يكشنبه 4 تير 1396 - 21:51
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

سازمان تبليغات اسلامي

 

"شکرستان" نماينده‌ فرهنگ ايراني

 

 

گفتگو با مسعود صفوي تهيه کننده انيميشن "شکرستان"

 

"شکرستان" از معدود انيميشن‌هاي موفق داخلي است که از زمان ساخت تا امروز که نيمي از آن از تلويزيون پخش شده است، خبرساز خوبي در عرصه هنر بوده است. اين انيميشن ابتدا قرار بود به صورت فيلم سينمايي در مرزک انيميشن حوزه هنري ساخته شود اما طبق معمول که ريسک اينگونه کارها در ابتداي تاسيس يک مرکز هنري بالاست، به صورت مجموعه در سه بخش مجزا توليد شد.

"شکرستان" شهري است که عوامل اين مجموعه با تصورات و الهام از قصه‌ها و داستان‌هاي ايراني و آداب و فرهنگ مردم ايران ساخته‌اند. انيميشني که مي‌تواند نماينده مردم ايران در عرصه‌هاي مختلف خارجي باشد و تا امروز در جشنواره‌هاي جهاني هم خودي نشان داده است. قرار بود در اين گفتگو بابک نظري کارگردان "شکرستان" هم حضور داشته باشد اما به دليل مشغله ساخت مجموعه جديد اين انيميشن با مسعود صفوي درباره چگونگي ساخت و چرايي موفقيت اين مجموعه در داخل و خارج از ايران صحبت کرديم.

 

قرار نبود "شکرستان" به صورت فيلم سينمايي ساخته شود؟

بله خوب. مرکز انيميشن حوزه هنري تهران موظف به توليد فيلم سينمايي انيميشن است. نمي‌تواند مجموعه توليد کند چون بايد وابسطه به تلويزيون باشد. اما زماني که وارد فرآيند تحقيق و توسعه در مورد "شکرستان" شديم، بخش انبوه‌سازي انيميشن طراحي شد و ما چاره‌اي نداشتيم جز اينکه مجموعه سازي داشته باشيم.

 

چرا چاره‌اي نداشتيد؟

ما در ايران انيميشن به مفهومي که روي پرده برود نداريم. اين کار مستلزم دانش انيميشن آيتي است که ما هنوز به آن دست نيافتيم. مساله بعدي اين است که يک فيلم سينمايي انيميشن بيش از يک سال، دو سال زمان مي‌برد تا توليد شود. مثلا "رتتويي" بيش از پنج سال طول کشيد که توليد شود و روي پرده برود. 9 يا 10 سال طول مي‌کشد که يک انيميشن توليد شود و يک مرکز تازه تاسيس و تازه کار نمي‌تواند در اولين گام خود اين کار را انجام بدهد. مرکز نمي‌تواند در مدت پنج يا شش سال هيچ محصولي نداشته باشد و بعد بخواهد با يک انيميشن سينمايي خودش را نشان بدهد. بدنه صنف انيميشن بايد بايد توليد داشته باشد و همه توليداتش را ببينند و نمي‌شود ده سال منتظر ماند تا يک فيلم سينمايي از آن موسسه خارج شود. ما بايد با مجموعه سازي آشنا باشيم تا کم کم بتوانيم وارد سينما شويم. سينما مشکلاتي دارد و تکنيک‌هايي مي‌خواهد که هنوز صنف انيميشن ما با اين فاصله دارند.

 

منظورتان از تکنيک دقيقا دانش انيميشن سازي در ايران است يا ابزار اين کار؟

ما در زمينه امکانات و ابزار مشکلي نداريم. اما مساله‌اي که به نظر من مي‌رسد نبود نيروي انساني کافي براي يک فيلم سينمايي است. هم از لحاظ دانش و هم از لحاظ تعداد در انيميشن سازي در ايران دچار مشکل هستيم. اگر دقت کنيد پايان يک فيلم سينمايي انيميشن در دنيا، 10 دقيقه تيتراژ دارد اما تيتراژهاي ما يک دقيقه بيشتر نيست چون همه کاره خودمان هستيم. به خاطر همين سختي کار است که مي‌گويم انيميشن سينمايي حدود شش، هفت سال طول مي‌کشد تا به نتيجه برسد. ما مديريت اينکه اين آدم‌ها را کنار هم جمع کنيم نداريم.

 

مديريت جمع کردن آدم‌ها کنار هم يعني کار گروهي. به نظرتان ما در ايران کار گروهي را ياد نگرفتيم؟

به نظرم طرح اين مساله يک مقدار خطرناک است چون ما مدام همين حرف را مي‌زنيم. کار گروهي را هم بلد هستيم و هم بلد نيستيم. به نظر من يک مقدار از اين کم کاري تقصير مديريت است. مديريت کلان در هر نقشي ياد نگرفته است که عناصر مختلف را با تخصص‌هاي مختلف کنار هم بنشاند. مثلا يکي تصويرگر خوبي است. اما اخلاق ندارد، يا اينکه يک انيماتور با تصويرگر مشکل دارد. اگر مدير بيايد و بتواند همه را کنار هم جمع کند مشکل برطرف مي‌شود. از آن طرف خود بچه‌ها هم کار گروهي را ياد نگرفتند. اگر يک پروژه انيميشن بيش از يک سال طول بکشد شما بايد خيلي مديريت ريسکت بالا باشد. چون احتمال پاشيدن گروه از هم زياد است.

 

مثل پروژه بهرام عظيمي؟

 

پروژه آقاي عظيمي به نظرم خوب پيش مي‌رود و تقريبا متوقف نيست.

 

پس دليل طولاني بودن پروژه حرفه‌اي کار کردن گروه است؟شما گفتيد ساخت انيميشن سينمايي خوب سال‌ها طول مي‌کشد.

 خود بهرام به من مي‌گفت چون دستم در حنا مانده است خودم مجبورم همه کارها را انجام بدهم. به خاطر همين يک کارگردان و تهيه کننده انيميشن بايد قسمت‌هاي مختلف اين کار را بلد باشد تا بتواند کار را خودش در دست بگيرد. اگر گير کرد بايد خودش کار را جمع کند. مثلا در کار حسابداري شما اگر با نيرو مشکل پيدا کرديد، مي‌توانيد کس ديگري را بياويد. اما در انيميشن نيروي انساني کافي نيست و به خاطر همين نيرو دزدي اتفاق مي‌افتد. من اعتقاد دارم آموزشي که لازمه کار حرفه‌اي گروهي است، بچه‌هاي ما در ايران هم از لحاظ حرفه‌اي و هم از نظر اخلاقي نديده‌اند. تقصير کسي هم نيست که هنرجويان ما آموزش‌هاي جديد دنيا را نديده اند.

 

مگر مي‌شود تقصير کسي يا چيزي نباشد؟منظورتان اين است که انيميشن در ايران درست آموزش داده نمي‌شود؟

 بله. فارغ التحصيلان بايد در کارگاه‌ها تازه کار را ياد بگيرند. کنار هر کارگاه ساخت انيميشن، ما کارگاه جنبي درست مي‌کنيم تا هر کس مي خواهد وارد شود، با فضا و استيل گروه آشنا شود. اگر هنرجوها موفق شوند در کارگاه‌هاي جنبي انيميشن ياد بگيرند در کارگها حرفه‌اي هم مي‌ٱوانند کار را پيش ببرند. افراد زيادي که در پروژه‌هاي ما وارد شدند از همين کارگاه‌ها کار را ياد گرفتند. به قول معروف قلم به دست نبودند، تئوري بلد بودند اما عملي را ياد نگرفته بودند. مثل کسي که مي‌خواهد وارد کار پزشکي شود بايد اول دستياري ياد بگيرد و بعد وارد کار حرفه‌اي شود.

 

با اين تفاسير چند نفر از هنرمنداني که شما براي پروژه "شکرستان" کنار هم جمع کرديد کار حرفه‌اي را بلد بودند؟

 در اين پژوهش‌هايي که انجام داديم، ديديم مديريت گروه نداريم و نمي‌توانيم بچه‌ها را کنار هم جمع کنيم و پاي پلان هم نداريم. اگر يک زماني از من بپرسند که تفاوت انيميشني که در مرکز انيميشن حوزه هنري انجام ساخته مي‌شود با ديگر انيميشن‌ها چيست مي‌گويم صنعتي ديدن ماجرا و خط توليد متصور شدن براي انيميشن در حوزه هنري اتفاق افتاد. هميشه انيميشن در کشور ما موفق بوده است و در جشنواره‌هاي مختلف هم کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان توانسته است خودي نشان بدهد.

 

جشنواره انيميشن تهران هم در دنيا شناخته شده است.

 بله جايزه‌اش جهاني است.

 

چرا در انيميشن خط توليد نداريم؟

 اينکه خط توليد به مفهوم صنعتي کلمه داشته باشيم نداريم. اينجا بود که مرکز انيميشن هدف اصلي‌اش را اينجا گذاشت که خط توليد چه در سينما و چه در سريال يا مجموعه با زمانبندي دقيق و نيروي انساني طراحي کند.

 

با ساخت مجموعه "شکرستان" اين اتفاق افتاد؟

اتفاقي که در "شکرستان" افتاد اين بود که پاي پلان در مجموعه سازي طراحي کنيم. اگر قرار بود چند نشان را با هم بزنيم بايد خط توليد دقيقي را طراحي مي‌کرديم. دوم اينکه انبوه سازي کنيم يعني ساخت 13 قسمت يک تا دو سال طول مي‌کشد و هيچ شبکه توزيع کننده‌اي با تو توافق نمي‌کند و تو فقط مشتري داخلي داري و از سوي ديگر مشتري داخلي هم تو را جدي نمي‌گيرد.

 

البته اين اتفاق فقط در ايران مي‌افتد.

 در ايران انيميشن جنس دوم است.

 

نسبت به هنرهاي ديگر؟

 اين ديگر يک اصطلاح شده است که انيميشن نسبت به سينما جنس دوم است در حالي که در دنيا انيميشن از جنس اول هم جلوتر و پرفروش‌تر است اما در ايران هيچ وقت انيميشن جدي گرفته نمي شود چرا که خودش، خودش را جدي نمي‌گيرد.

 

منظورتان دقيقا هنرمندان انيميشن هستند يا مديران؟

 فکر مي‌کنم هر دو سهيم هستند.

 

انيميشن علاوه بر خط توليد نياز به تبليغ و بسترسازي فرهنگي هم دارد.در مورد "شکرستان" اين اتفاق افتاد؟

انيميشن خط توليد خودش را مي‌خواهد، صنعت خودش را مي‌طلبد، تبليغات خودش را مي‌خواهد، صنف قدرتمند خودش را مي‌خواهد. نمي‌توان يک محصول قدرتمند را با تبليغات قدرتمند، نگاه قدرتمند ساخته شده باشد و مردم ايران آن را به ياد نياورند. نمي‌توانيد بعد از 50 سال بگوييد که مردم انيميشن "شکرستان" را ديدند. خيلي دير است براي همين بايد همه پاي پلان‌ها از همان ابتدا تا انتها که فروش و تبليغات است، درست طراحي شود و با قدرت هم باشد.

بنابراين مي‌خواستيم خط توليدي داشته باشيم تا سرعت توليد بالا برود و به سرعت‌هاي استاندارد جهاني در دنيا برسد. اگر قصه ايراني انتخاب مي‌کنيم، اگر مزه‌ها ايراني است، بايد حداقل استاندارد در شبکه‌هاي جهاني را هم داشته باشيم.

 

سخت‌ترين کار ماجرا همين جاست. چطور به اين تعادل ‌رسيديد، اصلا به نظر خودتان تعادل برقرار شد؟

اين خيلي سخت بود، چون پازلي بود که قبلاً برش نداده بودند تا آن را جورچين کنند و جلوي ما بريزند، يک پازلي بود که بايد از اول آن را مي‌ساختيم. خيلي کار پيچيده‌اي بود شما مي‌خواستيد انيميشنتان ايراني باشد، بايد از تئاتر ايراني استفاده کنيد جمله بندي، رنگ، حرکت لباس و ... استفاده کنيم.

 

منظورتان اين است که نمونه‌ اين نوع انيميشن تا به حال ساخته نشده بود؟

دقيقا. هيچ وقت نمي‌توانيد با بخشنامه انيميشن ملي درست کنيد با بخشنامه سينماي ملي بسازيد. اينقدر بايد در درون گروه مضامين ايراني باشد، درون هنرمندان، دوران زندگي‌شان يا کارشان انقدر بايد ويژگي‌هاي ايراني هضم شده باشد که نماد ايراني قابل مشاهده باشد.

 

پس شما تلاش کرديد اين انيميشن به نحوي نماينده ايراني و فرهنگ ايراني باشد؟

دقيقا همين طور است. براي همين بهترين جايزه فيلم کوتاه به عنوان نمايش دهنده فرهنگ ايراني در جشنواره انيميشن تهران به "شکرستان" رسيد. اين اتفاق بايد مي‌افتاد و نمايش فرهنگ ايراني کار سختي بود. انيميشن در ايران توليدات جانبي ندارد ما اين همه محصول انيميشن در ايران داريم اما هرگز به توليدات جانبي حتي کتاب آن هم فکر نکرديم.

 

مثلا لوازم التحرير و اسباب بازي؟ "شکرستان" اين لوازم را تدارک ديده؟

در انيميشن "شکرستان" عروسک‌ها، لوازم التحرير و ... دارد ساخته مي‌شود. شهربازي‌هايي هم قرار است طراحي شود. اين شهربازي کاراکتر و قصه مي‌خواهند. بايد از يک سريال و مجموعه‌اي شروع مي‌شد و اين اهداف از ابتدا در "شکرستان" طراحي شده بود.

 

*شکرستان از ابتدا قرار بود چند قسمتي باشد؟

 نيت اول 90 قسمت بود سه تا سيزن 30 قسمتي ساخته شود.

 

الان ادامه پيدا کرده؟

 بله.

 

از شما خواستند ادامه بدهيد؟

بله از ما خواستند چون خواست مردم بود و استقبالي که شده بود ما را ترغيب کرد دوباره بسازيم. مجموعه‌هاي اول 15 دقيقه بود الان 25 دقيقه شده است.

 

شما قبل از اينکه شروع به ساخت کنيد گروه سني اين مجموعه را مشخص کرده بوديد؟

بله نوجوان را در نظر گرفته بوديم اما همه ديدند. ما تجربه ساخت انيميشن براي پيش دبستان و اول دبستان را داشتيم و قرار بود روي نوجوانان کار کنيم. بعد به اين فکر کرديم بزرگتر از نوجوان‌ها هم مي‌توانند آن را ببينند. "شکرستان" براي گروه نوجوان به بالا طراحي شده فضا و ... به اين شکل طراحي شده که حتي برخي موارد را بچه‌ها نمي‌فهمند، اما خودمان هم شوکه شديم که کودک چهار ساله هم پاي شکرستان مي‌نشيند. گرچه ممکن است قصه را متوجه نشود اما آب و رنگ و لعاب را مي‌بيند. الان طوري شده که "شکرستان" را همه خانواده‌ها مي‌بينند.

 

جالب است ما انيميشن براي نوجوان نداريم شما از اول چه نمونه داخلي و خارجي در نظر داشتيد؟

ما "سيمسون‌ها" مد نظر مان بود. البته "سيمسون‌ها" خيلي متفاوت بود فرض را بر آن گذاشتيم که شبکه دو براي کودکان شده است در اين شبکه کارهايي براي کودکان شده اما براي نوجوانان به ويژه دختران انيميشن توليد نشده است که دست گذاشته باشد روي چنين سني. برنامه‌اي هم براي اين گروه نديدم.

منبع: خبرگزاري مهر 

 

دوشنبه 9 خرداد 1390 - 8:24


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری