده از عطر و خوشبوساختن خود در مواجهه و تعامل در ديگران در روايات چند زناني که خود را در برابر نامحرم خوشبو ومعطرمي سازند سرزنش شده و حتي مورد نفرين فرشتگان الهي قرار گرفته اند.

رعايت حجاب از چه سني الزامي است يکي از ديگر از پرسشها در اين فصل مي باشد که نويسنده در پاسخ به آن مي گويد: اساسا آموزش حريم ميان زن و مرد و ايجاد حيا و شرم در فرزندان بايد از دوران کودکي و خردسالي آغاز گردد. زمان وجوب حجاب کامل براي دختران رسيدن به سن بلوغ شرعي يعني داشتن 9 سال تمام است.

حجاب در اديان الهي نيز يکي ديگر از پرسشهاي اساسي در اين زمينه است که در کتاب چنين آمده است: مساله حريم و عفاف در ميان زنان و مردان از تعاليم همه انبيا الهي است در اديان الهي پيش از اسلام حيا و عفت مورد توجه بوده است. از نقل داستانهاي اقوام پيشين در قرآن به خوبي فهميده مي شود که آنها نيز براساس تعاليم پيامبران با حيا و پاکدامن بوده اند. به عنوان نمونه در مورد حضرت مريم سخن از پاکدامني و عفت اوست دختران شعيب با حالت حيا با موسي سخن گفتند و قوم لوط به خاطر انحرافات جنسي دچار عذاب الهي شدند. در اديان الهي گذشته زنان داراي پوشش و پوشيدگي بودند. در آيين زرتشت تمام زنان سرپوشي که تا روي مقداري از لباسشان هم پوشانده بود بر سر داشتند و اين همان روسري و يا پوششي است که زنان زرتشتي حتي امروز هم براي رفتن به آتشکده از آن استفاده مي کنند. به گفته ويل دورانت اگر زني به نقض قانون يهود مي پرداخت مثلا بي آنکه چيزي بر سر داشت ميان مردم مي رفت و يا با مردان سخن مي گفت و درددل مي کرد و ... در آن صورت مرد حق داشت که بدون پرداخت مهريه او را طلاق دهد.

در ميان مسيحيان نيز حجاب و حريم رايج بوده است. در کتاب مقدس آمده است اي زنان شما را از زينت ظاهري نباشد از بافتن موهاي خود و از طلا استفاده نکنيد بلکه شخص پوشيده زينت باطني دارد.

نويسنده در ادامه به پرسش هايي همچون بدحجابي ناخودآگاه، پيوند سرنوشت ها، حجاب در خارج از ايران، چادر نازک و مدگرايي پاسخ مي دهد و سپس عواملي همچون ضعف باورها و گرايش هاي ديني، فرهنگ و فضاي عمومي جامعه، ناآگاهي، خودنمايي و خودآرايي، ابزار وجود لجاجت، الگوها  و شخصيت ها، رسانه ها ، خانواده، اختلاط در دانشگاه ها، تاخير در ازدواج، تلاش هاي مخالفان و دشمنان دين، القاهاي فرهنگي مسموم دشمنان ، خودباختگي فرهنگي و گرايش به فرهنگ بيگانگان و گسترش بي رويه غنا و موسيقي را باعث کاهش و ضعف حجاب و عفاف در جامعه مي داند و در قسمت علل کاهش عفاف و حجاب و راهکارهاي گسترش آن به طور خلاصه هريک از موارد بالا را توضيح مي دهد. به طور مثال نويسنده درباره خانواده مي گويد:

خانواده اولين جايي است که الگوهاي رفتاري در فرزندان را ايجاد مي کند. فرزندان اولين درس هاي اخلاق عفاف و حجاب را در خانواده مي آموزند و ازپدر و مادر خويش الگو مي گيرند. بسياري از بدپوششي ها و ناراستي ها در عفاف و حيا از خانواده هايي که خود دچار اسيب هستند سرچشمه مي گيرند.

رفتارها و عقايد برخاسته از خانواده غالبا در جان افراد نهادينه شده است و پديد آوردن تغيير در آنها به آساني صورت نمي گيرد. مولف در ادامه با طرح اين پرسش که بايسته ها و راهکارهاي کلان در گسترش فرهنگ عفاف و حجاب چيست پاسخ مي دهد و راهکارهاي ذيل را بيان مي کند:

تلاش گسترده و مستمر و نظام مند به منظور تقويت انديشه ها، عقايد و گرايش هاي ديني جامعه

دانش افزايي و ارتقاي فکري جامعه در مباحث عفاف و حجاب بويژه در ميان دانشجويان و دانش آموزان

تحقير و زشت جلوه دادن رفتارهاي مخالف عفاف و حجاب در سطح وسيع و گسترده

انجام اصلاحات اساسي و گسترده در زمينه عفاف و حجاب و ديگر زمينه هاي مرتبط با آن در رسانه ها بويژه رسانه هاي تصويري

تحکيم و سالم سازي محيط خانواده با برنامه هاي کوتاه مدت و درازمدت

رفع موانع فرهنگي اجتماعي اقتصادي ازدواج جوانان و آسان سازي ازدواج به منظور کاهش سن ازدواج

تکريم و گراميداشت پاسداران عفاف و حجاب

تبيين آثار مثبت عفاف و حجاب و آثار منفي بي عفتي و پوشش بد و...

و در پايان نيز راه حل اساسي و روش برخورد با بدحجابي را بيا ن مي کند.

 

يكشنبه 22 خرداد 1390 - 8:22


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری