سه‌شنبه 21 آذر 1396 - 9:53
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

ريحانه فتحي ثاني

 

دسترسي آسان به كتاب با اينترنت

 

 

وقتي عبارت "دانلود كتاب رايگان" را در گوگل تايپ مي كنم و بعد از جستجو كردن  38هزار يافته را مي يابد. از خودم مي پرسم  كه فايل فشرده رايگان در بازار نشر مجازي، به اشتراك گذاشتن آن ها و نوشتن در اين باره به طور تقريبي، به چه ميزان تا اين لحظه مورد توجه افراد حاضر در فضاي مجازي است.

اگر به  موضوع دسترسي آسان به كتاب هاي رايگان و فراواني آن در اينترنت با توجه به آمار كتابخواني در كشور كمي بينديشيم متوجه مي شويم كه فعاليت در اين عرصه مجازي مي تواند مكان بسيار مناسب و بالقوه اي براي رشد ميزان  كتابخواني  در كشور باشد. اين نكته مورد توجه بسياري از متوليان فرهنگي در كشور است. تا از اين گريزگاه بتوانند براي اعتلاي فرهنگ در كشور تلاش كند.

با مطرح شدن كتاب رايگان و شيوه آسان دسترسي به آن موضوع رشد كتابخانه هاي مجازي براي اطلاع و حتي فروشگاه هاي كتاب براي فروش پيش مي آيد. در اين شيوه مخاطب مي تواند به شيوه اي كه كمترين پيمودن مسافت مكاني و زماني را نياز دارد به كتاب مورد نظر خود، دسترسي پيدا كند.

مخاطبان، گروه هاي قومي، اجتماعات محلي، مصرف كنندگان اطلاعات، گروه هاي داراي علايق خاص، خرده فرهنگ ها، شيوه هاي زندگي و فرهنگ‌هاي سليقه هستند كه خود را در اين فضا داراي قدرت و اختيار انتخاب بيشتري در مي يابند. از اين رو ورود افراد به اين شبكه ها و تارنماها بيشتر براي گروهي خاص مورد استقبال است.

هر كتاب در واقع ارائه دهنده يك الگوي رفتاري در بازار رسانه اي به مخاطب است كه «مبتني بر نقش رشد رسانه ها بعنوان يك تجارت و رسانه ها بعنوان يكي از محورهاي اصلي رشد اقتصادي است.»  مخاطبي كه با بوجود آمدن امكانات فني وسعت رفتار نيز پيدا كرده اند. مخاطباني كه با توجه به همگرايي سليقه به يكسري از سايت هاي مشخص مراجعه مي كنند. فرهنگ سليقه در سايتهاي مختلف باعث مي شود كه «مجموعه اي از محصولات رسانه اي مشابه در شكل، سبك ارائه و ... كه براي هماهنگي با شيوه زندگي بخشي از مخاطبان خود  توليد كرده اند» را به مراجعه كنندگان خود ارائه دهند.

 يكي از سايت هايي فعال در اين زمينه فروشگاه مجازي book24 است كه با فراهم كردن دسترسي آسان مخاطب با انتشارات مختلف ، توانسته در فروش كتاب و به سهم خود در افزايش آمار كتابخواني در كشور موثر واقع شود. در واقع هر كدام از اين انتشارات آمده در اين سايت، داراي فرهنگ سليقه  مستقل و ارائه دهنده فرهنگ ارتباطي مشخصي هستند. ظهور سايت هايي همچون سايتي كه به آن اشاره شد مي تواند به اصلاح شبكه توزيع كتاب در كشور موثر منجر شود.

با نگاهي گذرا به جمعيت چند ميليوني كشور و آمار چند دقيقه اي ! مطالعه كتاب در كشور و شبكه هاي توزيع كتاب در شهر خود مي توان به آساني به اين مطلب رسيد كه بنا به گفته اميرمسعود شهرام‌نيا؛ دبيري نمايشگاه‌هاي كتاب ياد يار مهربان و مديريت نشر شهر، «بايد به سمتي حركت كنيم كه دسترسي به كتاب را آسان كنيم و بويژه در حوزه فروش آنلاين كتاب و كتابخانه‌هاي ديجيتال بايد گام‌هاي جدي برداشته شود.»

يكي از حركت هايي فرهنگي انجام گرفته در كشور راه اندازي 26دستگاه خودکار فروش کتاب در اماکن عمومي و مراکز علمي کشور است تا اين اقدام ميزان دسترسي مخاطبان را در كشور به محصولات انتشارات سوره مهر كه داراي فرهنگ سليقه مشخص است، بهبود بخشد.

همچنين، در نشست ناشر و نويسنده، سوره مهري ها سيد قاسم ياحسيني درباره چگونگي توزيع و فروش کتاب گفت: فروش سيار کتاب ، فعال کردن نمايندگي هاي شهرستان ها ، برقراري ارتباط بيشتر و منسجم تر با نويسنده ها ، بهره گرفتن از دنياي مجازي براي توسعه فروش و توجه بيشتر به فروش آنلاين را بايد در رئوس كار فرهنگي قرار داد.

بديهي است كه ورود و توزيع اين دستگاه ها كمك بسياري به بهبود شبكه توزيع كتاب در كشور خواهد كرد ولي از اهميت ورود كتاب هاي فارسي در فضاي سايبري نخواهد كاست. ورود كتاب هاي فارسي مي تواند زمينه را براي معرفي فرهنگ اسلامي و ايراني به مخاطبان جهاني فراهم سازد. اما اين مقوله هم به دليل نبودن و يا كم بودن زيرساخت هاي لازم، دچار مشكلاتي در كشور خواهد شد.

دکتر سعيد فيروزآبادي، استاد دانشگاه، مترجم و مدرس زبان و ادبيات آلماني، اما وضعيت کتاب‌هاي ايراني و فارسي روي شبکه اينترنت را مناسب و شايسته نمي‌داند.

 او اعتقاد دارد:«اولين مانع براي ايراني‌ها، عدم به رسمت شناختن و حمايت از حقوق مولف است و مي‌گويد:‌ پذيرفتن موافقت‌نامه کپي‌رايت از لازمه‌هاي جدي حضور کتاب و ادبيات در اينترنت است. من مولف اگر خيالم نسبت به حقوق مادي و معنوي اثرم راحت باشد، با آسودگي، اثرم يا بخشي از آن را روي اينترنت قرار مي‌دهم. اما الان چه تضميني است کتابي که روي اينترنت گذاشته مي‌شود، دچار تکثيرهاي غيرقانوني، چه چاپي و چه مجازي، نشود؟»

ناگفته نماند ، كه پيش از اقدام به طور جدي در زمينه گشترش نشر الكترونيك  و يا سايبري بايد به فكر فرهنگ‌سازي اين محتوا در كشور باشيم وگر نه اگر تنولوژي نشر الكترونيك بيايد كه آمده و گسترش يابد و افراد بسياري از آن بهره ببرند،و بعد به فكر فرهنگ سازي بيفتيم دچار تاخر فرهنگي به تناسب كم كاري هاي خود، خواهيم شد.

در ادامه، «ابوالفضل پاشا-شاعر- از تجربه‌اي که انتشار الکترونيک کتاب براي او داشته، راضي است، اما اين روند را بدون ايراد نمي‌داند و مي‌گويد: فرهنگ استفاده از اينترنت ميان مردم ما، جا نيافتاده است. بسياري از مردم با اين پديده آشنا نيستند. از طرفي باوجود رشد‌ انکارناپذير دنياي مجازي، هنوز مطلب چاپي براي بسياري از مردم، مستندتر است. مثلا اگر مطلبي را در روزنامه‌اي چاپي بخوانند، راحت‌تر به آن استناد مي‌کنند. به هر حال هر پديده‌اي نکات مثبت و منفي خود را دارد و پديده اينترنت هم خالي از ايراد نيست.»

از آنچه گفته شد در انتها مي توان به اين نتيجه رسيد كه تكيه متولان فرهنگي كشور به شيوه هاي سنتي توليد و توزيع كتاب نمي تواند پاسخگوي  جمعيت كشورمان با توجه به مشكلات شبكه  توليد و توزيع كتاب باشد. لذا لازم است كه با توجه به اهميت جوانان و نوجوان ايراني از فضاي مجازي، بيش از پيش اهتمام بورزيم و جاي خود را به متوليان غير كارشناس فرهنگي ندهيم. چرا كه در اثر همين جاگيري ممكن است محتوا تحت تاثير نبايد ها قرار بگيرد و براي اصلاح آن نياز باشد كه به اتلاف سرمايه مادي و يا انساني رضايت دهيم.

 

 

سه‌شنبه 21 دی 1389 - 13:24


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری