سه‌شنبه 2 بهمن 1397 - 4:20
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ريحانه فتحي ثاني

 

ياقوت مستعصمي

 

ياقوت مستعصمي

يعقوب آژند

3000 نسخه

15000 ريال

شركت سهامي كتاب هاي جيبي وابسته به موسسه انتشارات اميركبير

 

اولين جلد از مجموعه مفاخر هنري ايران با عنوان «ياقوت مستعصمي» اثر يعقوب آژند از سوي شركت سهامي كتاب هاي جيبي وابسته به انتشارات اميركبير سازمان تبليغات اسلامي، منتشر و روانه بازار نشر كتاب شده است.

اين كتاب با محوريت بررسي سير و سلوك خطاطي و هنرورزي ياقوت كه ريشه در سنت ها و مشق هاي علمي و نظري پيش از خود دارد، در سه فصل  تدوين يافته است.

هر كدام از  فصول اين پژوهش در واقع اضلاع خوشنويسي جهان اسلام تا سده هشتم هجري  را پوشش مي دهد. در فصل نخست، سنت خطاطي پيش از ياقوت با استاداني همچون ابن مقله و ابن بواب تفحص و تجربه هاي آن بازگويي شده است. در فصل دوم نيز  خود ياقوت، قواعد و نوآوري هنري او مطمح نظر قرار گرفته است و در فصل سوم، مواريث هنري ابن مقلمه، ابن بواب و ياقوت مستعصي در نسل پس از ياقوت مورد پژوهش قرار گرفته است.

هدف نگارنده با توجه به اين كه تاكنون درباره ياقوت مستعصمي و حتي ابن مقلمه و ابن بواب، پژوهشي كه توانسته باشد پيوند هنري آن ها را با يكديگر مشخص كرده باشد، انجام نيافته، شامل تتبع زندگي و كارستان اين استادان نام دار عرصه خطاطي و خوش نويسي در يك كليت هم تافته است تا دست كم بازگويي هاله اي از تجربه هاي هنري آن ها در متن و بطن وقايع زمانه باشد.

فصل اول در سه زير فصل مقدمه، ابن مقله و ابن بواب تدوين شده است كه در ابن مقله: زندگي اجتماعي و سياسي، زندگي هنري و جمع بندي و نتيجه و در ابن بواب: زندگي اجتماعي، زندگي هنري و خط و ربط ابن بواب مورد توجه قرار گرفته است.

در فصل دوم نيز عناوين درآمد، زندگي ياقوت، خط ياقوت، تاليفات ياقوت، بازمانده از ياقوت و ياقوت در يك نگاه را مطالعه مي كنيم و در فصل سوم درآمد، استادان سته، شيخ زاده سهروردي، نصرالله طبيب، مولانا يوسف شاه مشهدي، مولانا ارغون كاملي، مباركشاه زرين قلم، سيدحيدر گنده نويس، استادان ايران: الف- مولانا عبدالله صيرفي، ب- پيريحيي صوفي و ج- موخره را از نظر مي گذرانيم و در پايان منابع، تصاوير و نمايه آمده است.

درباره زندگي ياقوت در اين كتاب مي خوانيم:

«زندگي ياقوت را مي توان به دو نيمه متمايز تقسيم كرد. دوره نخست كه نيمه اول سده هفتم هجري را در بر مي گيرد، دوره اي آكنده از آرامش و امنيت در دارالخلافه است. ياقوت كه از كودكي ولع سيري ناپذيري براي فراگيري خطاطي داشت، در اين دوره با محيط و شرايطي كه خليفه مستعصم بالله براي او پديد آورد به پرورش و بالاندن قريحه هنري خود پرداخت و تلاش خود را هر چه بيشتر در جهت فراگيري و تحكيم اصول خطاطي متمركز كرد. در اين دوره است كه جوهره هنري خود را بروز داد و با بهره ياابي از دستاوردهاي استادان سلف به قاعده بندي و زيباسازي خطوط شش گانه همت گماشت. دوره دوم زندگي او نيمه سوم هفتم هجري را در بر مي گيرد و دوره اي است آكنده از ناپداري اوضاع و فقدان امنيت و آسايش كافي.»

همچنين، در بخش تصاوير تصويرهاي ذيل آمده است:  قرآن هايي به خط ابن بواب- بغداد و كتابت علي بن هلال معروف به ابن بواب، بخشي از مفردات ياقوت مستعصمي- احتمالا بغداد، مرقعات به رقم ياقوت المستعصمي- بغداد، قرآن به خط ريحاني، كتابت ياقوت- بغداد، قران خط محقق- كتابت ياقوت، قرآن كتابت ياقوت- احتمالا بغداد، قرآن كتابت ياقوت- احتمالا بغداد، خط ريحان- كتابت ياقوت، خط ثلث و نسخ- ياقوت مستعصمي، رقعه اي از قرآن به خط محقق منسوب به ياقوت، قرآن به خط محقق- كتابت از احمدسهروردي، قرآن به خط ريحان- كتابت ارغون كاملي، خط توقيع، كتابت مباركشاه بن عبدالله، خط ثلث- نسخ و توقيع- ارغون كاملي، انواع خطوط با كتابت نصرالله طبيب، رقعه اي از مرقعات با رقم عبدالله صيرفي، خط توقيع- كتابت عبدالله صيرفي، قرآن به خط محقق- كتابت از يحيي جمالي صوفي، خط نسخ- رقاع و ثلث- حاجي محمد بندگير و مرقع خط بايسنقر با اسامي شاگردان ياقوت.

پس از مطالعه اين كتاب مي توان به سهولت دريافت كه «اختراع و ابتكار  خطوط شش گانه حاصل تجربه هاي سه استاد برجسته است: ابن مقله، ابن بواب و ياقوت مستعصمي. اين سه استاد در ابداعات خود از فرهنگ و تجربه هاي هنري ايران زمين بهره گرفتند . ابن مقله خطوط شش گانه را از نهفتگي و پوشيدگي به در آورد و ابن بواب با پژوهندگي و پو يندگي خود آن ها را آكنده از بار ارزشي و اصول و قواعد كرد و ياقوت مستعصمي با شوريدگي عشق و دلبستگي، آن ها را از زمختي و درشتي بيرون آورد و پرداخته تر و زيباتر كرد. در حقيقت كار هر سه استاد از همديگر رنگ پذيرفت و در كليت خود به خطوط شش گانه به ويژه در سده ششم و هفتم هجري حضوري زيبا بخشيد و نسل هاي بعد را سيراب كرد.»

گفتني است، اولين جلد از مجموعه مفاخر هنري ايران با عنوان «ياقوت مستعصمي» اثر يعقوب آژند از سوي شركت سهامي كتاب هاي جيبي وابسته به انتشارات اميركبير سازمان تبليغات اسلامي، منتشر و روانه بازار نشر كتاب شده است.

 

 

 

 

 

سه‌شنبه 23 فروردين 1390 - 9:7


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری