شنبه 4 خرداد 1398 - 18:0
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

م رستمي

 

روز شمار انقلاب اسلامي (جلد يازدهم)

 

روز شمار انقلاب اسلامي (جلد يازدهم)

 به کوشش: ميرزا باقر عليان نژاد

  انتشارات: سوره مهر- دفتر ادبيات انقلاب اسلامي

چاپ اول: 1389

 

دفتر ادبيات انقلاب اسلامي تا کنون ده مجلد از روز شمار انقلاب اسلامي را مربوط به دوره زماني اول فروردين 1356 تا 22 دي 1357 منتشر کرده است. جلد يازدهم روز شمار انقلاب اسلامي با توجه به گسترش تحولات سياسي در اواخر دي ماه 1357 به چهار روز از اين ماه (23 تا 26 دي 1357) اختصاص دارد.

تحولات گسترده سياسي ايران در اواخر دي ماه 1357 به حدي بود که يک جلد از روز شمار انقلاب اسلامي به دوره زماني 23 تا 26 دي 1357 اختصاص يافته است. در اين مجلد به تحولاتي نظير گسترش مخالفت مردمي با حکومت شاه و دولت شاپور بختيار در سراسر کشور، انعکاس گسترده مصاحبه ها و پيام هاي امام خميني در خبرگزاري ها و مطبوعات داخلي و خارجي، بازگشايي دانشگاه ها، رأي اعتماد مجلسين سنا و شوراي ملي به کابينه شاپور بختيار، تدارک راهپيمايي اربعين توسط جامعه روحانيت مبارز، ... و سرانجام فرار شاه در 26 دي 1357 پرداخته شده است.

در 23 دي ماه 57 امام خميني در پيامي، خطر توطئه جديد حکومت پهلوي را به ملت گوشزد کردند، انتشار اعلاميه هاي بدون امضا حاوي اسامي برخي افراد به عنوان ساواکي، هشدار دکتر محمد مفتح درباره لزوم عدم تعرض به نظاميان و ... رويدادهايي هستند که اين زمان در تاريخ انقلاب ثبت شده اند.

در يکي از اين خبرهاي اين روز آمده است: امروز رهبر انقلاب اسلامي در پيامي خطاب به ملت ايران خبر از توطئه جديد حکومت پهلوي دادند، امام خميني در اين پيام نوشتند: "برادران و دوستان من! ملت عزيز ايران! در همين ساعت از شخص مطلعي خبر موثقي دريافت نمودم که لازم است شما را مطلع کنم. توطئه‌اي از خارج کشور و به دست نفع جويان در دست اجراست که بايد ملت ايران با کمال هوشياري و شجاعت آن را خنثي کنند، مي خواهند به مجرد رفتن شاه دسته هايي از مزدوران و اشرار را وارد کنند که به اسم ملت مسلمان حمله به ارتش و سربازها و شهرباني ها و ديگر مؤسسات دولتي و نظامي کنند و با تبليغاتي که براي نيروهاي نظامي و انتظامي کرده اند، به عنوان دفاع، آنان را به قتل عام مردم بي دفاع وادار نمايند. بدخواهان که مي خواهند براي چپاول بيشتر مال ملت، شاه خائن را حفظ و يا برگردانند، از يک سو در بين سربازان و نظاميان و ساير قواي انتظامي دست به اشاعه دروغ مي زنند که ملت مي خواهد همه شما را از بين ببرد، و از سوي ديگر اشرار و اجيراني را به اسم ملت وادار به هجوم به دستگاه هاي نظامي و انتظامي مي کنند تا ملت را در مقابل نيروي ارتش و انتظامي قرار داده، نتيجه مطلوب خود را بگيرند."

همچنين در بخش ديگري از حوادث اين روزروزنامه کيهان در گزارشي با عنوان "مردم دانشگاه ها را باز کردند" درباره مراسم آن روز دانشگاه تهران نوشت: ساعت 8 صبح امروز درهاي دانشگاه تهران به روي دانشجويان و مردم مشتاقي که از ساعات اول صبح در خيابان شاهرضا اجتماع کرده بودند گشوده شد. دانشجويان و مردم مشتاق با شعار الله اکبر قدم به دانشگاه گذاشتند... نيز در ادامه مي خوانيم: مراسم باز گشايي دانشگاه تهران مورد توجه خبر گزاري هاي خارجي قرار گرفت، خبرگزارد فرانسه از حضور دويست هزار نفر در دانشگاه تهران خبر داد و نوشت در اين مراسم رهبران اصلي مخالفان ملي و مذهبي براي نشان دادن مخالفت خود باحکومت شاه يک بار ديگر اجتماع کردند و در حالي که نظاميان با هلي کوپتر نظاره گر مراسم بودنددانشجويان در داخل دانشگاه يک گروه انتظامات مهم و ماهر به وجود آورده بودندو مراسم را کنترل مي کردند. در بخشي از گزارش خبرگزاري فرانسه آمده بود: نخستين کسي که زير عکس هاي بزرگ حضرت آيت الله خميني سخن گفت آيت الله طالقاني بود.

همچنين رويدادهايي نظير: ملاقات شهردار نوفل لوشاتو با امام خميني، سخنراني امام در جمع دانشجويان كه درآن حمايت آمريکا از بختيار را حمايت از شاه دانستهو وعده هاي دولت بختيار را مانند دولت هاي گذشته دروغين خواندند و... حوادثي هستند که در 24 دي 57 در تاريخ انقلاب به ثبت رسيده اندو در ادامه نوشتار حاضر بدانها اشاره شده است.

در بخشي از تاريخ اين روز آمده است: "کميته دفاع از حقوق زندانيان سياسي با استناد به گزارش رسمي سازمان عفو بين الملل، که بازرسان اين سازمان به دفعات از زندان هاي ايران بازديد و با زندانيان سياسي گفت و گو کرده اند، در بولتن خبري خود نوشت به رغم ادعاهاي مکرر شاه مبني بر اينکه شکنجه در زندان هاي ايران متوقف شده، زندانيان سياسي در ايران هنوز به دست پليس و مأموران ساواک شکنجه مي شوند. سازمان عفو بين الملل روش هاي اخير شکنجه در ايران را شلاق زدن با کابل، چوب فلک، مشت و لگد، سوزاندن نقاطي از بدن با آتش سيگار، به حال ايستاده بي خوابي کشيدن، گذاشتن گزنه روي قسمت هاي حساس بدن و زندان انفرادي طولاني اعلام کرد. اين سازمان با اشاره به موارد مختلف شکنجه زندانيان در ايران به نقل از مارتين آنالز، دبير کل سازمان عفو بين الملل، که در سال 1977 ميلادي (ش 1356) با شاه ملاقات کرده بود اعلام کرد که شاه در اين ملاقات به او اطمينان داده است که شکنجه متوقف شده است...

نيز روز شمار انقلاب اسلامي 25 دي 57 روز دوشنبه بستراخبار و حوادثي ثبت کرده است نظير: پيام امام خميني به ملت در مورد راه پيمايي روز اربعين در 29 دي 57، ملاقات و گفت‌وگوي وابسته سياسي سفارت امريکا در فرانسه با ابراهيم يزدي، گزارش خبرگزاري فرانسه از احتمال بازگشت امام خميني به ايران، کارکنان بيمارستان مهدي رضايي تهران، در محوطه بيمارستان دست به تظاهرات زدند و...

بخشي از تاريخ اين روز را مرور مي کنيم: "امروز امام خميني به مناسبت فرارسيدن اربعين حسيني پيامي خطاب به ملت ايران صادر کردند رهبر انقلاب اسلامي در اين پيام راه پيمايي و تظاهرات در امسال را وظيفه شرعي و ملي مردم دانسته اعلام کردند "اربعين سيد مظلومان و سرور شهيدان –صلوات ا... و سلام عليه، رسيد. بر ملت رشيد و آگاه ما اربعين هاي سودمندي گذشت. ما در اين سالها به دنبال بيش از پنجاه سال سلطنت غاصبانه سلسله پهلوي با چه مصيبت هايي و بي فرهنگي هاي خانمان سوزي مواجه بوده ايم. سال هايي بس تلخ و رنج آور در اين پنجاه سال و تلخ تر و رنج آورتر در اين يکي دو سال اخير که ملت شجاع ما را عليه استبداد و استعمار به حرکت در آورد..."

"روزنامه کيهان در اين روز گزارش داد: ساعت 7 بعد از ظهر امروز گروهي از زنان و مردان در تظاهراتي با سر دادن شعار و خواندن سرود از خيابان صد دستگاه به طرف چهار راه کوکاکولا حرکت کردند. مردم که با شعار "ارتش برادر ماست" به استقبال سربازان رفتند با خوشرويي آنها رو به رو شدند اما چند دقيقه بعد کاميوني حامل سربازان جديد سر رسيد و مردم را متفرق کردند که در نتيجه چهار زن و يک کودک مجروح شدند يکي از اهالي به خبرنگار کيهان گفت تعداد زيادي کفش و کيف زنانه و اشياء شخصي هنگام متفرق شدن مردم در خيابان ريخت که مردم آنها را جمع آوري کردند و تحويل مسجد مسلم ابن عقيل دادند تا تحويل صاحبانشان شود"

همچنين رويدادهاي سه شنبه 26 دي 1357 اينگونه ثبت شده است: با اعلام خبر خروج شاه، کشور غرق در شادي و هيجان شد، تذکر شاه در فرودگاه به قره باغي: مواظب باشيد که فرماندهان يک وقت ديوانگي نکنند و به فکر کودتا نيفتند، شاه تا قطعي شدن رأي اعتماد مجلس شوراي ملي به دولت بختيار، در فرودگاه منتظر ماند، کيهان: شاه و فرح در ساعت 13:8 دقيقه در حالي که هر دو اشک به چشم داشتند فرودگاه مهرآباد را ترک کردند و..."

"پس از انتشار خبر خروج شاه از راديو، مردم سراسر کشور با هجوم به خيابان ها به شادي و پايکوبي پرداختند. اين نخستين تظاهرات شادمانه مردم در خيابان ها طي روزهاي انقلاب بود. راديو بي بي سي از تهران گزارش داد: به محض اينکه خبر رفتن شاه در تهران پخش شد صحنه هاي وجد و سرور بر پا گرديد و هزاران نفر وارد خيابان ها شدند..."

نيز مرور مي کنيم: "اردشير زاهدي، آخرين سفير شاه در آمريکا در کتاب 25 سال در کنار پادشاه، درباره خروج شاه از کشور مي نويسد:شاه در پاويون سلطنتي مهرآباد منتظر نتيجه رأي اعتماد مجلس شوراي ملي به دولت شاپور بختيار بود تا کشور را ترک کند. "پس از آنکه هواپيماي سلطنتي از باند مهرآباد برخاست و خبر مسافرت شاه از راديوي ايران پخش شد مردم به خيابان‌ها ريختند و شعار دادندکه نه شاه مي‌خواهيم نه شاپور، من همان شب که فيلم اين تظاهرات و شادي مردم از رفتن شاه را ديدم متوجه شدم که تاريخ شاهنشاهي ايران به پايان رسيده و شاپور بختيار هم نخواهد توانست سلطنت را نجات دهد. متأسفانه ارتشي ها هم از رفتن شاه اظهار شادي کرده و سربازان مسلح عکس‌هاي (امام) خميني را به سر نيزه هاي خود نصب کرده و شادي مي کردند"

در ادامه اين اخبار، تصاويري از شادي مردم و همراهي نظاميان در اين شادي و پايين کشيدن مجسمه هاي شاه در تهران پس از اعلام خروج محمد رضا پهلوي از ايران، گذاشته شده است.

نيز در قسمت ديگري از ثبت اين رويدادها به نگراني کشورهاي عربي از اوضاع ايران و تأثير انقلاب آنها بر کشور خود هستند، اشاره شده است. بخش فارسي راديو لندن از نگراني رهبران کشورهاي عربي از اوضاع ايران خبر داد.          بي‌بي‌سي به نقل از يک ديپلمات انگليسي که تأثير اوضاع ايران را بر روي کشورهاي عربي بررسي کرده است افزود بسياري از همسايگان عرب ايران با نگراني اوضاع ايران را دنبال مي‌کنند و از خود مي پرسند آيا حوادث ايران در اين کشورها تکرار خواهد شد. بي بي سي نيز به انعکاس نگراني بيشتر عربستان سعودي، که شيعيان در شمال شرقي آن کشور زندگي مي کنند و عراق که اکثر ساکنان آن شيعه هستند پرداخت.

به نقل از کتاب حاضر، در حالي که حکومت شاه به مرز سقوط نزديک شده بود. سفارت انگلستان در تهران به فکر منافع خود بود. اين سفارتخانه درخواست 250 هزار پوندي بابت خسارت به سفارت اين کشور در جريان حوادث 14 آبان 57 را تسليم مقامات دولت ايران کرد. از سوي ديگر سر آنتوني پارسونز، سفير انگليس در تهران، به انگليسي هاي مقيم ايران توصيه کرد که اين کشور را ترک کنند.

نيز آمده است: اسرائيلي ها که خيلي نگران از دست دادن منافع خود در پي سقوط حکومت شاه بودند، کوشيدند از اوضاع ايران به نفع خود بهره برداري کنند. "يبکائيل يادين" معاون نخست وزير اسرائيل، همزمان با خروج شاه از ايران در 26 دي 57 اعلام کرد اسرائيل حاضر است از يهوديان ساکن ايران که مايل به مهاجرت به اسرائيل باشند استقبال کنند.

انقلاب اسلامي مردم ايران همچنان در اوج به پيش مي رود و روزهاي آينده آبستن حوادث تازه تري است.

در تهيه منابع مورد نياز اين روز شمار مراکزي همچون کتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، کتابخانه مجلس شوراي اسلامي، کتابخانه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و... آرشيو سازمان عقيدتي سياسي ارتش جمهوري اسلامي ايران و دهها مرکز و کتابخانه در سراسر کشور استفاده شده است.

همچنين با استفاده از آرشيو واحد تدوين انقلاب اسلامي، حدود دويست قطعه عکس، سند،... در اين مجموعه منتشر شده است که برخي از اين تصاوير براي اولين بار منتشر مي شود.

 

دوشنبه 19 ارديبهشت 1390 - 10:3


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری