جمعه 2 تير 1396 - 9:31
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

پاي منبر معرفت

 

محمدعلي موظف‌رستمي

 

رجب، ماه اجابت دعا

 

ماه رجب فرا رسيده است، ماه خودسازي، ماه تهيّا و آمادگي براي ورود به ماه‌هاي شعبان المعظم و ماه رمضان. آغازگر فصل نيايش، انابه و دعا ماه رجب است. در آموزه‌هاي ديني تآكيدات فراواني در خصوص جايگاه والا و رفيع اين ماه شده است. در بيان اهميت و جايگاه اين ماه بايد به اين نكته اشاره نمود كه يكي از سنت‌هاي مهم اسلامي كه از نظر عبادي تعداد كثيري از عبادات و مناسك مذهبي در آن جمع بوده و از بزرگترين مناسبت هاي ماه رجب مي‌باشد در اين ماه واقع شده و مومنان و مشتاقان در روزهاي سيزدهم و چهاردهم و پانزدهم رجب مطابق با ايام‌البيض، سه روز متوالي در مساجد جامع معتكف مي‌شوند و روزه مي‌گيرند و دعا و عبادت مي‌نمايند. حضرت امام صادق (ع) در باره اهميت اين ماه به نقل از پيامبرگرامي اسلام (ص) ميفرمايند:« رجب ماه استغفار امت من است، پس در اين ماه طلب آمرزش كنيد كه خداوند آمرزنده ومهربان است و رجب را «اصب» مي‌گويند زيرا كه رحمت خداوند در اين ماه برامت من بسيار نازل مي شود.»1

در همين ارتباط روايتي از رسول گرامي اسلام نقل شده است كه فرمودند: « خداي متعال مَلكي را در آسمان هفتم قرار داده است كه به آن مَلك داعي ( دعوت كننده) گفته مي‌شود. پس وقتي كه ماه رجب مي‌رسد آن فرشته هر شب تا صبح فرياد مي‌زند: «خوشا به حال ذاكرين خدا! خوشا به حال گردن گزاران به بندگي خدا! » و خدا مي‌فرمايد: « من همنشين آن كسي هستم كه با من بنشيند. من مطيع كسي هستم كه مرا اطاعت نمايد. آن كسي را كه از من طلب آمرزش نمايد، مي‌بخشم. ماه، ماه من است، بنده، بنده من است و رحمت، رحمت من است. پس هر كه مرا در اين ماه بخواند، او را اجابت مي‌كنم و هر كه از من درخواست نمايد به او مي‌بخشم و هر كه از من طلب هدايت نمايد، او را هدايت خواهم كرد. من اين ماه را رشته و ريسماني ميان خود و بندگانم قرار داده‌ام پس هر كه به اين ريسمان بياويزد به من خواهد رسيد.»2  

ماه رجب، بهترين فرصت در جهت بهره‌مندي از فضاي معنوي غالب در اين ماه بزرگ جهت نوسازي معنوي جامعه اسلامي مي‌باشد. به همين خاطر در آموزه هاي دين مبين اسلام وپيشوايان الهي، فرصتهايي اين چنيني در اختيار مسلمانان قرار داده شده است، تا آنان بتوانند با برنامه ريزي منظم و با بهره مندي از اين آموزه ها، خود را علي الدوام از تعلّقات بازدارنده دنيوي رهانيده و در ايّام خاص معنوي با مكانهاي مقدس پيوند دهند. تا از اين طريق، ضمن برقراري ارتباط و اُنس با خالق يگانه، زمينه هاي اين رابطه را تحكيم نموده وتقويت بخشند. از جمله ماههايي که امکان ارتباط معنوي با خالق هستي نسبت به ساير ماههاي سال بيش‌تروجود دارد ماه‌هاي رجب المرجب، شعبان المعظم و رمضان المبارک مي باشد.

ماههاي فصل نيايش يعني: رجب ، شعبان و رمضان ازنابترين فرصت هايي است كه مسلمانان مي توانند با انجام مراسم و مناسک عبادي وديني متنوع از اين خوان گسترده عرفاني مستفيض و متنعّم گردند.

دعا و نيايش نه تنها در عالم انسان بلکه در عالم نباتات و جمادات نيزوجود دارد و همه به تسبيح و تنزيه حضرت حق جل و علا مشغولند.قرآن کريم در موارد متعددي متذکر شده است که امردعا،تسبيح و نيايش نه تنها فقط براي انسان بلکه درميان تمامي موجودات ونباتات وجود دارد.هم‌چنانکه مي‌فرمايد: يسبح لله ما في السموات وما في الارض الملک القدوس العزيزالحکيم.ترجمه: «آنچه درآسمانها و زمين است همه به تسبيح وستايش خدا که پادشاهي منزه وپاک ومقتدر وداناست مشغولند».3ودرجاي ديگراز آيات الهي آمده است: والنّجم والشّجريسجدان...ترجمه:«ستاره ودرخت، خدا را سجده مي کنند.»4

همچنين خداوند سبحان در جايي ديگر مي فرمايد: تُسَبّحُ لَهُ السّمواتُ السَّبعُ وَالاَرضُ وَ مَن فيهِنَّ وَاِن مِّنّ شَيءٍ اِلاّ يُسَبِحُ بِحَمدِه وَ لکِن لاّ تَفقَهُونَ تَسبيحَهُم اِنَّهُ کانَ حَليماً غَفُورًا. ترجمه:«هفت آسمان و هر چه در آنهاست، همه به ستايش و تنزيه خدا مشغولند و موجودي نيست جز آنکه ذکرش تسبيح و ستايش حضرت اوست و ليکن شما آنها را فهم نمي کنيد همانا او بسيار بُردبار و آمرزنده است.»5

سعدي شيرين سخن در همين ارتباط مي فرمايد:

تسبيح گوي تو نه بني آدمند وبس          هربلبلي که زمزمه برشاخسارکرد

درميان اديان آسماني، اسلام، بيش ازهمه براي دعا ونيايش اهميت خاص و ويژه اي قائل شده است که با نگاهي به آيات وروايات، اهميت دعا و نيايش بهتر آشکار مي شود. قرآن کريم در آيات متعددي، بندگان را دعوت به دعا و نيايش مي نمايد. و شرط اجابت دعا را راز و نياز ودرخواست قلبي و زباني مي داند: وقال ربكم ادعوني استجب لكم انّ الذين يستکبرون عن عبادتي سيدخلون جهنم داخرين.ترجمه:«وخداي شما فرمود که مرا با خلوص بخوانيد تا دعاي شما را اجابت کنم و آنانکه از دعا و عبادت من اعراض و سرکشي ميکنندبه زودي باذلت وخواري دردوزخ داخل شوند.»6 و نيز آيه : امن يجيب المضطراذا دعاه ويکشف السوء ويجعلکم خلفاء‌ الارض ءَ اِله مع الله قليلاً ما تذکّرون.ترجمه: «آيا آن کيست که دعاي بيچارگان مضطر را به اجابت ميرساندورنج و غم آنانرا برطرف مي سازد و شما مسلمانان را جانشينان اهل زمين قرارمي دهد. آيا با وجود خداي يکتا، خدايي ديگر شايسته پرستش هست ؟ نه هرگز،اما اندک مردم متذکر اين حقيقتند. »7

درآيه ديگري ازقرآن کريم آمده است: واذا سالک عبادي عنّي فاني قريب اجيب دعوة الدّاع اذا دعان فليستجيبوا لي وليومنوا بي لعلّهم يرشدون. ترجمه: «آنگاه که بندگان من از دوري و نزديکي من از تو پرسند، بدانند که من به آنها نزديک هستم هرکسي مرا بخواند دعايش را اجابت مي کنم پس بايست دعوت مرا بپذيرند و به من ايمان آورند تا به سعادت راه يابند.»8

حديثي ازحضرت رسول اکرم (ص) درارتباط با اهميت دعا منقولست که مي فرمايند:  پروردگار خود را شب و روز دعا کنيد و بخوانيد زيرا که سلاح و حربه مومن،دعاست.»9 وآن حضرت در جاي ديگري مي‌فرمايند:«دعا حربه و سلاح مومن براي دفع دشمنان وعمود دين است که مومن به آن برپاست و دعا نور آسمان و زمين است. »10

درهمين رابطه حضرت امام صادق (ع) مي فرمايند:«حضرت اميرالمومنين علي (ع) مي فرمود: محبوب ترين اعمال نزد حقتعالي در زمين دعاست.»11

دعا وسيله قرب و نزديکي بنده با پروردگار، عبد با معبود و مخلوق با آفريدگار است. دعا زمينه ساز آرامش روح و روان انسان است. اينکه انسان همواره در دعا تمام نگاه خويش را فقط به معبود خود متوجه مي سازد واز غيراو چشم مي پوشد .در واقع نوعي يگانه پرستي ودوري ازشرک را تمرين ميکند و وحدانيت و يکتاپرستي که شرط اول اسلام است را به منصه ظهور ميرساند.

پس بايسته است از ماه رجب، كه مشهور به ماه اجابت دعاست، بيش از پيش زمينه‌هاي بهرهمند شدن از آن را براي خويش فراهم نموده و در اين ماه با تمسك و توسل به ادعيه و نيز تدارك و برنامه‌ريزي هدفمند براي امور معنوي روزانه، گامي بلند در جهت خودسازي  و توشه‌اي گران براي سراي باقي فراهم نماييم   

1-مفاتيح الجنان، ص 228.

 2- بحار الانوار ، ج 95، ص 377.

 3- سوره جمعه ،آيه1.

 4- سوره الرحمن، آيه 6.

 5- سوره اسراء ، آيه 44.

 6- سوره غافر آيه60 .

 7- سوره نمل آيه 62.

8- سوره بقره آيه 186.

 9- اصول کافي، جلد 2 ،ص 468 ،حديث 3 .

 10- همان منبع، ص 468 ،حديث 1.

11- همان منبع، ص 467 ، حديث 8.

 

 


 

چهارشنبه 18 خرداد 1390 - 10:0


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری