پنجشنبه 2 خرداد 1398 - 5:50
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

آموزش از طريق تئاتر

 

آموزش از طريق تئاتر / چشم‌اندازي جديد به تئاتر تعليمي و تربيتي ( مجموعه مقاله )

تاليف : حسين فدايي حسين

چاپ و شمارگان : اول ( 89 ) – 1100 نسخه

ناشر : حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي استان قم

 

كتاب آموزش از طريق تئاتر به كوشش حسين فدايي حسين در چهار بخش و 15 فصل به بيان مطالب مشروحي در باب تئاتر در تعليم و تربيت مي‌پردازد . شناخت تئاتر تعليمي و تربيتي ، مسير كار ، چشم‌انداز جهاني و همچنين تئاتر تعليمي در دهه‌ي 1990 و پس از آن از بخش‌هاي چهارگانه كتاب حاضر مي‌باشد . توني جكسون در مقدمه خود در ابتداي كتاب ، تئاتر در تعليم و تربيت را به گونه‌اي از تئاتر مرتبط مي‌داند كه به طور قطع نشانگر يكي از مهم‌ترين پيشرفت‌هاي اين هنر در نيمه‌ي دوم قرن اخير محسوب مي‌شود . از نظر جكسون تئاتر تعليمي و تربيتي بعنوان يك جنبش قابل تعريف ، در اواسط دهه‌ي 1980 در بريتانيا و در پاسخ مستقيم به نيازي كه در مدارس و مراكز آموزشي به تئاتر احساس مي‌شد ، آغاز شد . از نظر وي هدف تئاتر تعليمي و تربيتي ، ايجاد تجربه‌اي جذاب ، شوق‌انگيز و موثر براي كودكان و نوجوانان ، پيرامون موضوعي مشخص ( عموماً آموزشي و تربيتي ) در داخل و يا خارج از محيط مدرسه است. موضوعاتي همچون محيط زيست ، نژادپرستي ، تاريخ محلي و منطقه‌اي ، يادگيري زبان ، علوم و بهداشت ( سلامت ) بيش از هر چيز در قالب نمايشي مورد استفاده قرار گرفته است .

تئاتر تعليمي به چه معناست ؟ تئاتر تعليمي و حوزه‌هاي كاري مرتبط با آن ، اهداف كلي كتاب ؛ محتوا و روش دست‌يابي به اطلاعات در ادامه مقدمه نخست كتاب حاضر به قلم توني جكسون مورد بررسي قرار مي‌گيرد .

آموزش يا تئاتر ( شكل‌گيري تئاتر تعليمي در بريتانيا ) به قلم توني جكسون ، درام در آموزش و تئاتر تعليمي به قلم گوين بولتون مباحث فصول اول و دوم بخش شناخت تئاتر تعليمي و تربيتي كتاب حاضر مي‌باشد . بخش دوم كتاب آموزش از طريق تئاتر با عنوان مسيركار با ترجمه فاطمه حسيني عناويني همچون طراحي و برنامه‌ريزي تئاتر تعليمي ، نمايشنامه‌نويسي براي تئاتر تعليمي ،‌ بازيگر تئاتر تعليمي و همچنين تئاتر تعليمي و مشاركت مخاطب را مورد كنكاش نظر قرار مي‌دهد . در فصل ششم با عنوان تئاتر تعليمي و مشاركت مخاطب به قلم كريس واين ، نويسنده به اين مهم اشاره مي‌كند كه يك مشخصه كليدي تئاتر تعليمي صريح بودن و مشخص بودن هدف آموزشي و ديگر مشخصه‌ رسمي و متمايز آن ، كاربرد مشاركت فعالانه مخاطب است .  از نظر كريس واين در اين مقاله در همه استراتژي‌هاي آموزشي و انواع فرم‌هاي تئاتر ، اصل عملكرد بر پايه دو ايده است ؛‌ اول اينكه رفتار انسان سرچشمه گرفته از فعاليت‌هاي اجتماعي او است . بنابراين هميشه ثابت نيست و مي‌تواند تغيير كند . دوم اينكه مخاطب بعنوان عامل بالقوه تغيير بايد در روند و يادگيري شركت كننده‌اي فعال باشد .

بادبادك‌ها و كلاغها ( تئاتر تعليمي در استراليا ) نوشته جان اتول و پني باندي ، موسسات يا مراكز جايگزين ؟ ( دو مدل كانادايي ) به قلم ويان فيرهد ، رونمايي از بالماسكه ( ظرفيت تئاتر تعليمي در نيجريه ) به قلم جوماي ايو و توندا لاكوجو ، تئاتر تعليمي در اسكانديناوي به قلم تاو ايلساس و تورن كثولنر و همچنين گروه هنرهاي خلاق در ايالات متحده به قلم مارك ريارد و گوندولن هاردويك عناوين بخش سوم كتاب حاضر را در فصول هفتم تا يازدهم به خود اختصاص مي‌دهند . فصل دهم اين بخش به مبحث مهم چالش‌هاي آينده تئاتر تعليمي اشاره مي‌كند و اينكه مهم‌ترين چالش پيش‌روي تئاتر تعليمي در حال حاضر آموزش بازيگران و عامه‌ي مردم در خصوص ماهيت اين گونه نمايشي ، براساس نظريه‌هاي ارائه شده و فعاليت‌هاي انجام گرفته است ؛ و اينكه اساساً تئاتر تعليمي چيست و چه بايد باشد .

از نظر نويسنده اين مقاله اين امر علاقه‌ي تئاتر به نظرات و تئوري‌هاي آموزشي و يادگيري را فرض مي‌شمارد كه آيا چنين علاقه‌اي وجود دارد ؟ پاسخ نويسنده به اين سوال مثبت است و اينكه اختلاف سنتي بين حرفه‌‌اي‌هاي تئاتر و مربيان تئاتر ، هرچند به كندي اما يقيناً به دليل تلاش‌هاي صورت گرفته توسط فعالان عرصه تئاتر و دانشگاه ، در حال محو شدن است . متخصصان تئاتر با دانش هنري و عملي از تئاتر ، با معلمان كار كرده‌اند تا كارگا‌ه‌ها و دروس مناسب ر ا براي آنان درباره روش تئاتر در كلاس درس گسترش دهند .

از سوي ديگر با بازيگران با احترام به حرفه  تخصص و هنر آنها رفتار مي‌شد كه برخي از پيش‌داوري‌هاي آنان عليه معلمان ، بدين ترتيب رفع شده است .

تئاتر در آموزش بهداشت ؛ نوشته استيو بال ، كوشش براي دوست داشتن تئاتر تعليمي ( آيا تئاتر تعليمي پابرجا مي‌ماند؟) نوشته لاول سوارتزل ، ارزشيابي تئاتر تعليمي ؛ نوشته كن رابينسن ، مشاركت‌هاي نو در متون جديد ( يك ديدگاه مصرفي ) ؛‌ نوشته جف ريدمن  فصل‌هاي بخش چهارم كتاب حاضر با عنوان تئاتر تعليمي در دهه‌ي 1990 و پس از آن با ترجمه احمد كولي وندي مي‌باشد .

در مقدمه بخش چهارم كتاب بر روي اين نكته تاكيد مي‌شود كه امروزه بيشتر كشورها به دليل مسئله‌ي روز افزون بيماري‌هايي همچون ايدز بيشتر توجه خود را معطوف به آموزش‌هاي بهداشتي و سلامت نموده‌اند ، به گفته استيو بال سازمان‌هاي تئاتر تعليمي نيز در طول يك دهه‌ي گذشته فعاليت‌هاي عمده خود را پيرامو اين قبيل آموزش‌ها انجام داده است كه ممكن است در نگاه اول توجه  چنداني به خود جلب ننمايد .

فصل چهارهم بخش چهارم به موضوع ارزشيابي تئاتر تعليمي مي‌پردازد و هدفمندي و عينيت‌گرايي بعنوان يك نوع از شيوه‌هاي ارزشيابي معرفي مي‌كند . براساس شيوه‌ي عيني در برنامه‌هاي آموزشي سه مرحله‌ي اساسي وجود دارد . اول گروه بر سر اهداف خود به توافق مي‌رسد . دوم بدنبال به كارگيري يك برنامه‌ي مناسب براي رسيدن به اهداف خود خواهد بود . در گام سوم گروه دست به ارزيابي مي‌زند ، يعني تلاش مي‌كند دريابد تا چه ميزان به اهداف و دورنماي مورد نظر دست يافته است . اين شيوه براي اولين‌بار توسط فردي به نام " رالف تايلر " طراحي شد . وي اعتقاد داشت " از آنجايي كه هدف نهايي آموزش و پرورش ايجاد برخي تغييرات درالگوي رفتاري بازيگران است ، ارزشيابي آموزش در واقع بدنبال آنست تا دريابد اين تغييرات در الگوي رفتاري تا چه ميزان اتفاق افتاده است .

آموزش از طريق تئاتر تعليمي ( چشم‌اندازي جديد به تئاتر تعليمي و تربيتي / مجموعه مقاله ) به كوشش فدايي حسين در چاپ اول و با قيمت 6000 تومان توسط حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي استان قم انتشار يافته است .

 

 

 

دوشنبه 2 خرداد 1390 - 10:26


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری