جمعه 28 دی 1397 - 16:4
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

قيام زيد بن علي(ع)

 

قيام زيد بن علي  ( ع )

تاليف : سيدابوفاضل رضوي اردكاني

چاپ و شمارگان : اول  / 89 – 3000 نسخه

ناشر : شركت چاپ و نشر بين‌الملل

 

سيد ابوفاضل رضوي اردكاني در كتاب خود قيام زيد بن علي ( ع ) را يكي از پيامدهاي مهم قيام عاشورا و يكي از بزرگ‌ترين قيام‌هاي شيعه به رهبري خاندان پيامبر ( ص ) و از اصلي‌ترين نهضت‌هاي اسلامي مي‌داند . رضوي تاكيد مي‌كند در كتاب خود به اختصار به اين قيام اشاره و اثبات مي‌كند كه خميرمايه اصلي اين قيام ، نهضت عاشورا بوده است . از نظر وي زيد بن علي ( ع )  به پيروي از جدش ، امام حسين ( ع ) و بر اساس اهداف ايشان قيام كرد و قيامش موجب سقوط دولت امويان شد .

مشخصات زيد ( ع) ، نور اميد ، روايت ابوحمزه ثمالي ،  پيش‌گويي‌هاي اهل بيت درباره زيد ، فضايل زيد ؛ مقام علمي و مقام زهد و تقوا ، فلسفه قيام زيد ؛ انتقام خون شهداي كربلا و امر به معروف و نهي از منكر ، قيام زيد ؛ ماذون از سوي امام علي ( ع ) ، دعوت كوفيان و تكرار كربلا ، نهي ناصحان ، بيعت مخفيانه ، دعوت عمومي ، اعلان قيام ، جنگ در كوفه ، شهادت زيد (‌ع ) ، ماجراي دفن بدن و سر بريده زيد ( ع ) ، تاثر شديد امام صادق ( ع ) در شهادت زيد ( ع ) ، مقام زيد ( ع ) و يارانش در سخن امام صادق ( ع ) ، قيام زيد ( ع) در اشعار شعراء ، علل شكست قيام زيد بن علي ( ع) وجود لشكر شام در كوفه ، نقش جاسوسان و عوامل نفوذي ، مساله خلافت و همچنين خيانت مردم كوفه از موضوعات مورد بحث نويسنده در كتاب قيام زيد بن علي ( ع ) مي‌باشد .

از ديدگاه رضوي در كتاب حاضر روز ولادت زيد بن علي ( ع ) مشخص نيست و در سال ولادتش نيز بين مورخان اختلاف نظر است . بيشتر علماي بزرگ و مورخان معتبر در اين مطلب اتفاق نظر دارند كه مدت عمر مبارك زيد ( ع ) چهل و دو سال بود و تاريخ شهادت او 121 ه .ق است . شيخ مفيد ، شيخ طوسي ، مسعودي ، ابوالفرج اصفهاني و طبري بر اين نظرند . بنابراين ، اگر مدت عمر او را از سال شهادت كسر كنيم ، سال 79 به دست مي‌آيد كه ممكن است سال ولادت او باشد . نويسنده در ادامه به اين مطلب اشاره مي‌كند كه زيد بن علي ( ع ) در زماني سخت و دوره‌اي وحشت‌بار چشم به جهان گشود ؛ زماني كه بني‌اميه در اوج قدرت و عمالشان يكه‌تاز كشور وسيع  اسلامي آنروز بودند . در آنزمان آزاديخواهان علوي ، به ويژه بزرگان آنان و تنها يادگار امام حسين ‌( ع ) يعني امام سجاد ( ع ) در فشار سخت سياسي بودند . عمال حكومت‌هاي جور همه فعاليت‌هاي آن حضرت را زير نظر داشتند و نه تنها از بيان احكام الهي منع شده بود ، بلكه تمامي تماس ايشان با مردم نيز به شدت كنترل مي‌شد .

سيدابوفاضل رضوي اردكاني در ادامه كتاب خود بر روي اين مطلب تاكيد مي‌كند كه قيام مقدس امام حسين ( ع ) و حادثه دلخراش كربلا عليه دستگاه بيدادگر بني‌اميه ريشه اصلي بسياري از قيام‌ها و نهضت‌ها و خونخواهي بر ضد جنايت‌كاران حاكم بود .  رضوي قيام آن حضرت  را مشعلي مي‌داند كه خاموشي نداشت و سيد‌الشهداء خود اين مشعل را به پرچمداران  نهضت آزاديبخش و مجاهدان راه خدا داده است . نويسنده مساله قيام و كشتن و كشته شدن را از نظر اسلام داراي اهميت مي‌داند و اينكه بايد صد در صد اطمينان به صحت كار داشت ؛ از اينرو در اين موارد اذن شرعي لازم است . قيام زيد (‌ع)‌ هم در عصر امامي معصوم و همچون امام صادق ( ع ) واقع شد . ادله قطعي در دست است كه قيام زيد ( ع ) به اذن امام صادق ( ع ) بوده است .

زيد بن علي (‌ع ) با دعوت مردم كوفه كه پرجمعيت‌ترين مركز اسلامي آن عصر بود و در ماه شوال 120 ه . ق وارد اين شهر شد ،‌ مخفيانه در خانه‌هاي امن دوستان مورد اعتماد منزل گرفت و مردم به شكل سري با او بيعت كردند . در آنزمان ، يوسف بن عمر ثقفي استاندار كوفه بود كه موقتا ً در شهر حيره اقامت گزيده بود . دعوت زيد بن علي ( ع ) براي قيام ،‌ منحصر به مردم كوفه نبود بلكه داعياني را به شهرهاي مهم و مراكز سياسي آن روز گسيل داشت تا از بزرگان هر ديار ، براي او بيعت بگيرند . انقلابي كه در كوفه شكل مي‌گيرد ،‌ شهر را به يك منطقه انفجارآميز تبديل مي‌كند . كثرت استقبال مردم و تجمع انقلابيون در خانه‌ها و مراكز خاص پوشيدني نبود ؛ از اينرو اخبار قيام به استاندار كوفه ، يوسف بن عمر مي‌رسد .

زيد ( ع ) شب چهارشنبه اول صفر 122 ه . ق را زمان قيام تعيين كرد . يوسف بن عمر هم در كوفه اعلام حكومت نظامي كرده و مي‌گويد : هر كس مي‌خواهد جانش در امان باشد به مسجد بزرگ كوفه پناه ببرد . مسجد مملو از جمعيت شد و درهاي آن به دستور يوسف بن عمر بسته شد . زيد و يارانش در خارج شهر سنگر گرفتند و آتش افروختند و اين به معناي اعلان جنگ بود . زيد از بي‌وفايي مردم كوفه سخت دلگير شد و ازبيعت‌كنندگان تعدادي كم ، مصمم و مقام اطرافش ماندند . لشكر يوسف بن عمر و زيد (‌ع ) درمقابله هم قرار مي‌گيرند . شيپور جنگ نواخته مي‌شود و لشكر حق و باطل به هم حمله‌ور مي‌شوند . زيد ( ع ) در روز نبرد ، شجاعت و شهامت بي‌نظيري از خود نشان مي‌داد و درست همانند جدش ، علي (‌ع )‌ دشمن را تارو و مار مي‌كرد . نبرد لشكر حق و باطل ادامه پيدا مي‌كند تا در عصر يكي از روزهاي نبرد در حالي كه دلير مردان مجاهد و رهبر قهرمان آنان با همه وجود مي‌جنگيدند ناگهان تيري به پيشاني زيد ( ع )  اصابت كرد . قهرمان انقلاب ديگر نتوانست مقاومت كند و همانند جد مظلومش با چهره‌اي خون‌آلود از روي اسب بر زمين افتاد .

شهادت زيد  (‌ع ) در روزهاي آغازين صفر 122 ه .ق  در كوفه اتفاق افتاد و او چهل و دو ساله بود . ياران وفادار زيد (ع) پس از مشورت با هم تصميم مي‌گيرند شبانه بدن او را دفن كنند و جوي آبي را از روي آن عبور دهند تا دشمن متوجه بدن نشود  ؛‌ اما گزارش يك جاسوس نقشه آنان را براي استاندار كوفه فاش ساخت و آن نامردان بدن مقدس زيد را از قبر بيرون آوردند و سر از بدنش جدا كردند و جسد او را به دار زدند . بني‌اميه كه از نهضت زيد ضربه سختي خورده بودند ، براي آنان كه انتقام مناسبي از دودمان پيامبر ( ص )‌ گرفته و مردم را هم ترسانده باشند ،‌ سال‌ها بدن زيد را بالاي دار نگه داشتند .

خبر شهادت زيد ( ع ) و ياران او ، در مدينه اثري عميق و ناگوار داشت و بيش از همه خاندان پيامبر ( ص ) به ويژه امام صادق ( ع ) را متاثر ساخت .آن حضرت پس از اين ماجرا ، هرگاه نام زيد ( ع ) و كوفه را مي‌شنيد ، بي‌اختيار اشك مي‌ريخت و از مظالم بني‌اميه سخن مي‌گفت و با جملاتي رسا و جانسوز ، از شخصيت عموي قهرمان و شهيدش ، ياد مي‌كرد . شايد پس از واقعه عاشورا ، هيچ  پيشامدي به اندازه شهادت مظلومانه زيد و يارانش اهل بيت پيامبر (ع) را آن چنان متاثر و عزادار نكرده بود . حمزه بن حمران يكي از ياران امام صادق ( ع ) مي‌گويد : " روزي خدمت امام ( ع) رسيدم ، از من پرسيد : حمزه از كجا مي‌آيي ؟ گفتم : كوفه . به محض اينكه امام (‌ع ) نام كوفه را شنيدند ، به شدت گريستند ؛ چنانكه محاسن مباركشان از اشك چشمشان خيس شد.

قيام زيد بن علي ( ع ) نوشته سيد ابوفاضل رضوي اردكاني در چاپ اول خود با تيراژ  3000 نسخه  و با قيمت 9500 ريال  توسط شركت چاپ و نشر بين‌الملل انتشار يافته است

 

 

 

 

چهارشنبه 11 خرداد 1390 - 14:1


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری