سه‌شنبه 4 تير 1398 - 12:18
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

يادداشت

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان لرستان

 

اسلام و عيد نوروز

 

 

 اگربه كلمه نوروزتوجه كنيم نوروز و‌اژه‌اي مركب است كه از دو جزء(نو+روز) تركيب يافته است كه به معناي روز نوين است كه از لحاظ اصطلاحي به معناي نخستين روز از نخستين ماه از سال خورشيدي استعمال مي شود ودر زبان قديم اين واژ به معناي نوك روچ يا نوك روز بوده است.

اما تعريفي كه از بيروني از نوروز نقل شده است :

نوروز نخستين روز است از فروردين ماه و از اين جهت روز نو نام نهاده شده است زيرا كه پيشاني سال نو است از اين پنج روز همه جشن هاست.

اگربه عيد نوروز و جشن هاي آن توجه نمائيم سابقه آن به پيش از اسلام بر مي گردد نوروز در بين ايرانيان از قديم الايام بعنوان يك جشن و رسم استفاده شده است ظهور اسلام و بر خورد مسالمت آميز آن باساير اديان و آيين ها از جمله اعتقادات مذهبي و ملي ايرانيان موجب شد كه مراسم و آدابي كه تضادي با دين مبين اسلام نداشت با فرهنگ ديني و فق داده كه يكي از اين مراسم ملي عيد نوروز بود و نوروز تنها جشني بود كه از دوران باستان تا به امروز ادامه داشته است يكي از مهمترين منابعي كه به جشن و افسانه هاي عيد نوروز پرداخته شده است كتاب آثار الباقه اثر دانشمند گرامي ابوريحان بيروني متوفي 440 هجري قمري است ،احترام به عيد نوروز در دين اسلام فقط منحصر به شيعه نيست امّا روايات و احاديث كه از عالمان شيعه نقل شده تـأكيد برموضوع شده است

علامّه مجلسي در كتاب السماء والعالم از امام صادق عليه السلام حديثي نقل كرده است كه :

در آغاز فروردين ،آدم آفريده شد وآن روز فرخنده اي است براي طلب حاجت ها و برآورده شدن آرزوها و ديدار پادشاهان و كسب د انش و زناشويي و مسافرت و داد وستد در آن روز خجسته بيماران بهبودي مي يابند و نوزادان به آساني زاده مي شوند و روزها فراوان مي گردد0

امّا واژه عيد در قرآن كريم آمده است كه خداي متعال در قرآن كريم سوره مائده آيه  114 آمد كه:((خدايا نازل كن براي ما مائده اي از آسمان براي اولين و آخرين از ما عيد باشد و نشانه اي از تو))و از نظر امام علي (ع) عيد هر روزي كه در آن روز معصيت خدا نشود و گناهي انجام نگيرد آن روز را عيد خوانده است

روايتي از امام جعفرصادق(ع)در بحارالانوار در جلد 56 صفحه 91 نقل شده است كه مي فرمايد :

 نوروز روزي است كه خورشيد در آن طلوع كرده مگر اين كه مادر نوروز روز انتظار از ميان رفتن سختيها هستيم زيرا نوروز از ما و شيعيان ماست.

در اينكه عيد نوروز مورد تأييد دين اسلام مي باشد شك و شبهه اي وجود ندارد امّا اينكه عيد نوروز كه بعنوان يكي از رسوم ايرانيان بوده و ارزش ديني و معنوي خود را حفظ كند بايد مطابق اصول ديني ادامه داده و از اموري كه باعث افراط و تفريط در اجراي برنامه هاي نوروز هست كاسته شود زيرا درنوروز كه ايرانيان در قبل از شروع سال نو به نظافت خانه و محل زندگي خود مي پردازند تاسال جديد را با پاكيزگي تمام شروع كنندمي بايستي از نظر روحي و رواني و تمام اموري كه باعث آلودگي قلب و جان آدمي مي باشد پاك گردد تا جايي كه در دين اسلام آداب خاصي براي عيد نوروز در كتب اسلامي خصوصا"مفاتيح الجنان ذكر شده است كه حضرت صادق (ع)به معلي بن خنيس تعليم فرموده: كه چون روز نوروز شود غسل كن و پاكيزه ترين جامه هاي خود را بپوش و به بهترين بوهاي خوش خود را خوشبو گردان و در آن روز روزه بدار پس چون از نماز پيشين و پسين و نامه هاي آن فارغ شوي چهار ركعت نماز بگذار يعني دوركعت به يك سلام ودر ركعت اول بعد از حمد ده مرتبه سوره  انا انزلنا ه بخوان ودر ركعت دوم بعد از حمد ده مرتبه سوره قل يا ايها الكافرون و در ركعت سوم بعد از حمد ده مرتبه سوره توحيد ودر ركعت چهارم بعد از حمد ده مرتبه (قل اعوذ برب الفلق و قل اعوذ برب الناس بخوان) و بعد از نماز به سجده شكر برو و دعاي:بار خدايا برمحمد و آل محمد اوصياءپسنديده رحمت فرست و هم بر همه پيامبران و فرستادگانت به بهترين بركاتت و بر جسم و جان شان رحمت فرست بار خدايا بر محمد (ص)و آل محمد بركت ده و به مادر اين روزي كه برتريش دادي و گراميش نمودي و شرافت و بزرگيش بخشيدي بركت ده بار خدايا مرا در آنچه در آن بر من انعام فرمودي بركت ببخش تا بغير از توديگري را سپاس نكنم و در روزيم گشايش و وسعت ده اي صاحب جدال و بزرگواري 0بار خدايا هر چه از من نهان باشد پس كمك و نگهداري تو ازمن نهان مباد و هر چيز را كم كنم پس مباد كمم كني ياريت را تا بر رنج و زحمت نيفتم براي آنچه محتاج آن نيستم اي صاحب جلالت و بزرگواري و همچنين به نقل از كتاب مفاتيح الجنان از علّامه مجلسي در زاد المعاد محدث قمي رضوان اللّه عليه دعاي مشهور :

                    يا مقلب القلوب و الابصار                               يا مدبر الليل و النهار

يا محول الحول و الاحوال                          حول حالنا الي احسن الحال

را براي هنگام تحويل و لحظه حلول سال جديد ذكر كرده اند بخوان و ديگر از آداب عيد نوروز هديه دادن است كه هم در عرف مردم ايران هم از امامان معصوم كه در كتاب من لايحضر ،الفقيه ج3ص300 نقل شده است كه به امام (ع)هديه نوروزي عطاشد فرمود :اين هديه چيست گفتند يا امام هديه روز نوروز است 0

امام علي (ع)فرمود :

هر روز را براي ما نوروز بسازيد

امّا نوروز از نظر فتواي علماءشيعه :اكثر مراجع تقليد در خصوص اصل عيد و عيدي گرفتن اشكالي نمي بينند و اگر عيد كه همراه با جشن و شادي است وارد امور حرام نگردد مورد تأييد بوده است كه نظر حضرت آيت الله خامنه اي رهبر معظم انقلاب كه در اين خصوص بدين شرح است در اصل عيد و عيد گرفتن اشكالي نيست بايد از كارهاي حرام احتراز شود همچنين حضرات آيات صافي گلپايگاني و مكارم شيرازي و مرحوم فاضل لنكراني و تبريزي نظري مساعد نسبت به عيد نوروز داشته اند بشرط اينكه جشن ها و شادي تمايل به محرمات پيدا نكنند0

امّا مهمترين نكته اي در عيد نوروز بايد مورد توجه ما مردم ايران قرار بگيرد جداي از مسائل گوناگوني كه در عيد نوروز صورت مي پذيرد از جمله قرائت قرآن –صله رحم وديد و بازديد و هديه دادن و خواندن نماز –غسل كردن و همه از اموري هستند كه مطابق با شريعت اسلام مي باشد بحث اصلاح الگوي مصرف در تمام امور زندگي مي باشد0

تهيه و تنظيم:محمود خرم آبادي

كارشناس ارشد فلسفه و كلام اسلامي

منابع:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چهارشنبه 25 اسفند 1389 - 10:35


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری