پنجشنبه 26 مرداد 1396 - 6:16
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

عليرضا حسيني

 

ارتباط سازنده با مجلس براي ارتقاي کارايي سازمان تبليغات اسلامي

 

  

 

 گفت­وگو با رضا جلوه­اي (مدير کل امور مجلس سازمان تبليغات اسلامي)

 

رضا جلوه­اي، متولّد 1354ش. در تهران و فارغ­التحصيل رشتۀ هنر از دانشگاه تهران است. وي از سال 1379 همکاري با سازمان تبليغات اسلامي را آغاز کرد. ابتداي کار او در سازمان، در معاونت بازرسي حقوقي و امور مجلس بود. جلوه­اي هم­اکنون مديرکلي ادارۀ امور مجلس سازمان تبليغات اسلامي را بر عهده ­دارد.

 

به نظر شما وضعيت جامعه به لحاظ فرهنگ ديني چگونه است؟ 

در اين زمينه تحليل­ها و نگاه­ها متفاوت است. گاهي موضوع را از نگاه شخصي مورد بررسي قرار مي­دهيم و تحليل مي­کنيم و گاهي با ديد کارشناسي و به عنوان کسي که در يک نهاد فرهنگي مشغول خدمت است. به طور کلّي بايد بگويم که هويت مردم ما با فرهنگ ديني گره خورده است و اين در جامعه کاملاً مشهود است. مردم تعلّق خاصّ خودشان را به اين موضوع دارند و اين از زندگي مردم جدانشدني است! شما خودتان مي­بينيد در مناسبت­ها و همايش­ها و مراسم مذهبي مردم با چه کثرت و با چه روحيۀ بالايي شرکت مي­کنند. اين مسائلي که در جامعه ديده مي­شود، مثل بدحجابي­ها و ناهنجاري­هاي ديگر، اينها را نبايد تعميم داد به کلّ جامعه و اين طور نتيجه گرفت که فرهنگ ديني در جامعه ضعيف شده يا اصلاً از بين رفته است! اما به عنوان يک کارشناس مسائل فرهنگي مي­گويم که دستگاه­هاي فرهنگي بايد اهتمام بيشتري داشته باشند، تکاليف و وظايفشان را درست و کامل انجام دهند، و ميانشان هماهنگي وجود داشته باشد. اينها باعث مي­شود که مشکلات جامعه درست ديده شود، درست تحليل شود و با آنها به روش مناسب برخورد شود.

 

در گفت­وگوهايي که با برخي از دست­اندرکاران امور فرهنگي داشته­ايم، اين نظر مطرح شده که طي سه دهة گذشته، در وضعيت فرهنگ ديني جامعه فراز و فرودهايي وجود داشته است. نظر شما چيست؟

قطعاً در هر دهه اتفاقاتي افتاده و تغييراتي رُخ داده و ما به عنوان متولّي فرهنگ ديني در جامعه بايد اين تغييرات و نيازهاي جديد را همواره در نظر داشته باشيم. قطعاً کسي که قبل از پيروزي انقلاب اسلامي با يک تعلّقات و تفکري وارد دورۀ بعد از انقلاب شده، مسائل و مشکلاتي دارد قطعاً وقتي که ده­سال مي­گذرد و نسل بعدي در جامعه به بلوغ مي­رسد و رشد مي­کند، نيازها و مسائل ديگري دارد. از سوي ديگر جهان هم در حال تحول است. امروز ما ابزارهاي ارتباطي در اختيار داريم که ده­سال يا بيست­سال پيش نداشتيم. همة اينها نقش دارند در فراز و فرود فرهنگ جامعه. با توجه به اين تغييرات، نگاه­ها نيز متفاوت مي­شود. ما اين نگاه­ها را بايد همسو کنيم با آموزه­هاي ديني.

 

با توجه به اين روندي که توصيف کرديد، راهکارهاي تبليغ و تعميق فرهنگ ديني چيست؟

ما بايد از روش­هاي مختلف استفاده کنيم. تبليغات سنّتي يکي از روش­هاي تأثيرگذار است که الآن هم اصل بر تقويت اين روش است. اعزام روحاني به مناسبت­هاي مختلف در سطح جامعه، حتّي به دورافتاده­ترين مناطق، قطعاً اثر مي­گذارد. اما اين شايد در همه جا اثرگذار نباشد. جوان­ها به مسجد گرايش دارند و مسائل مختلف را بررسي مي­کنند، اما احتمالاً در آنها شبهاتي نيز وجود دارد. استفاده از فنآوري­هاي روز، نرم­افزارهاي نوين براي ارتباط با نسل جوان خيلي مؤثر است. شايد من که مقابل شما نشسته­ام نتوانم آن نياز و آن سؤالي را که داريد، درست جواب بدهم، به دلايل مختلف مثل حيا و... اما از طريق اينترنت اين فضا شکسته شده، و طرف هرگونه مسئله­اي که داشته باشد، بيان مي­کند و ما بايد درست، صحيح و کامل اينها را پاسخ بدهيم. اين موضوع در سازمان تبليغات اسلامي مورد توجه قرار گرفته است. شما سايت تبيان را ببينيد، در تمام زمينه­ها الحمدلله، فعال است. فکر مي­کنم سازمان تبليغات در اين زمينه پيش­قدم بوده و اقدامات بسيار ارزشمندي انجام داده است.

 

اُفق آيندة مسائل فرهنگي چطور بايد باشد و ما بايد به کدام سمت برويم و به کجا برسيم؟

اينکه به کدام سمت برويم و به کجا برسيم، مشخص است، يعني شاخص داريم، شاخص­هايي داريم که به آنها بايد دست پيدا کنيم و تمام اين شاخص­ها برگرفته از کتاب و قرآن و در واقع آموزه­هايي است که ما از اهل بيت (سلام­الله عليهم) داريم. معيارها و شاخص­ها را قرآن و اهل بيت براي ما تعيين کرده­اند. براي دستيابي به آن شاخص­ها بايد برنامه­ريزي کنيم. شاخص­هايي که الآن در تمامي حوزه­هاي فرهنگي پيش­بيني شده، بر اساس سند چشم­انداز بيست­ساله است و همچنين در برنامة پنجم توسعه. در طراحي برنامه­ها و فعاليت­ها بايد سعي کنيم که جهت به اين سمت باشد. الآن مهم­ترينش دستيابي به اهداف سند چشم­انداز بيست­ساله است که رهبر معظّم انقلاب تصريح فرمودند که کلمه به کلمه­اش حساب­شده است. پس هدف مشخص است که در حوزة فرهنگ ما بايد به کجا برسيم. در طراحي­ها و برنامه­ريزي­ها بايد دقّت کنيم که اگر ما به اين سمت حرکت کنيم، مي­توانيم به آن هدف بزرگ که مدّ نظر مقام معظّم رهبري است، دست پيدا کنيم.

 

در جامعۀ ما چه آسيب­هايي باورهاي ديني مردم را تهديد مي­کند و در مقابل اين تهديدها چه کار مي­توانيم بکنيم؟

آنچه به نظر بنده باور مردم را مي­تواند دچار آسيب بکند، مسائل متعددي مي­تواند باشد. بدعت­هايي که الآن شما مي­بينيد وجود دارد، نحله­هاي انحرافي و حتّي رفتارهاي خود ما. منهاي اين سايت­ها و ماهواره­ها که برخي از اقشار جامعه در برابر آنها خيلي آسيب­پذيرند، من به عنوان يک کارشناس در اين حوزه مي­توانم بگويم که رفتارهاي خود ما، يعني مسئولين هم مي­تواند موجب آسيب شود. يعني رفتار مسئولين مي­تواند باورهاي مردم را دچار مشکل بکند. صداقت، اخلاق، رفتار خوب، شفاف بودن با مردم مي­تواند باورهاي آنها را تقويت بکند. انقلاب ما بر اساس ارزش­ها و اصولي صورت گرفته و بر اساس همان معيارها هم بايد پيش برود. ما که در اين نظام مسئوليت داريم، اگر در اين جهت حرکت نکنيم، به همه چيز ضربه مي­زنيم. از طرفي دشمنان ما دارند کار مي­کنند. دشمنان ما الآن روي اين قضيه برنامه­ريزي مي­کنند، بودجه­هاي هنگفتي مصوّب مي­کنند، که شايد کلّ بودجه فرهنگي کشور ما درصدي از بودجه­اي که آنها براي مقابله با ما مصوّب کردند، نباشد.

 

به نظر شما سازمان تبليغات اسلامي به عنوان يکي از دستگاه­هاي مهم در ترويج فرهنگ ديني در جامعه، چه فعاليت­هايي را در اين راستا انجام داده يا مي­تواند انجام بدهد؟ در حقيقت نقش سازمان در توسعۀ فرهنگ ديني در کشور چيست؟

ببينيد! سازمان تبليغات اسلامي به عنوان يک نهاد تأثيرگذار در جهت گسترش تعميق فرهنگ و ارزش­هاي اسلامي در جامعه، مطابق اساسنامه­اش، و سند چشم­انداز بيست­سالة نظام و قانون برنامۀ توسعه، داراي تکاليفي است. اين تکاليف هم قانون است و بايد اجرا شود. در اين راستا سازمان تبليغات دارد حرکت مي­کند. برنامه­ريزي­ها و فعاليت­ها همه در آن راستاست. به نظر من سازمان تبليغات اسلامي با برنامه­ريزي­ها و فعاليت­هايي که مي­کند، مي­تواند در پيشبرد اهداف فرهنگي مؤثر باشد. مثلاً در تبليغات سنّتي، تبليغات مدرن، در گفتمان­هاي ديني که برگزار مي­کند، در هنر، مساجد، پژوهش، قرآن، و... دستآوردهاي خوبي هم داشته است.

 

فعاليت و برنامۀ شاخص سازمان تبليغات اسلامي در اين سال­ها چه بوده است؟

من فکر مي­کنم که مهم­ترين دستآوردي که سازمان تبليغات اسلامي داشته، استفاده از فنآوري روز براي توسعۀ فرهنگ ديني و ارشاد اسلامي در جامعه است. چيزي که فکر مي­کنم نياز جامعه هم هست. اين نشان مي­دهد که در سازمان مخاطب­شناسي خوبي صورت گرفته و بر اساس آمايش سرزمين، نياز مخاطبان مشخص شده است. بر اين اساس شاخص­هايي هم تعريف شده و سازمان تبليغات اسلامي براي دستيابي به اهدافش، ‌قطعاً  به ابزاري نياز دارد. سازمان تبليغات به عنوان يک نهاد با اعتبار بودجه­اي واقعاً کم، با بسيج فنّي و حرفه­اي و تخصصي نيروها و امکانات خود، ارتباط خيلي خوبي با نسل جوان برقرار کرده است. فکر مي­کنم اگر اين روند ادامه پيدا کند و تقويت بشود، در آينده خيلي کمک مي­کند به پيشبرد اهداف سازمان تبليغات اسلامي.

 

شما از چه زماني وارد سازمان تبليغات اسلامي شده­ايد؟

از سال 1379. زماني که ما اينجا آمديم، اينجا معاونت بازرسي حقوقي و مجلس بود که مسئوليت معاونت را دکتر کامران، نمايندۀ فعلي اصفهان در مجلس شورا اسلامي بر عهده داشتند. بعد از رفتن ايشان، چند صباحي آقاي سليمي معاون بودند. بعد تغيير ساختار پيدا کرد و شد اداره کلّ و آقاي فتحعلي­زاده مديرکلّ شدند. بعد از ايشان هم آقاي فلاح در معاونت امور را به دست گرفتند. بنده از همان ابتدا در حوزة مجلس کار کردم.

 

روند تحولات سازمان تبليغات اسلامي را با توجه به اين تغييراتي که شاهد بوده­ايد، چگونه ارزيابي مي­کنيد؟

سازمان الآن نسبت به قبل خيلي دگرگون شده و نمي­توان آن را با گذشته مقايسه کرد، هم به لحاظ نوع فعاليت و هم به لحاظ کيفيت فعاليت­ها و برنامه­ها. شما فقط يک حوزۀ آي.تي. سازمان را ببينيد که چقدر فعاليت دارد انجام مي­دهد، يا در حوزۀ پژوهش ببينيد که سازمان چقدر ورود پيدا کرده است. در بحث ساختار واقعاً تغيير و تحوّل اساسي صورت گرفته است. ببينيد که سطح تحصيلات و ‌سطح کارشناسي سازمان چقدر ارتقا پيدا کرده است. مجموع اين تحولات، تأثيرگذاري سازمان در حوزۀ فرهنگ را بسيار افزايش داده است. اينها شعار نيست بلکه واقعيت­هايي است که داريم مي­بينيم. نماينده­هاي مجلس شوراي اسلامي خيلي مشتاقانه با سازمان برخورد مي­کنند وقتي مي­بينند در سازمان کارهاي فاخر و ارزشمندي دارد انجام مي­­شود و مي­بينند سازمان حتّي وارد بازي­هاي رايانه­اي مي­شود و در حوزة نرم­افزار دارد کار مي­کند، يا برنامۀ گفتمان­هاي ديني را راه­اندازي کرده است. الآن خيلي از دستگاه­ها در برنامه­هايي که دارند، از گفتمان­هاي ما استفاده مي­کنند، از پژوهش­هاي ما استفاده مي­برند. در حالي که شايد هنوز در بحث شاخص­ها در حوزۀ فرهنگ کسي ورود پيدا نکرده، سازمان تبليغات وارد شده و دارد شاخص­گذاري مي­کند. اينها همه اتفاقاتي است که در اين هفت هشت سالۀ رياست دکتر خاموشي افتاده و واقعيت دارد. شما عملکرد معاونت پژوهشي را نگاه کنيد،‌ عملکرد معاونت فرهنگي را نگاه کنيد، تعاملي که ما الآن در حوزة مجلس داريم، ‌شما بياييد نگاه کنيد گستردگي فعاليت­ها را و مقايسه کنيد با دوره­هاي قبل. الآن سازمان تبليغات اسلامي به عنوان يک دستگاه کارشناسي در تمام حوزه­هاي فرهنگي در مجلس اظهار نظر مي­کند. نمي­گويند اين موضوع ربطي به سازمان تبلغيات ندارد، مي­گويند دستگاه فرهنگي است و نظر داده است! کارشناس ما، آقاي فلاح، خود ما و حتّي دکتر خاموشي در مجلس حضور پيدا مي­کنند. حالا من در حوزۀ مجلس کمي مفصّل با شما صحبت مي­کنم که چه اتفاقات عجيبي افتاده است. بنابراين سازمان ارتقا پيدا کرده، شاخص­هايش ارتقا پيدا کرده است. نمي­خواهم بگويم در دوره­هاي قبل کار انجام نشده! نه. ولي اين کارهايي که در اين سال­هاي اخير ديده­ام، خيلي جديد است.

 

اين ادارۀ کل دقيقاً عنوانش چيست؟

ادارۀ کل امور مجلس، که بخشي از معاونت امور مجلس و استان­هاست.

 

چرا چنين اداره­اي در سازمان تبليغات اسلامي تأسيس شد؟

دستگاه­ها به طور کلّي، شامل وزارتخانه­ها، سازمان­ها، و نهادها، تکاليف و وظايفي دارند و بر اساس قانون، بودجه­اي را هم مي­گيرند براي اجراي برنامه­ها که به آن اهداف دست پيدا کنند. يک دستگاهي هم بر اينها نظارت دارد و بايد پاسخ­گو باشند. مجلس شوراي اسلامي به عنوان يک نهاد نظارتي و قانون­گذار، سؤال مي­کند و دستگاه­ها بايد پاسخ بدهند. دستيابي به آن اهداف و به آن برنامه­ها نيازمند يک بستر مناسب است. يعني شما وقتي مي­خواهيد با يک برنامه به يک هدفي دست پيدا کنيد، فعاليت­هايي را تعريف مي­کنيد که نيازمند اعتبار است و گرفتن اعتبار هم منوط به توجيه شدن دستگاه قانونگذار و نظارتي است. تقريباً مي­شود گفت تعامل با مجلس و ارتباط با مجلس، مسير دستيابي به آن اهداف را هموار مي­کند. اين فلسفۀ شکل­گيري معاونت­هاي پارلماني در دستگاه­هاي اجرايي است. در هماهنگ­سازي نظرات دستگاه­ها و نماينده­هاي مجلس، معاونت پارلماني حلقۀ واسط است.

 

وظايف و جايگاه سازماني اين ادارۀ کل را هم توضيح بدهيد.

در مجلس شوراي اسلامي 290 نماينده ‌از حوزه­هاي مختلف حضور دارند و سازمان تبليغات اسلامي هم در تمامي حوزه­هاي انتخابيه معمولاً دفتر دارد. قطعاً نقطه نظراتي نماينده­ها دارند در رابطه با عملکرد سازمان در حوزۀ انتخابيه­شان و نيز در رابطه با کلّيت سازمان تبليغات اسلامي. اين نقطه نظرات از طريق ما منتقل مي­شود به سازمان و نقطه نظرات سازمان هم بالعکس منتقل مي­شود به نماينده­ها براي بحث اعتبارات. سازمان تبليغات اسلامي بر اساس برنامۀ توسعۀ چهارم، تکاليفي را داشته، اسناد تطبيقي و بخشي و فرابخشي، و يک سري تکاليف که به عهده­اش گذاشته شده و اعتباراتي هم مصوّب مي­شود. تمامي نيازهاي ما و تمام آن خواسته­هاي ما در اين اسناد لحاظ نشده است. ما براي بهتر شدن وضعيت، تعاملات و ارتباطاتي با نماينده­ها برقرار مي­کنيم. طي اين تبادلات هيچ نقطۀ مبهمي براي نماينده­ها باقي نمي­ماند. يعني هرگونه سؤال و استعلام و هر گونه ابهامي داشته باشند در رابطه با سازمان تبليغات اسلامي، پاسخ داده مي­شود. ارتباط­مان با نماينده­ها کاملاً شفاف است و الحمدلله يک ارتباط اخلاق­مدار و نزديک است. خود اين، يک دستآورد است. يعني ما با اقلّ امکانات مالي و نيروي انساني حتّي، توقّعاتي را که از سازمان مي­رفته، برآورده کرده­ايم. وقتي دولت لايحۀ بودجه را به مجلس مي­دهد، سازمان تبليغات اعتباري دارد. آن اعتبار ممکن است متناسب با نياز ما نباشد و ما پيشنهاد مي­دهيم به مجلس که اعتبار را افزايش دهند. جالب است تعامل ما با کميسيون­ها و نماينده­ها طوري است که وقتي آنها مي­بينند اعتبار ما را، ‌خودشان متوجّه مي­شوند که اين اعتبار کافي نيست. اتفاقي که الآن دارد مي­افتد اين است که خود نماينده­ها پيشنهاد مي­دهند بودجه سازمان تبليغات اسلامي تقويت شود. اين روند نشانۀ ارتباط درست و اطلاع­رساني صحيحي است که برقرار شده ميان سازمان و مجلس. نماينده­ها در جريان فعاليت­ها و کارهاي سازمان تبليغات هستند، گستردگي کار را مي­بينند و در نتيجه اعتبار را که مي­بينند، مي­گويند اين متناسب با نياز سازمان نيست و مي­روند براي تقويت آن.

ما در گذشته ارتباطمان با مجلس، فقط با کميسيون فرهنگي بود. اما اکنون ما ‌نه به عنوان سازمان تبليغات اسلامي بلکه به عنوان کارشناس فرهنگي در کميسيون­هاي مختلف حضور داريم و از نقطه نظرات ما استفاده مي­شود در حوزة فرهنگ. يعني ما را به عنوان دستگاه کارشناسي شناخته و قبول کرده­اند. الآن تعامل تا آن حد شده که سازمان تبليغات اسلامي، در کميسيون امنيت ملّي هم  حضور پيدا مي­کند و گزارش مي­دهد، در کميسيون عمران شرکت مي­کند و گزارش مي­دهد، در کميسيون اجتماعي شرکت مي­کند و گزارش مي­دهد، در کميسيون اصل نود شرکت مي­کند و گزارش مي­دهد. چرا؟ چون قرار است فرهنگ زيرساخت بشود. قرار است فرهنگ پايه باشد. در واقع ما در حوزه­هاي مختلف حرف براي گفتن داريم. الآن گستردگي کار سازمان تبليغات تا اين حد است.

 

در برنامه­هايتان با چه مشکلات و مسائلي روبه­رو هستيد؟

به طور کلّي امکانات سازمان محدود است. يعني سازمان متناسب با آن تکاليف و حجم فعاليت­هايي که دارد، اعتباراتش کافي نيست. ما هم البته توقّع زيادي نداريم، فقط در همين حد اعتبارات داشته باشيم که بتوانيم پاسخ نماينده­ها را بگوييم، به نحو احسن کفايت مي­کند! مهم­ترين مشکل ما در انجام تکاليفمان دو چيز است: يکي نيروي انساني، و دوم اعتبارات. در سال­هاي گذشته، با توجهي که رياست محترم جناب آقاي دکتر خاموشي داشتند، و توجّهي که ساير معاونت­ها داشتند در دادن گزارش­ها و مخصوصاً معاونت اداري مالي که الحقّ والانصاف کمک حال ما بودند و دست ما را گرفتند، توانستيم تا حدودي ذهنيت نماينده­ها را نسبت به سازمان حساس کنيم.

 

تعامل شما با بخش­هاي ديگر سازمان تبليغات اسلامي چطور است؟

نماينده­هاي محترم مجلس در حوزه­هاي مختلف، از سازمان سؤالات و استعلاماتي دارند و گاهي وقت­ها گزارش­هايي بايد به کميسيون­هاي تخصصي مجلس داده بشود. تمام اين اطلاعات در اين ادارۀ کل وجود ندارد و بايد از ساير منابع جوابش را جمع­آوري کنيم. اين موارد را ما با تعاملي که با ساير قسمت­هاي سازمان تبليغات داريم، برآورده مي­کنيم. يعني گزارش­ها جمع­بندي مي­شود با هم و نهايتاً ارسال مي­شود به مجلس. مثلاً در بحث حوزۀ هنري، سال پيش ما از توان و پتانسيلي که آنجا وجود دارد، نمايشگاهي در مجلس برگزار کرديم و آن نمايش­ها و آن تعامل و آن اطلاع­رساني از حوزۀ هنري، منجر به افزايش اعتبار حوزه شد. در نهايت معرفي مجموعه­ها منجر مي­شود به تقويت سازمان تبليغات اسلامي و اين مهم است. تعامل با ساير معاونت­ها و مؤسسات وابسته، بسيار مؤثر است بر ميزان تعامل ما با مجلس.

 

با توجه به نام­گذاري امسال به عنوان سال همّت مضاعف و کار مضاعف از سوي مقام معظّم رهبري، در اين زمينه چه برنامه­هايي را شما انجام داده­ايد يا در دست اجرا داريد؟

اين را از آقاي فلاح سؤال کنيد خيلي بهتر است! کار و همّت مضاعف خودم در مجلس اين است که سازمان تبليغات اسلامي در تمامي کميسيون­هاي مجلس حضور پيدا بکند و مؤثر باشد.

‌حوزۀ امور مجلس ساختارش محدود است. کارشناس­هايي که در اين معاونت هستند، در توسعة امور استان­ها هم فعاليت مي­کنند. تمام کار حوزة امور مجلس، از ورود نامه­ها و ثبت آنها گرفته تا جلسات و هماهنگي­هاي ‌حضور در کميسيون­ها و حضور در مجلس و جمع­آوري اطلاعات و آمار، در همين اتاق انجام مي­شود. اين مشکل ساختاري ماست. اگر مشکل ساختاري حل بشود و نيروي انساني کافي وجود داشته باشد، من فکر مي­کنم اتفاقات خيلي چشمگيري در حوزۀ امور مجلس بيفتد.

به طور کلّي بايد بگويم که هويت مردم ما با فرهنگ ديني گره خورده است و اين در جامعه کاملاً مشهود است. مردم تعلّق خاصّ خودشان را به اين موضوع دارند و اين از زندگي مردم جدانشدني است! شما خودتان مي­بينيد در مناسبت­ها و همايش­ها و مراسم مذهبي مردم با چه کثرت و با چه روحيۀ بالايي شرکت مي­کنند. اين مسائلي که در جامعه ديده مي­شود، مثل بدحجابي­ها و ناهنجاري­هاي ديگر، اينها را نبايد تعميم داد به کلّ جامعه و اين طور نتيجه گرفت که فرهنگ ديني در جامعه ضعيف شده يا اصلاً از بين رفته است!

به عنوان يک کارشناس مسائل فرهنگي مي­گويم که دستگاه­هاي فرهنگي بايد اهتمام بيشتري داشته باشند، تکاليف و وظايفشان را درست و کامل انجام دهند، و ميانشان هماهنگي وجود داشته باشد. اينها باعث مي­شود که مشکلات جامعه درست ديده شود، درست تحليل شود و با آنها به روش مناسب برخورد شود.

قطعاً در هر دهۀ انقلاب اتفاقاتي افتاده و تغييراتي رُخ داده و ما به عنوان متولّي فرهنگ ديني در جامعه بايد اين تغييرات و نيازهاي جديد را همواره در نظر داشته باشيم. جهان هم در حال تحول است. امروز ما ابزارهاي ارتباطي در اختيار داريم که ده­سال يا بيست­سال پيش نداشتيم. همة اينها نقش دارند در فراز و فرود فرهنگ جامعه. با توجه به اين تغييرات، نگاه­ها نيز متفاوت مي­شود. ما اين نگاه­ها را بايد همسو کنيم با آموزه­هاي ديني.

ما بايد از روش­هاي مختلف استفاده کنيم. تبليغات سنّتي يکي از روش­هاي تأثيرگذار است که الآن هم اصل بر تقويت اين روش است. اعزام روحاني به مناسبت­هاي مختلف در سطح جامعه، حتّي به دورافتاده­ترين مناطق، قطعاً اثر مي­گذارد. اما اين شايد در همه جا اثرگذار نباشد. جوان­ها به مسجد گرايش دارند و مسائل مختلف را بررسي مي­کنند، اما احتمالاً در آنها شبهاتي نيز وجود دارد. استفاده از فنآوري­هاي روز، نرم­افزارهاي نوين براي ارتباط با نسل جوان خيلي مؤثر است.

شايد من که مقابل شما نشسته­ام نتوانم آن نياز و آن سؤالي را که داريد، درست جواب بدهم، به دلايل مختلف مثل حيا و... اما از طريق اينترنت اين فضا شکسته شده، و طرف هرگونه مسئله­اي که داشته باشد، بيان مي­کند و ما بايد درست، صحيح و کامل اينها را پاسخ بدهيم. اين موضوع در سازمان تبليغات اسلامي مورد توجه قرار گرفته است. شما سايت تبيان را ببينيد، در تمام زمينه­ها الحمدلله، فعال است. فکر مي­کنم سازمان تبليغات در اين زمينه پيش­قدم بوده و اقدامات بسيار ارزشمندي انجام داده است.

اينکه به کدام سمت برويم و به کجا برسيم، مشخص است، يعني شاخص داريم، شاخص­هايي داريم که به آنها بايد دست پيدا کنيم و تمام اين شاخص­ها برگرفته از کتاب و قرآن و در واقع آموزه­هايي است که ما از اهل بيت (سلام­الله عليهم) داريم. معيارها و شاخص­ها را قرآن و اهل بيت براي ما تعيين کرده­اند. براي دستيابي به آن شاخص­ها بايد برنامه­ريزي کنيم.

شاخص­هايي که الآن در تمامي حوزه­هاي فرهنگي پيش­بيني شده، بر اساس سند چشم­انداز بيست­ساله است و همچنين در برنامة پنجم توسعه. در طراحي برنامه­ها و فعاليت­ها بايد سعي کنيم که جهت به اين سمت باشد. الآن مهم­ترينش دستيابي به اهداف سند چشم­انداز بيست­ساله است که رهبر معظّم انقلاب تصريح فرمودند که کلمه به کلمه­اش حساب­شده است. پس هدف مشخص است که در حوزة فرهنگ ما بايد به کجا برسيم.

آنچه به نظر بنده باور مردم را مي­تواند دچار آسيب بکند، مسائل متعددي مي­تواند باشد. بدعت­هايي که الآن شما مي­بينيد وجود دارد، نحله­هاي انحرافي و حتّي رفتارهاي خود ما. منهاي اين سايت­ها و ماهواره­ها که برخي از اقشار جامعه در برابر آنها خيلي آسيب­پذيرند، من به عنوان يک کارشناس در اين حوزه مي­توانم بگويم که رفتارهاي خود ما، يعني مسئولين هم مي­تواند موجب آسيب شود.

رفتار مسئولين مي­تواند باورهاي مردم را دچار مشکل بکند. صداقت، اخلاق، رفتار خوب، شفاف بودن با مردم مي­تواند باورهاي آنها را تقويت بکند. انقلاب ما بر اساس ارزش­ها و اصولي صورت گرفته و بر اساس همان معيارها هم بايد پيش برود. ما که در اين نظام مسئوليت داريم، اگر در اين جهت حرکت نکنيم، به همه چيز ضربه مي­زنيم. از طرفي دشمنان ما دارند کار مي­کنند. دشمنان ما الآن روي اين قضيه برنامه­ريزي مي­کنند، بودجه­هاي هنگفتي مصوّب مي­کنند، که شايد کلّ بودجه فرهنگي کشور ما درصدي از بودجه­اي که آنها براي مقابله با ما مصوّب کردند، نباشد.

سازمان تبليغات اسلامي به عنوان يک نهاد تأثيرگذار در جهت گسترش تعميق فرهنگ و ارزش­هاي اسلامي در جامعه، مطابق اساسنامه­اش، و سند چشم­انداز بيست­سالة نظام و قانون برنامۀ توسعه، داراي تکاليفي است. اين تکاليف هم قانون است و بايد اجرا شود. در اين راستا سازمان تبليغات دارد حرکت مي­کند. برنامه­ريزي­ها و فعاليت­ها همه در آن راستاست.

من فکر مي­کنم که مهم­ترين دستآوردي که سازمان تبليغات اسلامي داشته، استفاده از فنآوري روز براي توسعۀ فرهنگ ديني و ارشاد اسلامي در جامعه است. چيزي که فکر مي­کنم نياز جامعه هم هست. اين نشان مي­دهد که در سازمان مخاطب­شناسي خوبي صورت گرفته و بر اساس آمايش سرزمين، نياز مخاطبان مشخص شده است.

بر اين اساس شاخص­هايي هم تعريف شده و سازمان تبليغات اسلامي براي دستيابي به اهدافش، ‌قطعاً  به ابزاري نياز دارد. سازمان تبليغات به عنوان يک نهاد با اعتبار بودجه­اي واقعاً کم، با بسيج فنّي و حرفه­اي و تخصصي نيروها و امکانات خود، ارتباط خيلي خوبي با نسل جوان برقرار کرده است. فکر مي­کنم اگر اين روند ادامه پيدا کند و تقويت بشود، در آينده خيلي کمک مي­کند به پيشبرد اهداف سازمان تبليغات اسلامي.

سازمان الآن نسبت به قبل خيلي دگرگون شده و نمي­توان آن را با گذشته مقايسه کرد، هم به لحاظ نوع فعاليت و هم به لحاظ کيفيت فعاليت­ها و برنامه­ها. شما فقط يک حوزۀ آي.تي. سازمان را ببينيد که چقدر فعاليت دارد انجام مي­دهد، يا در حوزۀ پژوهش ببينيد که سازمان چقدر ورود پيدا کرده است. در بحث ساختار واقعاً تغيير و تحوّل اساسي صورت گرفته است. ببينيد که سطح تحصيلات و ‌سطح کارشناسي سازمان چقدر ارتقا پيدا کرده است. مجموع اين تحولات، تأثيرگذاري سازمان در حوزۀ فرهنگ را بسيار افزايش داده است.

نماينده­هاي مجلس شوراي اسلامي خيلي مشتاقانه با سازمان برخورد مي­کنند وقتي مي­بينند در سازمان کارهاي فاخر و ارزشمندي دارد انجام مي­­شود و مي­بينند سازمان حتّي وارد بازي­هاي رايانه­اي مي­شود و در حوزة نرم­افزار دارد کار مي­کند، يا برنامۀ گفتمان­هاي ديني را راه­اندازي کرده است. الآن خيلي از دستگاه­ها در برنامه­هايي که دارند، از گفتمان­هاي ما استفاده مي­کنند، از پژوهش­هاي ما استفاده مي­برند.

در حالي که شايد هنوز در بحث شاخص­ها در حوزۀ فرهنگ کسي ورود پيدا نکرده، سازمان تبليغات وارد شده و دارد شاخص­گذاري مي­کند. اينها همه اتفاقاتي است که در اين هفت هشت سالۀ رياست دکتر خاموشي افتاده و واقعيت دارد. شما عملکرد معاونت پژوهشي را نگاه کنيد،‌ عملکرد معاونت فرهنگي را نگاه کنيد، تعاملي که ما الآن در حوزة مجلس داريم، ‌شما بياييد نگاه کنيد گستردگي فعاليت­ها را و مقايسه کنيد با دوره­هاي قبل.

الآن سازمان تبليغات اسلامي به عنوان يک دستگاه کارشناسي در تمام حوزه­هاي فرهنگي در مجلس اظهار نظر مي­کند. نمي­گويند اين موضوع ربطي به سازمان تبلغيات ندارد، مي­گويند دستگاه فرهنگي است و نظر داده است! کارشناس ما، آقاي فلاح، خود ما و حتّي دکتر خاموشي در مجلس حضور پيدا مي­کنند. بنابراين سازمان ارتقا پيدا کرده، شاخص­هايش ارتقا پيدا کرده است. نمي­خواهم بگويم در دوره­هاي قبل کار انجام نشده! نه. ولي اين کارهايي که در اين سال­هاي اخير ديده­ام، خيلي جديد است.

دستگاه­ها به طور کلّي، شامل وزارتخانه­ها، سازمان­ها، و نهادها، تکاليف و وظايفي دارند و بر اساس قانون، بودجه­اي را هم مي­گيرند براي اجراي برنامه­ها که به آن اهداف دست پيدا کنند. يک دستگاهي هم بر اينها نظارت دارد و بايد پاسخ­گو باشند. مجلس شوراي اسلامي به عنوان يک نهاد نظارتي و قانون­گذار، سؤال مي­کند و دستگاه­ها بايد پاسخ بدهند.

دستيابي به آن اهداف و به آن برنامه­ها نيازمند يک بستر مناسب است. يعني شما وقتي مي­خواهيد با يک برنامه به يک هدفي دست پيدا کنيد، فعاليت­هايي را تعريف مي­کنيد که نيازمند اعتبار است و گرفتن اعتبار هم منوط به توجيه شدن دستگاه قانونگذار و نظارتي است. تقريباً مي­شود گفت تعامل با مجلس و ارتباط با مجلس، مسير دستيابي به آن اهداف را هموار مي­کند. اين فلسفۀ شکل­گيري معاونت­هاي پارلماني در دستگاه­هاي اجرايي است. در هماهنگ­سازي نظرات دستگاه­ها و نماينده­هاي مجلس، معاونت پارلماني حلقۀ واسط است.

در مجلس شوراي اسلامي 290 نماينده ‌از حوزه­هاي مختلف حضور دارند و سازمان تبليغات اسلامي هم در تمامي حوزه­هاي انتخابيه معمولاً دفتر دارد. قطعاً نقطه نظراتي نماينده­ها دارند در رابطه با عملکرد سازمان در حوزۀ انتخابيه­شان و نيز در رابطه با کلّيت سازمان تبليغات اسلامي. اين نقطه نظرات از طريق ما منتقل مي­شود به سازمان و نقطه نظرات سازمان هم بالعکس منتقل مي­شود به نماينده­ها براي بحث اعتبارات.

سازمان تبليغات اسلامي بر اساس برنامۀ توسعۀ چهارم، تکاليفي را داشته، اسناد تطبيقي و بخشي و فرابخشي، و يک سري تکاليف که به عهده­اش گذاشته شده و اعتباراتي هم مصوّب مي­شود. تمامي نيازهاي ما و تمام آن خواسته­هاي ما در اين اسناد لحاظ نشده است. ما براي بهتر شدن وضعيت، تعاملات و ارتباطاتي با نماينده­ها برقرار مي­کنيم. طي اين تبادلات هيچ نقطۀ مبهمي براي نماينده­ها باقي نمي­ماند. يعني هرگونه سؤال و استعلام و هر گونه ابهامي داشته باشند در رابطه با سازمان تبليغات اسلامي، پاسخ داده مي­شود.

ارتباط­مان با نماينده­ها کاملاً شفاف است و الحمدلله يک ارتباط اخلاق­مدار و نزديک است. خود اين، يک دستآورد است. يعني ما با اقلّ امکانات مالي و نيروي انساني حتّي، توقّعاتي را که از سازمان مي­رفته، برآورده کرده­ايم. وقتي دولت لايحۀ بودجه را به مجلس مي­دهد، سازمان تبليغات اعتباري دارد. آن اعتبار ممکن است متناسب با نياز ما نباشد و ما پيشنهاد مي­دهيم به مجلس که اعتبار را افزايش دهند. جالب است تعامل ما با کميسيون­ها و نماينده­ها طوري است که وقتي آنها مي­بينند اعتبار ما را، ‌خودشان متوجّه مي­شوند که اين اعتبار کافي نيست.

اتفاقي که الآن دارد مي­افتد اين است که خود نماينده­ها پيشنهاد مي­دهند بودجه سازمان تبليغات اسلامي تقويت شود. اين روند نشانۀ ارتباط درست و اطلاع­رساني صحيحي است که برقرار شده ميان سازمان و مجلس. نماينده­ها در جريان فعاليت­ها و کارهاي سازمان تبليغات هستند، گستردگي کار را مي­بينند و در نتيجه اعتبار را که مي­بينند، مي­گويند اين متناسب با نياز سازمان نيست و مي­روند براي تقويت آن.

ما در گذشته ارتباطمان با مجلس، فقط با کميسيون فرهنگي بود. اما اکنون ما ‌نه به عنوان سازمان تبليغات اسلامي بلکه به عنوان کارشناس فرهنگي در کميسيون­هاي مختلف حضور داريم و از نقطه نظرات ما استفاده مي­شود در حوزة فرهنگ. يعني ما را به عنوان دستگاه کارشناسي شناخته و قبول کرده­اند.

الآن تعامل تا آن حد شده که سازمان تبليغات اسلامي، در کميسيون امنيت ملّي هم  حضور پيدا مي­کند و گزارش مي­دهد، در کميسيون عمران شرکت مي­کند و گزارش مي­دهد، در کميسيون اجتماعي شرکت مي­کند و گزارش مي­دهد، در کميسيون اصل نود شرکت مي­کند و گزارش مي­دهد. چرا؟ چون قرار است فرهنگ زيرساخت بشود. قرار است فرهنگ پايه باشد. در واقع ما در حوزه­هاي مختلف حرف براي گفتن داريم. الآن گستردگي کار سازمان تبليغات تا اين حد است.

به طور کلّي امکانات سازمان محدود است. يعني سازمان متناسب با آن تکاليف و حجم فعاليت­هايي که دارد، اعتباراتش کافي نيست. ما هم البته توقّع زيادي نداريم، فقط در همين حد اعتبارات داشته باشيم که بتوانيم پاسخ نماينده­ها را بگوييم، به نحو احسن کفايت مي­کند!

مهم­ترين مشکل ما در انجام تکاليفمان دو چيز است: يکي نيروي انساني، و دوم اعتبارات. در سال­هاي گذشته، با توجهي که رياست محترم جناب آقاي دکتر خاموشي داشتند، و توجّهي که ساير معاونت­ها داشتند در دادن گزارش­ها و مخصوصاً معاونت اداري مالي که الحقّ والانصاف کمک حال ما بودند و دست ما را گرفتند، توانستيم تا حدودي ذهنيت نماينده­ها را نسبت به سازمان حساس کنيم.

نماينده­هاي محترم مجلس در حوزه­هاي مختلف، از سازمان سؤالات و استعلاماتي دارند و گاهي وقت­ها گزارش­هايي بايد به کميسيون­هاي تخصصي مجلس داده بشود. تمام اين اطلاعات در اين ادارۀ کل وجود ندارد و بايد از ساير منابع جوابش را جمع­آوري کنيم. اين موارد را ما با تعاملي که با ساير قسمت­هاي سازمان تبليغات داريم، برآورده مي­کنيم. يعني گزارش­ها جمع­بندي مي­شود با هم و نهايتاً ارسال مي­شود به مجلس.

 مثلاً در بحث حوزۀ هنري، سال پيش ما از توان و پتانسيلي که آنجا وجود دارد، نمايشگاهي در مجلس برگزار کرديم و آن نمايش­ها و آن تعامل و آن اطلاع­رساني از حوزۀ هنري، منجر به افزايش اعتبار حوزه شد. در نهايت معرفي مجموعه­ها منجر مي­شود به تقويت سازمان تبليغات اسلامي و اين مهم است. تعامل با ساير معاونت­ها و مؤسسات وابسته، بسيار مؤثر است بر ميزان تعامل ما با مجلس.

 

 

يكشنبه 5 دی 1389 - 10:33


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری