جمعه 28 مهر 1396 - 16:11
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

ميلاد بهاري

 

مهم‌ترين هدف معرفي شاعران جوان به جامعة ادبي و حمايت از شاعران با استعداد است

 

گفت و گو با محمود حبيبي کسبي


تقريبا در کمتر ديداري است که مقام معظم رهبري با مسئولان فرهنگي و اهالي ادب به خصوص شاعران داشته باشند و در اين ديدارها مسئولان فرهنگي کشور را بر لزوم توجه هر چه بيشتر به مجموعه هاي شعري و شاعران توصيه نکرده باشند.همين امر هم باعث شده که در اکثر ديدارهايشان با مسئولان از کمبود هاي اين حوزه گلايه کنند.اگرچه تا رفع کامل گلايه هاي رهبري راه درازي در پيش است و لازمه جبران کمبود در زمينه شعر،توجه بيشتر و بيشتر به شاعران اعم از پيشکسوت و جوان است، اما در چند سال اخير حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي در رفع دغدغه هاي رهبري معظم انقلاب کمر همت بسته و توانسته در طي اين سال ها با برنامه ريزي اصولي حمايت هاي زيادي از شاعران کشور به عمل آورد که اين حمايت ها را مي توان در قالب برگزاري شب شعرهاي مختلف در حوزه هنري و ساير حوزه هاي هنري استان ها، نشست هاي نقد دفتر هاي شعر شاعران و از همه مهمتر توليد و انتشار کتاب ها و مجموعه هاي شعري به عمل آورده است.در سالي که گذشت حوزه هنري و انتشارات سوره مهر که رسالت انتشار کتاب هاي آن را بر عهده دارد، توانستند 39 مجموعه شعري منتشر کنند که از جمله اين کتاب ها مي توان به  مي توان به چهارده عنوان بيش از يک بار منتشر شده اند که از ميان آنها مي توان به چاپ سه گانه فاضل نظري «آن ها،گريه هاي امپراتور و اقليت»،«من مي گويم شما بگرييد» از عليرضا قزوه،«پري ستاره ها» از قادر طهماسبي، «کجاوه سخن » از اسدالله بقايي،مجموعه شعر«مينودر» سروده اخوان اميني،«غزل 86»سعيد بيابانکي، مجموعه شعرهاي علي موسوي گرمارودي با نام هاي «بر آشفتن گيسوي تاک»،«پيوند زيتون بر شاخه ترنج»،«تا محراب آن دو ابرو»،«خواب ارغواني»،«سفر به فطرت گل سنگ»، سه مجموعه شعري «رجعت سرخ ستاره‌ها» و «مجلس حر بن يزيد رياحي » و «شرحه شرحه صداست در باد» از علي معلم، «حرف آخر عشق» مجموعه عکس و شعرهاي زنده ياد قيصر امين پور،«آتش سواران» عباس براتي پور،مجموعه سه جلدي «سير غزل ترکي»،«شيري در قفس 902» محمدکاظم کاظمي،«عشق عليه السلام» عليرضا قزوه، «گزيده شعر دفاع مقدس» به کوشش مرحوم سيد حسن حسيني،«آخر شخص مفرد» مجموعه رباعي هايي عارفه دهقاني و ... اشاره کرد. خبرها اما حکايت از آن دارد که همزمان با بيست و چهارمين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران سري سوم از مجموعه «شعر امروز» که اختصاص به دفتر شعري شاعران جوان دارد براي علاقه مندان به مجموعه هاي شعر عرضه خواهد شد.البته اين اتفاق در بيستمين و بيست و دومين دوره نمايشگاه کتاب هم اتفاق افتاد.در اين دو دوره سري اول و دوم مجموعه شعر امروز منتشر شده بود که از اين مجموعه مي توان به دفترهاي شعري همچون «شب، ستاره و گيسو» از انسيه موسويان، «هرلبت يك كبوتر سرخ است» از غلامرضا طريقي، «نام تو چيست؟» سروده هاي علي داوودي، «الفهاي غلط» مجموعه سروده‌هاي علي محمد مؤدب، «ترانه ماهي ها» از كبري موسوي، «تهران شبيه هر شب ديگر سياه بود» از آرش شفاهي، «بادها خواهران من اند» از محبوبه ابراهيمي، «اتوبوس نيامدن» از نداي علي اكبري و «از دوست داشتن در تمام جهان» سروده هاي مجتبي صادقي از سري اول اين مجموعه و  « ذکر مزامير » از حافظ ايماني ، « چاي چوپان » ، « به جرم شعر » سروده علي حاجتيان فومني ، «من شور » از محمود حبيبي کسبي ، « رنگ هاي پشت در ....» سروده سيد حبيب نظاري،« بي خوابي عميق » سروده محمدمهدي سيار ، « پياده ها » از عباس احمدي، « هزار و سيصد و شب » از مهدي عابدي،« بادبادک هاي ديار مادري » سروده اصغر معاذي و « ميخانقاه » سروده زهير توکلي از سري دوم اين مجموعه منتشر شده است.

و حالا هم سومين سري از مجموعه شعر امروز در بيست و چهارمين دوره آن عرضه مي شود تا به تعبيري بتوان گفت انتشار مجموعه «شعر امروز» دوسالانه  شده است.اين مجموعه شامل مجموعه سروده هاي حيدر منصوري با عنوان «ابري شبيه دوري تو»، «برهوت» مجموعه سرودهاي حامد يعقوبي، «به ابر تکيه مي دهم» مجيد اکبرزاده، «به لهجه انگور» سروده حسن يعقوبي، «تو سيب و گندم...تو خود حوّا» از محمد مرادي، «درختان بي تاب»سروده مجتبي احمدي، «گزاره ها» از محمدرضا طهماسبي، «طا،سين،ميم» سروده محمدجواد آسمان، «نور و نيلوفر» سروده صالح سجادي و «روزهاي آخر آبان» سروده پانته آ صفايي است.«شعر امروز» که در دفتر شعر مرکز آفرينش هاي ادبي حوزه هنري  توليد مي شود به مجموعه  سروده هاي شاعران جوان در يک مجموعه است که تاکنون دو سري از اين مجموعه که شامل بيست دفتر شعري است منتشر شده  و قرار است در ايام نمايشگاه بيست و چهارم هم سري سوم اين مجموعه شامل ده دفتر شعري از شاعران جوان منتشر شود.تاکنون بعضي از دفاتر شعري اين مجموعه در جوايز ادبي مختلف برگزيده شده اند که از آن ميان مي توان به برگزيده شدن مجموعه شعر «هر لبت يک کبوتر سرخ است» در جايزه شعر جوان، انتخاب مجموعه «من شور» به عنوان اثر برگزيده در جشنواره شعر فجر و تقدير از مجموعه شعر «بي خوابي عميق» در جايزه گام اول اشاره کرد.

کسي که در حال حاضر مسئوليت بررسي و آماده سازي و کارشناسي اين مجموعه هاي شعري را بر عهده دارد کسي نيست جز محمودحبيبي کسبي؛ کارشناس و مسئول واحد شعر جوان حوزه هنري که خود نيز  از شاعران جوان و البته شاعري سنتي سرا ست که دفتر شعري «من شور» او توانست توجه زيادي را به خود جلب کند.من شور» حبيبي کسبي که خود تحت همين مجموعه منتشر شده رتبه اول جايزه چهارمين جشنواره شعر فجر در بخش شعر سنتي را از آن خود کرد.حبيبي کسبي هدف اصلي مجموعه شعر امروز را توجه به شاعران جوان شهرستان ها عنوان مي کند.به بهانه  انتشار سري سوم از مجموعه «شعر امروز» با محمود حبيبي کسبي  گفت و گو کرديم که مي خوانيد.

 

به عنوان اولين سوال بگوييد چه شد که واحد شعر جوان حوزه هنري تصميم گرفت که مجموعه «شعر امروز» را  توليد و منتشر کند و اين روند از چه سالي اجرايي شد؟

 اولين دوره مجموعه شعر امروز در سال 1386 به چاپ رسيد. قرار بود هر سال اشعار ده شاعر در قالب يك مجموعه چاپ شود؛ در سال دوم، سال 1387، وقفة كوتاهي در آن ايجاد شد و مجموعه دوم و سوم به ترتيب در سال 1388 و 1389 به چاپ رسيد. اين مجموعه قرار بود با عنوان «مجموعه شعر جوان» چاپ شود ولي با نام مجموعه «شعر امروز» به توليد رسيد،که نگرش، فحوا و محتواي آن تا به امروز حفظ شده است.

هدف از تشكيل و گردآوري اين گروه از شاعران چه بوده است؟

مهم‌ترين هدف حوزة هنري معرفي شاعران جوان به جامعة ادبي و حمايت از شاعران باآتيه و با استعداد است كه نمي‌توانند مجموعه‌ كارهاي خود را به منصه ظهور برسانند. هدف ديگر اين است كه بتوانيم پشتوانه اين دسته از شاعران جوان باشيم و حوزة هنري را به عنوان حاميِ  هنرمندان و به‌ويژه شاعران معرفي کنيم.

به عنوان مسئول، كارشناس و شاعري كه مجموعه شعرش (من شور) در جشنواره شعر فجر برگزيده شده، يك مجموعة شعر خوب از يک شاعر جوان بايد از چه ويژگي‌هاي برخودار باشد؟

اولين موضوع سلامت زبان شعر است؛ چه به لحاظ فني و چه به لحاظ ادبي. سلامت زبان شعر، يعني اينكه شعر داراي زبان سليس و سالم باشد كه اگر مجموعه‌اي داراي اين خصيصه باشد گام اول را طي كرده است. مطلب ديگري كه حائز اهميت است اينكه هدف حوزه هنري حمايت از ادبيات و هنر متعهد است كه اين البته بدين معنا نيست كه همه شعرها بايد با مضمون انقلاب، ادبيات پايداري و مذهب باشد. نكته ديگر هم اين است كه فرد كارش را در جاي ديگري عرضه نكرده باشد چون سوره مهر آثارِ افراد را از ابتدا تا چاپ اثر مورد حمايت قرار داده و مشكلات مجوز را تسهيل کرده است.

بحث مهمي که در بررسي و کارشناسي دفتر هاي شعري شاعران جوان مطرح است،کساني است که مسئوليت کارشناسي اين مجموعه ها را بر عهده دارند،اول اينکه اين متوليان رسيدگي به اشعار شاعران چند نفرند و چه ديدگاه‌هايي دارند؟

در دفتر شعر حوزه هنري دوازده نفر مسئول خوانش و اعمال نظر درباره كارها هستند كه شش نفر در حوزه شعر نو و شش نفر ديگر در حوزه كلاسيك و سنتي فعاليت مي‌كنند؛ معمولاً سه نفر از كارشناسان نهايتاً طي يك ماه به بررسي آثار مي‌پردازند. سعي كرده‌ايم كارشناسان از دو نسل جديد و قديم باشند،تاکيد مي کنم که ديدگاه مسئولان در حوزة هنري و دفتر شعر جوان جذب استعدادهاي شاعران جوان است.

اما سوالي که مي خواستم در اين اينجا بپرسم، اين است که محدودة اين جذب که شما بيان کرديد اولا تا كجاست و چه حمايت هاي ديگري از استعدادهاي جوان مي شود؟

 

قطعاً انتخاب و چاپِ كارهاي شاعران جوان جزو اولويت‌هاي ماست.موردي را که بايد توجه داشت اين است که بسياري از افراد كه كارهايشان در سوره مهر به چاپ رسيده است واكنش هاي بسياري را براي چاپ اين اثرها در اين مجموعه برانگيخته است.

 

در واحد تحت امر شما بيشتر به اشعار سنتي توجه  مي شود يا شعر نو؟

از هردو نوع شعري کار به ما ارئه مي شودکه بيشتر كارهاي ارائه‌شده به شعر سنتي اختصاص دارد.

پس ملاحظه اشعار به خاطر آنكه قالب بيشتر اشعار كلاسيك است بايد دقيق‌تر و سخت‌تر باشد؟

اتفاقاً بررسي شعر كلاسيك آسان‌تر است، زيرا مضامين و قالب‌هاي آن مشخص است و چنانچه يكي دو بيت از شعر كلاسيك شاعري را بخوانيم، حرفه‌اي يا آماتور بودن آن مشخص مي‌شود.

آقاي کسبي، اشعار مجموعه «شعر امروز» چاپ شده يا بسيار قوي هستند و يا بسيار ضعيف. آيا اين کار تناقضي در مجموعه ايجاد نمي‌كند؟

خوب طبيعي است كه بعضي از شاعران قوي‌تر از ديگران‌اند. من حرف شما را قبول دارم،‌ كه اين قوت و ضعف فاحش بعضا در مجموعه ها وجود دارد؛ اما اين مورد شايد به خاطر اغماض ما درخصوصِ شاعران شهرستاني باشد. زيرا آن‌ها در مقايسه با شاعران تهراني از امكانات كمي برخوردارند. مثلاً شب شعرهايي كه در تهران برگزار مي‌شود قابل مقايسه با شهرستان‌ها نيست، يا شاعران بزرگي كه در تهران وجود دارند و شاعران جوان يا مبتدي با مراجعه و رايزني با اين بزرگان مي‌توانند در معيت آنها به كسب تجربه  بپردازند كه متأسفانه شاعران شهرستاني از اين موهبت برخوردار نيستند. لذا ديد حمايتي ما به شاعران شهرستاني جوان شايد بيشتر باشد.

آقاي كسبي هدف از گردآوري شعر شاعران در قالب يك مجموعه به‌نام «شعر امروز» ، آن هم در يك مجلد مشخص، چه بوده است؟

خوب اين مجموعه اشعار شاعران به صورت منفرد هم قابل چاپ بوده و هست اما هدف ما در چشم بودن کارهاست، شايد يكي دو شاعر بيشتر از ديگران مخاطب داشته باشند كه به خاطر آن‌ها، اشعار شعرايِ ديگر هم مورد توجه قرار مي گيرد. علاوه بر آن، در 10 سال آينده ما با مجموعه گردآوري‌شده 100 اثر از شاعران روبه‌رو هستيم كه اين كار در آينده راه را براي محققان و پژوهشگران آن زمان بسيار آسان مي‌كند.

 

 

 

دوشنبه 5 ارديبهشت 1390 - 8:46


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری