چهارشنبه 5 آذر 1393 - 17:7
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

قوم لر

 

 

قوم لر /اقوام ايراني  / 1

نويسنده :  جعفر يوسفي

طراح جلد : پريسا رسولي

نوبت چاپ و شمارگان : اول ( 1389 ) – 3000 نسخه

ناشر : شركت سهامي كتا‌ب‌هاي جيبي وابسته به موسسه انتشارات اميركبير

 

كتاب حاضر به طرح موضوعاتي همچون تاريخچه ، هويت قومي ، فرهنگ قومي ، آداب و رسوم ، مشاهير قومي – ملي ، جايگاه ادبيات ملي و همچنين نقش قوميت در حفظ هويت ملي اقوام لر مي‌پردازد . ناشر كتاب در پيشگفتار حاضر به اين مطلب اشاره مي‌كند كه فرهنگ همه اقوام ايراني  با وجود اندك تفاوت‌هايي ، در اثر زندگي مشترك هزاران ساله به يك كل واحد تبديل شده است . عمق اين پيوستگي به حدي است كه نه مدرنيسم و نه مناقشات سياسي نتوانسته است كليت آن را در هم بريزد . بنابراين اگر قوميت به ماهو قوميت نگريسته شود خروجي آن ، تجزيه‌طلبي ، فزوني طمع استكباري و ناديده‌گرفتن ساير ابعاد و اندام پيكره ايرانيت است . ناشر تاكيد مي‌كند كه هويت ملي و فرهنگي و اسلامي ايرانيان و عناصر تشكيل دهنده آن در اين راه همواره نقش و كاركرد اصلي را در همزيستي مسالمت‌آميز اقوام و اتحاد مستحكم آنان در سراسر ايران ايفاء نموده‌اند . ريشه تاريخي ، نژاد مشترك ، فرهنگ ملي ، دين ، مشاهير ملي ، آرمان سياسي مشترك ، زيان هماهنگ‌كننده ، تعلق به سرزمين ، و اشتراك نمادها در لايه‌هاي مختلف زندگي و ... مولفه‌هاي هويت‌بخش هر ايراني علي‌رغم تفاوت‌هاي آنهاست . به گفته ناشر مجموعه « اقوام ايراني » مي‌كوشد با مروري اجمالي بر آنچه كه برشمرده شد زمينه آشنايي هر چه بيشتر اقوام را بعنوان گل‌هايي از گلستاني به نام ايران فراهم آورد .

مقدمه كتاب به اين موضوع اشاره مي‌كند كه قوم لر يكي از اقوام بزرگ ايراني است كه سكونتگاهشان از هزاران سال پيش مسكون بوده و ورود ايرانيان به اين مناطق را 800- 700 سال قبل از ميلاد مسيح مي‌دانند . از سوي ديگر مطابق نظر كارشناسان زبان لرها نيز مشتق از زبان پارسي باستان است كه قرابت بسيار زيادي با زبان فارسي دارد . ادامه مباحث به تاريخچه ، پراكندگي جمعيت ، نرخ رشد جميعت و طوايف و تيره‌هاي اقوام لر پرداخته مي‌شود . بخش پراكندگي جميعت به استان‌ها و مناطق لرنشين كشور ايران اسلامي اشاره مي‌كند كه عبارتند از : استان كهگيلويه و بويراحمد ، استان چهارمحال و بختياري ، استان لرستان و استان بوشهر كه شامل شهرستان‌هاي برازجان و دهستان‌هاي لراوي ، دشستان ، حيات داودي ، شبانكاره و انگالي مي‌باشد .

بخش هويت قومي به طرح موضوعاتي همچون اشتراك در ساختار زبان ، دين و مذهب ، نژاد ، تاريخ مشترك ، بومي بودن و تعلق به سرزمين مي‌پردازد .  ترانه‌هاي قومي ، شعر ، ضرب‌المثل‌هاي قومي ، لباس و پوشش ، جشن‌ها واعياد ، آداب و رسوم ، آيين‌ها و مراسم خاص ازدواج ، مشاهير قومي و ملي ، علماي بزرگ ديني ، شخصيت‌هاي تاريخي ، ادباء و شاعران و محققين در بخش فرهنگ قومي اقوام لر مورد بررسي و كنكاش نظر نويسنده كتاب حاضر قرار مي‌گيرد .  در بخش لباس و پوشش اقوام لر سيد فريد قاسمي اين موضوع را طرح مي‌كند كه همانگونه كه در اسلام تاكيد و توصيه شده است ، تاثير لباس زنان لرستاني بر روح و روان مردم اين ديار چنان بوده كه معمولا ً زن لر را در هاله‌اي از قداست و حرمت فرو مي‌برده و تاثير رواني و امنيتي مطلوبي در ميان اعضاي ايل و طايفه و خانواده بر جاي مي‌گذاشته است ، چندان كه وقتي كه يك فرد به سربند ، لچك ، پيراهن و دامان مادر خود سوگند ياد مي‌كرد ، شنونده را در پايبندي به قول و عمل خويش مجاب و قانع مي‌ساخت .

پوشاك مردان لر نيز البته با تزيينات كمتر و جزئي‌تر علاوه بر جنبه پوشيدگي و اعتماد به نفسي كه ايجاد مي‌كند ، با شرايط اقليمي و جغرافيايي و فرهنگي منطقه نيز تناسب دارد . نويسنده تاكيد مي‌كندكه البته بايد دانست كه در لباس‌هاي مردم طوايف و تيره‌هاي مختلف لر در هر منطقه تغييرات جزيي ديده مي‌شود ، اما در هر حال ساختار اصلي آنها يكي است .  در اين بخش كچه‌زني ( كنايه‌زني ) ، نشان كردن ( نشونه‌بندون ) ،  خواستگاري مقدماتي ، نامزدي ، شيريني‌حروني ، پشت عقد و سياهه ، بردن داماد به خانه همسر آينده‌اش ، مهريه ، شيربها ، كاغذ خانه‌داري ، مراسم دعوت ، حنابندان ، نكاح‌كنان ،‌ مراسم واطالبان ، مراسم بره‌كشون و پاتختي از آداب و رسوم ازدواج در ميان اقوام لر برشمرده مي‌شود . در مراسم واطالبان پس از انجام مراسم عروسي ، عروس به همراه داماد به خانه پدرش دعوت مي‌شود كه پس از آن بتواند به همراه شوهرش به خانه پدرش رفت و آمد كند . با انجام اين مراسم ، عروسي از آن لحظه به بعد پايان مي‌پذيرد و زندگي مشترك چرخه‌اي ديگر را آغاز مي‌كند . مناطق لر نشين همچنين داراي مشاهير ملي و علماي ديني بسياري هستند كه از جمله علماي بزرگ ديني اين مناطق مي‌توان به آيت‌اله‌العظمي بروجردي ( ره ) ، آيت‌اله روح‌اله كمالوند ( ره ) و همچنين آيت‌اله طاهري خرم‌آبادي اشاره كرد .

مولف در بخش جايگاه ادبيات ملي ، فرهنگ و آثار لري را تاثير پذير از سه منبع شاهنامه ، دين و اخلاق و تاريخ سياسي ايران مي‌داند . از نظر قاسمي يكي از آثار ملي كه تاثير زيادي در اقوام مختلف ايران داشته است و جايگاهي بس عميق ميان مردم كشورمان يافته ، شاهنامه فرددوسي است . علاقه به شاهنامه‌خواني در ميان عشاير بويراحمدي به حدي بوده كه رضاشاه داشتن شاهنامه و خواندن آن را قدغن نمود . همچنين به دستور رضاشاه تفتيش خانه‌ها به امنيه منطقه داده شد تا هر كجا شاهنامه يافتند با خود ببرند و حتي ملابهمن دشت رومي به هنگام بردن شاهنامه‌اش در جنگ با امنيه‌ها كشته شد . از ديدگاه مولف كتاب حاضر در ادبيات لري اشعار مذهبي و اخلاقي فراوان در نهايت زيبايي يافت مي‌شود . به گونه‌اي كه بعد از مدح رسول اكرم ( ص ) و ائمه اطهار ( ع ) شايد اصلي‌ترين درون‌مايه شعر لكي دعوت به عبرت‌آموزي از روزگار و حوادث آن باشد .

بخش هنر و صنايع دستي اقوام لر به نقش‌مايه‌هايي كه پيوند ميان هويت ملي با شاخص‌هاي قومي است اشاره مي‌كند. نقش‌مايه‌هاي نباتي يا گياهي ، نقش‌مايه‌هاي برگرفته از ساواستيكا يا گردونه خورشيد و نقش‌مايه‌هاي گوشواره‌اي با بته جقه‌اي از جمله اين نقش‌ها هستند . بخش پاياني كتاب با عنوان نقش قوم در حفظ هويت ملي به مباحثي همچون دفاع از تماميت ارضي و جنبش‌هاي ملي ميهني مي‌پردازد . تاريخ سياسي قوم لر داراي فراز برجسته‌اي در اين زمينه‌ها مي‌باشد . يكي از اين فرازها مربوط به جنبش مشروطه است كه مجاهدين بختياري در راه فتح تهران و به ثمر نشاندن جنبش مشروطه و پايان دادن به سلطه سنگين و سالخورده استبداد و خاموش كردن قائله‌هاي پراكنده پس از فتح تهران ، نقش غيرقابل انكاري در جريان مشروطه ثبت كرده‌اند .

قوم لر نوشته جعفر يوسفي در چاپ اول خود با تيراژ 3000 نسخه و با قيمت 15000 ريال توسط شركت سهامي كتابهاي جيبي وابسته به موسسه انتشارات اميركبير به چاپ رسيده است .

 

 

 

 

دوشنبه 25 بهمن 1389 - 13:23


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری