يكشنبه 2 مهر 1396 - 23:2
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان زنجان

 

آموزش مداحي (قسمت اول)

 

 

اهميت و لزوم يادگيري

معرفت پذيري و علم آموزي بسان نياز نهفته بشر از آغازين روزهاي پيدايش خلقت به عنوان اصل حياتي و مترقي مطرح، و مورد تأييد انديشمندان علوم مختلف بوده است. با نگاهي گذرا به قرآن ، روايات و احاديث نبوي و علوي نمونه‌هاي بسياري از فرمايشات و تأکيدات پيشوايان دين را درباره اهميت علم و يادگيري علوم مشاهده خواهيم کرد به عنوان نمونه امير المومنين علي (ع) در حکمت شماره 147 نهج البلاغه خطاب به کميل بن زياد مي‌فرمايند: قلب‌ها بسان ظرف‌هايي هستنتد که بهترين آن‌ها، فراگيرترين آن‌هاست. در فرازي ديگر چنين بيان مي‌نمايد که علم و دانش بهتر از مال است زيرا علم و دانش نگهبان توست و مال را تو بايد نگهبان باشي.امير المومنين (ع)همچنين در حکمت شماره 80 نهج البلاغه چنين مي‌فرمايند: حکمت گمشده مؤمن است. حکمت را فراگير هر چند از منافقان باشد.

بادقت وتاملي ژرف دركلام گهربارعلي بن ابيطالب(ع) به وضوح ارزش علم و يادگيري در شرايط مختلف به نمايش در مي آيد.

 يادگيري چيست؟

در اين مجال به ارائه دو تعريف از يادگيري که توسط انديشمندان مديريت رفتارسازماني بيان شده مي‌پردازيم علماي مديريت رفتار، يادگيري يا معرفت پذيري  را تغيير نسبتا پايدار در رفتار يا رفتار بالقوه که از تجربه مستقيم يا غير مستقيم ناشي مي‌شود، تعريف کرده‌اند که اين تغيير، ماهيتي مستمر و پايدار دارد . در تعريف ديگري يادگيري به صورت فرايند تغيير منطقي در ساختار مغز است که از تجربه ناشي مي‌شود و به طور دائمي موجب تغيير در ساير اندام‌ها براي تطبيق رفتارهاي بعدي با تغيير ايجاد شده در مغزمي ‌شود. از تعريف فوق چنين نتيجه‌گيري مي‌شود که عمل يادگيري ورزش مغز است و بدون يادگيري ،مغز پرورش نمي‌يابد و نتيجه بعدي اين که يادگيري از طريق تجربه حاصل مي‌شود که بدون بکارگيري عملي دانش ِ آموخته شده در حالات مختلف امکان پذير نمي‌باشد.

برآيند تعاريف فوق لزوم تغيير مستمر و دايمي در فرآيند يادگيري را نشان مي‌دهد. دانشمندان علوم رفتاري چنين بيان مي كنند كه كه فراگرد تغيير ،داراي سه مرحله 1ـ خروج از انجماد  2ـ تغيير رفتار 3ـ تثبيت رفتار جديد است.در واقع هركس كه مي خواهد چيزي ياد بگيرد در اولين مرحله بايد از مرحله انجماد عبور كند. يعني اندوخته هاي دانشي وتجربي قبلي  خودرا كنار بگذاردوبدون اصرار بر شيوه ها ،رويه ها وآموخته هاي پيشين، ذهن خود را براي فراگيري دانش ،تجربه يا رفتار جديد آماده كند.به بيان ديگر پيش از آنكه عادتي تغيير يابد، نخست بايد عوامل تثبيت كننده وتقويت كننده آن سست گردد.نکته قابل ذكر بعدي  اين است كه تغيير در رفتار انسان شامل 4مرحله مي باشدكه عبارتنداز: 1ـ تغيير در دانش  2ـ تغيير در نگرش  3ـ تغيير در رفتار فردي  4ـ تغيير در رفتار گروهي که به حسب مورد  درمقالات بعدي مورد بررسي قرار خواهد گرفت.

  

مداحي ؛ علم يا هنر؟

اما سؤالي که اينجا مطرح است اين است که آيا فراگيري مداحي مستلزم تغيير در دانش فردي است که آغازين مرحله يادگيري است؟ يا شامل الهامات و اندوخته‌هاي ذهني و تجربي مي‌باشد؟ بهتر است سؤال را اين‌طور مطرح نماييم كه اصولا مداحي اهل بيت(ع) علم است يا هنر؟

آنچه واضح و مبرهن است اين است که در جامعه کنوني،مداحي اهل بيت(ع) ، بدون پشتوانه قوي علم و دانش دوام و بقاي چنداني نخواهد داشت و اگر مداح خود را به علوم مختلف و مرتبط مجهز ننمايد از درک نياز مخاطب امروزي عاجز خواهد ماند. در آن سوي قضيه اگر مداح هنر عرضه مطلوب مطالب مورد نظر، هنر درک حالات رواني مخاطب، هنر تحريک عواطف و احساسات مستمع و... را نداشته باشد نيز از ارائه جامع اندوخته‌هايش اعم از علمي و هنري بازخواهد ماند.

نتيجه‌گيري:

با تفاسير فوق، ضروريست مداحي اهل بيت(ع) را با نگاهي دو سويه، ترکيبي از علم و هنر بدانيم. يقيناً نگاه يک جانبه صرفا علمي و صرفا هنري به اين مقوله، ما را به بيراهه خواهد کشاند.

 

روشهاي يادگيري :

1-مشاهده :كه گام نخست براي تجزيه وتحليل داده هاي پردازش شده مي باشد.

2-بينش:ديد،نگرش يا قضاوتي است كه پس از تحليل  در ذهن خودآگاه مشاهده گر به وجود مي آيد.

3-دانش:عبارت از معاني ،اطلاعات و واقعيتهايي است كه براي نتيجه گيري در دسترس است .

4-استقرا:فرآيندي است كه ذهن از يك سري مفاهيم جزيي به يك مفهوم كلي دست مي يابد.

5-قياس:فرآيندي است كه ذهن از يك مفهوم كلي به چند مفهوم جزيي مي رسد.

 

روشهاي ياد گيري  مداحي:

راه‌ها و شيوه‌هاي فراگيري مداحي را مي‌توان در دو بخش حضوري يا مستقيم و غيرحضوري ويا غير مستقيم بررسي کرد.

از شيوه‌هاي يادگيري حضوري مي‌توان به:1ـ استفاده از محضر اساتيد فن  2ـ بهره گيري از کلاس‌هاي تخصصي   ( ادبيات،مقتل،شعر و آهنگ) 3ـ حضور در محافل اهل بيت و تجربه اندوزي اشاره کرد. و از شيوه‌هاي يادگيري غير حضوري مي‌توان به يادگيري از طريق رسانه هاي ديداري و شنيداري و استفاده از سي‌دي‌ها و نرم افزارهاي آموزشي نام برد.

در ادامه با استمداد از الطاف الهي، ضمن تبيين شيوه‌هاي فوق ،در سلسله نوشتارهايي به آ‌موزش برخي از اصول مداحي خواهيم پرداخت. انشاءا...

 

 منابع ومآخذ:

1-نهج البلاغه/امام علي (ع)؛ترجمه محمد دشتي –قم انتشارات الهادي ،1386

2-مباني سازمان ومديريت/ رضاييان ،علي –تهران:انتشارات سمت ،1380

3-مديريت رفتار سازماني/ رضاييان ،علي –تهران:انتشارات سمت ،1379

4-مباني فلسفي وتئوريهاي رهبري ورفتار سازماني /افجهء،سيد علي اكبر- تهران:انتشارات سمت ،1380

 

 

حسين رسولي

کارشناس امور اداري اداره کل تبليغات اسلامي استان زنجان

 

چهارشنبه 1 دی 1389 - 11:46


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری