جمعه 24 آذر 1396 - 21:6
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

فرهنگي و هنري

 

نيما نوربخش

 

دنياي پاک و صادق کودکان

 

 

نگاهي به گروه فيلمسازي خوابهاي دنباله دار(ساخته پوران درخشنده)

 

 پوران درخشنده، کارگردان، فيلمنامه نويس و تهيه کننده  متولد 7 فروردين ماه 1330 در کرمانشاه و فارغ التحصيل سينما با گرايش کارگرداني از مدرسه عالي تلويزيون و سينما و داراي لوح افتخار درجه يک هنري معادل دکترا از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي است.

درخشنده در سال 1354 در سازمان صدا و سيما شروع به کار کرد و در همان زمان فيلم «طاعون» که درباره طاعون در کردستان در سال 1328 است را ساخت.

 مستندي درباره چهارشنبه سوري در سال 1355 و نيز فيلمي درباره مراسم سنتي نواحي مختلف ايران در سال 1356 توليد کرد. «موج، جا نماز، سجاده» تحقيقي از اشتغال و صنايع دستي زنان در کردستان رادر سال 1357 ساخت. همان سال مستندهايي سه گانه درباره صنايع دستي در کردستان توليد کرد.

 « موج، سجاده، جانماز»، «نازک کاري»، «گليم» و «الياف طبيعي و مصنوعي»( در 4 قسمت) مستندهاي تحقيقي درخشنده درباره نخ، ابريشم، پشم و الياف مصنوعي هستند.

درخشنده، سال1358-59 مستند، «چرخ ها مي چرخند» را توليد نمود که نگاهي به رکود اقتصادي و تعطيلي کارخانه ها ( به خصوص کارخانه ايران ناسيونال- ايران خودروي فعلي-) داشت.

مستند« شوکران» درباره پديده اعتياد در 17 قسمت از سال 1369 تا 1371 ساخته شد. شروع فعاليت سينمايي درخشنده(فيلم بلند)، با بازي در فيلم «خانه آقاي حقدوست»(محمود سميعي، 1359) رقم خورد.

درخشنده، نخستين فيلم بلند خود، «رابطه» را در سال 1365 ساخت. معروف ترين فيلم پوران درخشنده تا کنون، «پرنده کوچک خوشبختي»(1366) است.

 «پرنده کوچک خوشبختي»، در ششمين جشنواره فيلم فجر(1366) برنده لوح زرين بهترين فيلم و ديپلم افتخار بهترين کارگرداني شد.

پوران درخشنده پيش از ساخت خواب هاي دنباله دار قصد داشت فيلمي با حضور بازيگران معلول فيلم هاي قبلي اش بسازد ولي شرايط مناسب براي راه اندازي پروژه فراهم نشد. به گفته اين کارگردان ممکن است با فراهم شدن برخي از امکانات، اين پروژه دوباره به جريان بيفتد. در اين فاصله درخشنده، نهمين فيلم سينمايي خود ( خواب هاي دنباله دار ) را براي نمايش در جشنواره فيلم هاي کودک و نوجوان همدان ساخت. جريان توليد به قدري پرشتاب بود که هم زمان با فيلمبرداري، کارهاي مربوط به مراحل فني مانند تدوين، صداگذاري و موسيقي نيز انجام شد. البته خواب هاي دنباله دار در نهايت در روزهاي آخر جشنواره به دبيرخانه رسيد و در اقدامي عجيب و نامتعارف، فيلم با تدوين اوليه و بدون کامل شدن مراحل فني به نمايش درآمد.

داستان فيلم درباره«ريحانه» دختري هشت ساله است که با جدي گرفتن و دنبال کردن خواب هايش سعي مي کند که به سرنخ هايي از عالم واقع دست يابد. ايده اوليه فيلمنامه متعلق به محمود آيدن است که پيش از اين عباس کيارستمي، فيلم باد ما را خواهد برد را بر اساس ايده اي از او ساخته بود.

پوران درخشنده در يادداشتي درباره فيلم در جشنواره فيلم فجر نوشت: وقتي گوشي تلفن را گذاشتم انگار خيلي چيزها به يک باره از ذهنم پريده بودند. هر چه تلاش کردم که به ياد بياورم فايدهاي نداشت. همه چيز صفر شده بود! با خودم فکر کردم که از چه بنويسم؟ انگار دچار آلزايمر شده ام. فکر کردم شايد بعضي وقت ها بد نباشد که يک خانه تکاني ذهني و روحي داشته باشيم و همه چيز صفر شود. و چيزهايي را که الان لازم نداريم از ذهن مان پاک کنيم و دور بريزيم. لحظه اي بعد انگار صفحه اي پيش رويم باز شد. خاطرات تلخ و شيرين، خاطرات24 بار 365 روز(24 سال) فيلمسازي و سينما، بار سنگين عشقي که طي اين سال ها به دوش کشيدم و عذاب... بگذريم. خواب هاي دنباله دار يک باور است، باوري که با تمام وجود بايد قبولش کرد. باور بچه ها، باور صداقت ها، باور پاکي ها... اين را مي دانم که آن قدر صداقت ها و پاکي ها لگدمال شده اند که ديگر کسي برايش تره هم خرد نمي کند. ولي بايد پذيرفت، چرا که واقعي اند، حضور دارند و نمي شود منکرشان شد. عشق به اين واقعيت ها و کمبود ها مسير مرا از تخيل به واقعيت آينه ها رساند. چيزي در بي نهايت شفافيت، رنگارنگ در نهايت بي رنگي... بچه ها.    

مهران احمدي،دستيار اول،برنامه ريز و بازيگر خوابهاي دنباله دار مي گويد: همکاري من با خانم درخشنده از فيلم بيست ساخته عبدالرضا کاهاني شروع شد و به خوابهاي دنباله دار رسيد. فيلم قرار بود در مرحله اول در جشنواره کودک و نوجوان همدان آماده شود که به دليل محدوديت زماني که داشتيم اين اتفاق نيفتاد، تا اينکه فيلم براي جشنواره فجر اندازه گيري شد و خوشحالم که فيلم پذيرفته شد،چون وقتي که فيلم را در همان مراحل اوليه تدوين ديدم احساس کردم که فيلم خوبي از کار در آمده است.

احمدي در مورد نقشش مي گويد: من  در اين فيلم نقش دايي بچه ها را بازي مي کنم که دايي شوخ و شنگي است و ارتباطش با بچه ها خوب است و در خانواده کودک اصلي فيلم ، اين دايي نقش بسزايي دارد.

 احمدي در ادامه مي گويد: در اين فيلم علاوه بر دارا بودن خاصيت تربيتي که در اغلب کارهاي خانم درخشنده قرار دارد، جنبه ي ديگري هم وجود دارد و آن هم خاصيت روياپردازانه ي آن است که تا آنجايي که من به ياد دارم در کارهاي قبلي خانم درخشنده وجود نداشته است. يک فضاي فانتزي ، سوررئال(فرا واقعگرا) و در عين حال رئال(واقع گرا). در حقيقت فيلم به تحقق يافتن روياهايي مي پردازد که براي بيننده هم جذاب است.

احمدي در پايان مي گويد: بهرحال کارکردن با خانم درخشنده براي من غنيمت بود. چون ايشان در حوزه هاي تربيتي يد طولايي دارد، قطعا چون من دستيار و برنامه ريز کار ايشان بودم ، در اين زمينه ذينفع بودم و از تجربيات ايشان استفاده کردم. با وجود اين که من پيش از اين دو تاتر در حوزه ي کودک و نوجوان کار کرده بودم، من باز هم معتقدم که در توليد فيلم کارکردن با کودک يکي از سخت ترين کارهاي دنياست. چون بايد روانشناسي کودک را به طور کامل بلد بود و شناخت. در کارکردن با کودک بايد روحيه ي آنها را شناخت و درک کرد. در حقيقت در کارکردن با کودک بايد روح کودکانه داشت.

 

عليرضا خمسه، بازيگر باتجربه و قديمي سينما و تلويزيون ايران در مورد حضورش در اين فيلم مي گويد: اين کار اولين تجربه بازيگري من براي خانم درخشنده در کسوت کارگردان بود. البته قبلا در بيست به تهيه کنندگي ايشان بازي کرده بودم. من در اين فيلم نقش يک سرگرد نيروي انتظامي را بازي مي کنم که به بچه ها کمک مي کند تا گمشده هايشان را پيدا کنند. اين نقش که يک نقش جدي است برايم از آن جهت جذاب بود که تا کنون نقش يک سرگرد نيروي انتظامي را با چنين مختصاتي بازي نکرده بودم.

 

برنده سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش مکمل براي فيلم بيست در جشنواره بيست و هفتم در پايان مي گويد: خوابهاي دنباله دار داستان ساده اي دارد که به دنياي کودکان مي پردازد که اميدوارم  حاصل کار فيلم خوبي شده باشد و مورد توجه تماشاگران هم قرار بگيرد، چرا که در ژانر کودک و نوجوان زيبايي هايي وجود دارد که متاسفانه کمتر ديده مي شود. در کشوري که 17 ميليون دانش آموز دارد ، بايد اين مسئله جدي تر گرفته شود و سينماهايي مخصوص نمايش اين گونه آثار در نظر گرفته شود، اما در نهايت متاسفانه مي بينيم که اين موضوع کمتر جدي گرفته مي شود.

نويد فرح مرزي، چهره پرداز جوان و تواناي سينماي ايران که در اين فيلم طراحي چهره پردازي و طراحي صحنه و لباس را توامان انجام مي دهد ، در مورد علت اين کار مي گويد : من تجربه همکاري با خانم درخشنده را در گريم فيلم شمعي در باد داشتم. در ابتدا خانم درخشنده لطف کردند و براي گريم اين کار از من دعوت کردند و سپس به لحاظ هماهنگ بودن گريم با لباس در اين کار ، پيشنهاد انجام طراحي صحنه و لباس را هم به من دادند و از آنجا که من تجربه کار مشترک گريم  و طراحي صحنه و لباس را در کارهاي ديگر داشتم ، پذيرفتم.

فرح مرزي در مورد اين که آيا در اين کار گريم خاصي هم وجود دارد، مي گويد: "اصولا نگاه خانم درخشنده به عنوان کارگردان، نگاهي است خلاقانه و نامحسوس. ايشان ترجيح مي دادند همه چيز به آرامي اتفاق بيفتد و تغييرات درست و به جا در کار ديده شود. گريم خانم عرفايي را به لحاظ فراز و فرودهايي که در قصه برايش اتفاق مي افتاد، رعايت کرديم. گريم خانم بهرام را با ترفند جديدي به لحاظ تغيير چهره انجام داديم و براي جوان تر کردن از ترفندهايي مثل کشيدن پوست پرهيز کرديم و با کار قطعه گذاري، ماجرا را به سرانجام رسانديم."

 فرح مرزي در مورد طراحي صحنه خواب هاي دنباله دار مي گويد: "از نيمه دوم کار به لحاظ فضاسازي در چالش هايي مي افتيم و يک فضاي سوررئال خيلي ويژه که بين معلم و دانش آموز برقرار مي شود را مي بينيم. براي رسيدن به چنين فضاهايي مجبور بوديم فضاهايي خاص را فراهم کنيم که در نهايت به موتورخانه اي ختم مي شود که بخش اعظم و نهايي قصه در آن رقم مي خورد. در واقع کلاس ساختگي ذهني يک بچه معلول لا به لاي شاخ و برگ هاي فولادي موتورخانه معنويت خاصي را ايجاد مي کند."

 

«مشخصات فيلم خواب هاي دنباله دار»

کارگردان: پوران درخشنده تهيه کننده: پوران درخشنده، بنياد سينمايي فارابي. فيلمنامه نويس: محمود آيدن ، پوران درخشنده، مهران احمدي. فيلمبردار: مسعود سلامي. صدابردار: عباس رستگارپور. صداگذار: آرش قاسمي. طراح صحنه و لباس: نويد فرح مرزي. چهره پرداز: نويد فرح مرزي. تدوين گر: بهرام دهقاني، رضا شيرواني، موسيقي: ميلاد موحدي. بازيگران: فرشته صدر عرفايي، عليرضا خمسه، مهران احمدي، عزت اله رمضاني فر، پانته آ بهرام،  آرميتا مرادي. زمان: 96 دقيقه.

 

 

 

دوشنبه 29 آذر 1389 - 14:20


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری