سه‌شنبه 6 فروردين 1398 - 21:31
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

نقدي بر كمدي‌هاي اوليه شكسپير

 

 

 

نقدي بر كمدي‌هاي اوليه شكسپير

نويسنده : درك تراورسي

ترجمه : فرشيد ابراهيميان – ليلي عمراني

چاپ و شمارگان : اول – 2500 نسخه                                                               

ناشر : انتشارات سوره مهر وابسته به حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي

 

درك تراورسي در كتاب حاضر كه با پيشگفتار مفيدي از سوي مترجم كتاب همراه است به بررسي كمدي‌هاي اوليه شكسپير و نمايشنامه‌هاي رام كردن زن سركش ، دو جنتلمن از ورونا ، تلاش بي‌ثمر عشق و تاجر ونيزي مي‌پردازد . در پيشگفتار كتاب مترجم به اين نكته اشاره مي‌كند كه در جهان چيز يا كسي نيست كه بتواند براي مدتي طولاني همه مردم را خشنود و راضي نگاه دارد  ، زيرا مردم بر سبيل عادت به دنبال لذايذ زودگذر و آني حاصل از تحسين و اعجاب ناگهاني‌اند . لذايذي كه عمر بسيار كوتاهي نيز دارند . بنابراين ، فقط انديشه بلند آدمي است كه مي‌تواند بر مسند بلند حقايق استوار قرار گيرد و شكسپير از زمره انسان‌هاي والامقام و شاعران تراز اولي است كه بي‌شك عمري به درازاي هستي انسان خواهد يافت . شاعري كه ايماژها ، استعارات و كنايات و تشبيهاتش ريشه در خزانه غيبي خاطرات او داشته ، چونان حافظ به لساني سخن مي‌گويد كه اين لسان منبع و منشائي غيرواقعي و غيرطبيعي دارد .

ويليام فرزند آقاجان شكسپير در سال 1564 در استراتفورد آن ايون ، واقع در وارويك شير ، چشم به جهان گشود . پدرش از تاجران معروف پشم بود و در مجموع ده فرزند داشت . پدر جز پيش خود به او چيزي نياموخت . اما تنها كار عمده‌اي كه براي وي انجام داد فرستادن او به يك مدرسه رايگان بود كه در آن زبان لاتين تدريس مي‌شد . گرچه به دليل مشكلات مالي خانواده ، ويليام خيلي زود مجبور به ترك مدرسه شد ، اما در همين مدت كوتاه توانست زبان لاتين را در حد توانايي ، ضرورت و علاقه‌اي كه به آن داشت فراگيرد . تلفيقي كه در سبك فاخر و دل‌انگيز و استعداد و بهره‌ هوشي و زبان شورانگيز ويليام شكسپير به همراه نبوغ و سرشت پاكي كه داشت و همچنين آداب و عادات دل‌پسند و وفاداري و سلوك و خصال نيكو ، خيلي سريع پاي او را در محافل اعيان و اشراف باز كرد وآوازه‌اش به گوش ملكه رسيد . پس از آن ويليام اجازه يافت تا برخي از آثار خود را در دربار و در نزد ملكه به اجراء در آورد .

از ديدگاه مترجم كتاب حاضر كمدي وسيله‌اي براي بيان انديشه‌هاي طبيعي ويليام شكسپير بود ؛ زيرا وي از اين فرصت بهره‌مند ساخت تا كلمات وجملات خود را با آزادي بيشتري انتخاب كند . بهترين نمونه اين كمدي و زبان را مي‌توان در نمايشنامه " تلاش بي‌ثمر عشق " مشاهده نمود . از نظر مترجم شكسپير در آثار اوليه خود كمتر توفيق مي‌يايد چرا كه هنوز تمايل داشت مطابق سليقه مردم و ميل باطني خود ثقيل بنويسد و از واژه‌هاي مطنطن استفاده نمايد . مترجمين كتاب نقدي بر كمدي‌هاي اوليه شكسپير بر اين باورند كه اكثر منتقدان صاحب‌نام و معتبر،‌ نمايشنامه " طوفان " را آخرين و مهم‌ترين اثر شكسپير دانسته‌اند . در اين اثر او به دورترين مرزها و قله‌هاي زبان – به ويژه انگليسي – در قلمرو لحن و بيان و سويه موسيقايي وزين و متعالي دست پيدا كرده است . ليكن ، هنوز سخن از انديشه گران‌بار است . اما ديگر در آن ابهامي به چشم نمي‌خورد . شعر مقيد نيست . ولي تحت سيطره اختيار شاعر است . شكسپير با نمايشنامه طوفان نشان مي‌دهد كه حتي با زبان دشوار انگليسي چه قلمروهايي را مي‌توان فتح نمود .

در پايان پيشگفتار خود مترجمين كتاب نتيجه‌گيري مي‌كنند كه نمايشنامه طوفان نشانه بزرگ‌ترين توفيقي خواهد بود كه رفيق و همراه اين زبان شده است . ابراهيميان و عمراني بر اين باور هستند كه نمايشنامه‌هاي ويليام شكسپير را به تناوب و شايد مرجحا ً با شايستگي‌هاي خودشان مورد بررسي و آناليز قرار داده‌اند تا نشان دهند چگونه هريك از آنها به دليل دارا بودن عناصر يا المان‌هاي آزمايشي متغير و غبرقابل تعين ، واجد جنبه‌هاي دروني از ارزش‌هاي انساني در زندگي فردي و اجتماعي آنگونه كه حضور دارند مي‌باشند .

كمدي اشتباهات ، رام كردن زن سركش ، دو جنتلمن از ورونا ، تلاش بي‌ثمر عشق و تاجر ونيزي از جمله نمايشنامه‌هاي كمدي هستند كه توسط نويسنده كتاب حاضر مورد بررسي قرار مي‌دهد . در بخشي از تجزيه و تحليل درك تراورسي درباره نمايشنامه ‌" تاجر ونيزي " ويليام شكسپير مي‌خوانيم :

" هدف تحرير اين نمايشنامه ظاهرا  ً اعلام اين نكته از سوي شكسپير بوده است كه به ادراك عميقتر و دقيق‌تري از كمدي نائل شده است . اما همين‌طور كه اين امر ممكن است احتمالا ًسبب انتظار و توقع افراد شود ، مي‌توان گفت نمايش در برخي جهات شكل تجربي دارد كه به گونه‌اي نارسا با يك مفهوم مجرد و تفوق يافته تلفيق شده است . يعني تضاد ميان ارزش‌هاي ارائه شده توسط بلمونت و ريالتو و نيز عشق رمانتيك و دنبال كردن پول و ثروت به ترتيب مخصوص به خود ، شايد آنطور كه شايسته و كافي است تبيين نشده است . تمثيل جعبه‌هاي جواهر نيز گرچه چندان از شدت تاثيرگذاري شان كاسته نشده ، ليكن به سختي مي‌تواند بار مهم اخلاقي اثر ، كه به گونه‌اي ترديدآميز در آن بكار گرفته شده است را به دوش كشد .

برتر از همه اين موارد حضور شايلوك است كه تهديدي جدي براي همراه كردن كمدي با احساس مبهمي از واقعيت است كه به شكلي معكوس آنرا به طرز عجيبي پوچ و تهي ساخته ، از استحكام و معنا محروم مي‌سازد . شايلوك كه در اصل بعنوان ابزاري براي تمسخر كردن و منكر شدن در اذهان شكل گرفته است در نظر دارد چارچوب مصنوعي كميك را با ارائه ناثابت رشته سياهي كه به وضوح آن را از زندگي واقعي اخذ كرده است ، درهم شكند . اما به رغم اين مشكلات و ناسازگاري‌هاي ديگر ، به دليل تلفيق عناصر آشناي كميك توسط شكسپير ، نمايش از كمدي‌هاي مقدم‌تر او توفيق بيشتري دارد . "

نقدي بر كمدي‌هاي اوليه شكسپير نوشته درك تراورسي و با ترجمه فرشيد ابراهيميان و ليلي عمراني در چاپ اول خود با تيراژ 2500 نسخه و با قيمت 19000 ريال توسط انتشارات سوره مهر وابسته به حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي انتشار يافته است .

 

 

 

شنبه 21 اسفند 1389 - 9:8


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری