جمعه 6 مرداد 1396 - 17:38
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان زنجان

 

آسيب شناسي مداحي

 

 

قال الصادق (ع) : من بکي  او ابکي اوتباکي علي الحسين وجبت له الجنه

(هر کسي در مصيبت امام حسين (ع) بگريد يا بگرياند يا خود را به شکل گريه کنندگان در آورد بهشت بر او واجب مي شود. )

مداحي اهل بيت ترکيبي است از علم ، هنر و اخلاق که در عرصه فرهنگ با تحريک احساسات و عواطف اثر گذاري فراواني بر مخاطب دارد .امروزه به برکت انقلاب ، استقرار نظام مقدس جمهوري اسلامي و عنايت ويژه رهبر معظم انقلاب شاهد رشد ، بالندگي و پيشرفت روزافزوني در عرصه مداحي هستيم. پديده مداحي به جهت اثرگذاري بالا و توجه ويژه مسئولين نظام در چند ساله اخير جايگاه ويژه اي نزد اذهان عمومي پيدا کرده است . مداحي در طول حيات خود مراحلي مختلفي را گذرانده و در طول اين مسير فراز و نشيبهايي نيز داشته است در اين نوشتار برشمردن ويژگيهاي يک مداح خوب يا بيان اصول مداحي مد نظر نيست بلکه منظور يادآوري آسيبهايي است که مداح و جامعه مادحين را مورد تهديد قرار مي دهد . لذا با استمداد از الطاف الهي به بيان شماري از اين آسيبها مي پردازيم .

1-  تبديل شدن مداحي به منبع درآمد : متأسفانه آسيبي که اخيراً جامعه مادحين دچار آن شده است اين است که مداحي به عنوان شغل و منبع درآمد تلقي مي شود . در زمان کنوني اگر کسي شغل مورد نظرش را پيدا نکند و و اگر احياناً سواد خواندن و نوشتن و صدايي خوش نيز داشته باشد به مداحي روي مي آورد . البته هستند مادحيني که هم شغل مناسبي دارند و هم به مداحي مي پردازند و باز هستند افرادي که درکنار شغل بدون چشمداشت مادي به مداحي افتخاري مي پردازند . لکن در آن سوي قضيه مادحيني هم که به کاري اشتغال دارند از فعاليت مستمر و مداوم در عرصه مداحي باز مي مانند. هر چند دادن صله به مادحين از زمان ائمه مرسوم بوده و امروزه نيز مورد تأييد علما مي باشد اما مادحين گرامي مي بايست با تغيير ديدگاه خود نسبت به اين مقوله با نيت خالص و الهي پاي در اين عرصه بنهند و رضايت خدا و ائمه را در نظر بگيرند و در کنار آنها مسئولين و نهادهاي ذيربط نيزاقدامات لازم را جهت ساماندهي و اشتغال زايي مادحين انجام دهند .

2-  عدم آشنايي به اصول اوليه مداحي : آسيب ديگري که در بين قشر عظيمي از مداحان وجود دارد نبود آگاهي و اطلاعات لازم در اين عرصه مي باشد . شرط اوليه و اساسي هر کار ,آشنا بودن به اصول ومباني اوليه آن کار است که مداحي هم از اين مقوله مستثني نيست . از اصول مداحي مي توان به شعر شناسي ، آهنگ داني ، صدا سازي ، مقتل شناسي ، آشنايي با قواعد مقدماتي عربي و آشنايي با تاريخ و...... اشاره کرد که بدون اين ابزار و عوامل نمي توان برنامه قابل قبولي جهت استفاده مخاطب ارائه کرد، تا جايي که بعضاً مشاهده مي شود افرادي با سابقه فراوان در اين عرصه هنوز در بيان جملات و عناوين عربي دچار لغزش و اشتباه مي شوند . لذا مادحين ارجمند مي توانند با شرکت در کلاسهاي آموزشي که گاهي از طريق بعضي از نهادها مانند اداره فرهنگ و ارشاد ،سازمان تبليغات  وبرخي موسسه هاي خصوصي  برگزار مي شود شرکت جسته و در رفع اين نقايص بکوشند .

3-  عدم همگامي جامعه مادحين با تغييرات جامعه : آنچه که بيشتر در بين مادحين (بجز عده اي معدود ) مشاهده مي شود عدم همگامي مادحين با تغييرات اجتماعي فرهنگي سياسي و غيره و نبود آگاهي و اطلاعات به روز مي باشد.  مادحين متعهد بايد توجه داشته باشند جامعه کنوني وسطح دانش و توقعات مخاطبين نه تنها با 30سال بلكه  با 5 سال گذشته نيز تفاوت دارد، لذا در اين راستا مادحين مي بايست با افزايش سطح دانش و آگاهي از طريق مطالعه کتابها مجلات ، روزنامه ها و ارتقاء سطح تحصيلات بتوانند پاسخگوي نياز مخاطب با دانش کنوني نيز باشند و همگام با تغييرات و پيشرفت جامعه تغيير و پيشرفت کنند .

4-  سبکهاي جديد بدون محتوا و گاهي مبتذل : آسيب ديگري که چند سالي است مادحين پيشکسوت و متعهد را آزار مي دهد ورود سبکهاي جديدي است که در اين سبکها از آهنگهاي غربي ، الفاظ نامناسب ، اشعار سبک و گاهاً توهين آميز استفاده مي شود . به نظر مي رسد اين سبک نيز مانند موسيقي پاپ در مقابل موسيقي سنتي اصيل و با محتوا به مرور ماهيت و موقعيت خود را از دست بدهد.هر چند که به دليل سهولت کار و ماهيت موزون و آهنگين، اين سبك  مورد استقبال مادحين قرار گرفته است . پافشاري در استفاده از اصول قديمي مداحي و نيز روي آوري محض به سبکهاي جديد نمي تواند موجبات اقناع ورضايت  همه مخاطبين راذ فراهم آورد ،بلکه راه ميانه استفاده از آهنگهايي وزين و سنگين و با حال وهواي عزا و خواندن اشعار با محتوا با حفظ شأن اهل بيت مي باشد .

5-  سياست زدگي : عامل ديگري که مادحين را در معرض لغزش  و انحراف قرار مي دهد خطر سياست زدگي است. به اين معني که مداح در اختيار جريان يا طيف سياسي خاص باشد و به نفع يا ضرر جرياني خاص به سخنراني و اظهار نظر بپردازد که اين کار علاوه بر اين که مداح را از هدف و رسالت اصلي خود باز مي دارد ، شأن والاي مداحي اهل بيت و عزاداري سالار شهيدان را نيز پايين مي آورد . هر چند حضور فعال در عرصه سياست و اظهار نظرهاي منطقي و وحدت بخش در سطح اجتماع مي تواند مفيد و موثر باشد اما مادحين بايد مراقب باشند مورد سوء استفاده برخي افراد و جريانهاي سياسي در حصول مطامع حزبي آنها قرار نگيرند .

از ديگر آسيبهاي مداحي مي توان به ضعف پايه هاي اخلاقي ـ عدم وجود ميل و روحيه يادگيري ، رقابت هاي ناسالم و... اشاره کرد که مجال بحث در اين مقال نيست .

در پايان ضمن اعتذار  مجدد از پيشگاه اساتيد معظم و پيش کسوتان اميد است بتوانيم با عمل به کلام و سيره اهل بيت (ع) گامي بلند در جهت پيشبرد اهداف اسلام ناب محمدي (ص) ومجدو اعتلاي نظام مقدس جمهوري اسلامي برداريم و از زمينه سازان ظهور آن يار سفر کرده باشيم .

 

 

حسين رسولي

مداح وكارشناس امور اداري اداره كل تبليغات اسلامي زنجان

 

سه‌شنبه 14 دی 1389 - 9:37


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری