دوشنبه 27 آذر 1396 - 16:15
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

احمد محمد اسماعيلي

 

خانمچه و مهتابي نمايشي مدرن است

 

گفتگو با هادي مرزبان کارگردان نمايش خانمچه و مهتابي

 


 

مقدمه :هادي مرزبان استاد و متخصص اجراي نمايش نامه هاي مرحوم اکبر رادي است. هنوز علاقمندان جدي تئاتر اجراهاي درخشاني از قبيل شب روي سنگفرش خيس، لبخند با شکوه آقاي گيل و بقيه نمايش هاي مرحوم رادي را از ياد نبرده اند. خانمچه و مهتابي در واقع وصيت نامه هنري مرحوم رادي است که به لحاظ سبک نوشتاري يک پختگي و بلوغ در آن ديده مي شود. مرزبان هم با درک درست از چنين موقعيتي در کارگرداني و هدايت بازيگران بسيار پخته و درست عمل کرده است و روح اصلي نمايش را بر روي صحنه آورده است.

 

 

آيا نمايش خانمچه و مهتابي يکي از نمايش هاي پيچيده و پر شخصيت مرحوم اکبر رادي محسوب مي شود؟

بله، ماهرخ، سامان، شازده، گلين، آموتي، خان جان،ليلا شخصيتهاي اصلي نمايش در سه اپيزود هستند که در ساختاري سيال ذهن روايت مي شوند و شخصيت اصلي خان جون است که در اتاق آسايشگاهي که در آن اقامت دارد از کابوس ها، خواسته ها و اتفاقاتي که برايش در طي سالهاي طولاني به وجود آمده سخن مي گويد. در بحث ساختار نمايش هم نظير کارهاي قبلي مرحوم رادي با درامي چند لايه و چند وجهي وگفتارهاي زيبا، پيچيده اما در لايه اي ساده و جذاب براي مخاطبان مواجه هستيم.

 

آيا نوع ارتباط کاري شما با مرحوم رادي که حتي بعد از مرگ ايشان هم ادامه دارد يک رابطه پايدار کاري محسوب مي شود؟

نمي توانم بگوييم بعد از رادي، زيرا رادي براي من هنوز زنده است. هنرمندان ناميرا و فنا ناپذيرهستند. تا موقعي که آثار رادي در تئاتر اجرا مي شود رادي هم همچنان زنده است.

 

خانمچه ومهتابي نسبت به ساير آثار مرحوم رادي چه ويژگي هايي دارد؟

خانمچه و مهتابي از جمله نمايش نامه هايي است که در دوران پايان کاري مرحوم رادي نوشته شده است. اگر اجل به رادي مهلت مي داد سبک نوشتاري او از بعد از اين نمايش نامه تغيير پيدا مي کرد. رادي درگذشته در نمايش نامه" باغ شب نماي ما "مقداري به سمت مدرن نوشتن تمايل نشان داده بود. در خانمچه و مهتابي اين رويکرد بسيار پر رنگ تر دنبال شده است و در اين اجرا زمان و مکان خاصي وجود ندارد و مدام در گذشته و حال در رفت و آمد هستيم . در ميان يازده نمايشي که از رادي بر روي صحنه برده ام اين نمايش ويژگي خاصي دارد که مدتها ذهن و فکر من را درگير خودش کرده بود.

 

خانمچه و مهتابي يکي از معدود نمايش هاي اکبر رادي است که در آن زنها محوريت دارند. اين مسئله دليل خاصي دارد؟

رادي هميشه مي گفت در حيطه نمايش نامه نويسي من وظيفه ام را در قبال زنها انجام نداده ام و مي خواست بدهي اش را به خانمها با نوشتن اين متن جبران کند. در اين نمايش رادي قصد نشان دادن مظلوميت و استثمار شدن زنها را داشت. اين مظلوميت  در همه ادوار تاريخي به گونه اي مظلوم واقع شده است و درمتن هم به خوبي به شخصيتهاي زنان پرداخته شده است.

 

 

بازيگران نمايش را بر اساس چه ويژگي هايي انتخاب کرده ايد؟

همه بازيگران تئاتر پيشينه تئاتري دارند و حضور هر کدامشان در تئاتري براي آن اجرا يک وزنه محسوب مي شود. گلاب آدينه، ايرج راد، فرزانه کابلي، سيما تير انداز، صبا کمالي و غيره  از بزرگان تئاتر هستند. هيچ وقت به دنبال داشتن تماشاگر گذري تئاتري نيستم.بلکه تماشاگري را مد نظر دارم که برنامه ريزي کند و از خانه اش بلند شود برود و نمايش را تماشا کند. حضور عوامل حرفه اي، متن و کارگرداني خوب و قابل قبول به جذب مخاطب حرفه اي تئاتر کمک مي کند.

 

 

گفتگو با ايرج راد بازيگر نمايش خانمچه و مهتابي به کارگرداني هادي مرزبان

  

شازده انسان عقده مندي است

 

مقدمه : ايرج راد از بزرگان تئاتر ايران در عرصه کارگرداني و بازيگري است. حضور درخشان راد در نمايش شب روي سنگ فرش خيس نوشته مرحوم اکبر رادي و به کارگرداني هادي مرزبان در نقش يک انسان آرمانگرا از ياد نرفتني است.ايرج راد در نمايش خانمچه و مهتابي در نقش شازده که يک شخصيت خاکستري است بازي  چند وجهي ودرخشاني ارائه کرده است.

 

 

همکاري بلند مدتي با هادي مرزبان در جهت اجراي نمايش هاي مرحوم اکبر رادي در صحنه داريد. اين همکاري و متن مرادي چه ويژگي هايي دارد؟

در اوايل دهه پنجاه هم باتفاق رکن الدين خسروي و علي نصيريان دوتا از نمايش نامه هاي رادي (افول و لبخند با شکوه آقاي گيل) را بر روي صحنه برديم. خانمچه و مهتابي يکي از کارهاي آخر نوشتاري  مرحوم رادي است. طبيعي است مرحوم رادي با آن همه تجربيات خاصي که در کار نوشتن متن هاي نمايشي داشته در اين نمايش به مرحله جديدي از سبک نوشتاري نمايش نامه نويسي دست پيدا کرده است. خانمچه و مهتابي بسيار متفاوت تر از نمايش هاي ديگر مرحوم رادي است.  اي کاش مرحوم رادي زنده بودند و ماحصل کار را روي صحنه مي ديدند. مرحوم رادي خيلي زود از ميان ما رفت و حضور مرحوم رادي مي توانست فصل جديدي را از درام نويسي در تئاتر ايران به وجود بياورد. از اينکه دوباره فرصت همکاري با هادي مرزبان را پيدا کردم بسيار خوشحالم.

 

به نظر مي رسد شازده شخصيتي سود جو و مقام پرست دارد؟

اين شخصيت يک شازده قاجاري است و عقده هاي زيادي به خاطر انقراض پادشاهي قاجارپيدا کرده است. طرز فکر آدمهايي از اين جنس که در حقيقت منفعت طلب هستند و به دنبال به دست آوردن خواسته هاي پيش پا افتاده خودشان وبه دنبال سرگرمي ها و خوشي هاي ظاهري هستند سطحي است. بنابراين براي رسيدن و تحقق چنين آرزوهايي حاضر هستند خيلي از مسائلشان را از دست بدهند. آبرو، شرف و ناموس خودشان براي گرفتن مقام وپست عرصه مي کنند. پست و مقام هايي که پوچ و توخالي است. نوع نگاه شازده به زندگي نگاه مادي گرايانه اي است. فرجام اين آدمها به خوشبختي راهي ندارد و در حقيقت زندگي نمي کنند بلکه دست و پا مي زنند در لاي تفکرات غلط و خواسته هاي بسيار ساده اشان و در آن غرق مي شوند و به ارزش هاي ساده اي پايبند هستند. با اين رويکرد اين انسان ها حتي ارزش هاي خانوادگيشان را زير سوال مي برند.

 

 

 

دوشنبه 11 بهمن 1389 - 11:15


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری