جمعه 28 تير 1398 - 8:7
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

كدام علم ، علم اسلامي است ؟

 

كدام علم ، علم اسلامي است ؟  – مجموعه انتظار مطهر ( جلد هشتم  )

نويسنده : محسن عباسي ولدي

نوبت چاپ و شمارگان : اول ، بهار 1384 – 2000 نسخه

ناشر : معاونت پژوهشي و آموزشي سازمان تبليغات اسلامي

 

محسن عباسي ولدي در كتاب كدام علم ، علم اسلامي است به مباحثي همچون رسول اكرم و دو حلقه جمعيت ، كدام علم ، فضيلت علم ، مقايسه علم و عبادت ؛ عالم و عابد ، شرايط تحصيل علم ، علم مورد توصيه اسلام و اصول سه‌‌گانه و چرايي بحث علم از نظر اسلام از ديدگاه استاد مطهري مي‌پردازد . نويسنده كتاب بر روي اين مساله تاكيد مي‌كند كه موضوعي كه بحث روز است بحث علم است .  سوال خيلي از جوان‌ها اينست كه علم مورد سفارش اسلام چيست ؟ اينكه تعليم و تعلم در داستان راستان مورد توجه واقع شده ، اين تعليم و تعلم چه علمي است ؟ مباحث مربوط به بحث علم و دين در سالهاي اخير خيلي داغ شده است . نظرات خيلي متفاوتي هم در اين ميان ارائه مي‌شود . بالاخره اسلام كه اين اندازه به علم سفارش كرده ، منظورش كدام علم است ؟ عباسي در كتاب حاضر قصد دارد به اين سوالات از منظر استاد مطهري پاسخ بگويد .

در مبحث فضيلت علم به رواياتي از ائمه اطهار اشاره مي‌شود . حضرت رسول – صلي الله و عليه و آله – مي‌فرمايند : « دلي كه در آن چيزي از حكمت نباشد ، مانند مخروبه است؛ پس دانش بياموزيد و ياد بدهيد و فهميدگي به دست آوريد و نادان نميريد ؛ زيرا خداوند عذر ناداني را نمي‌پذيرد . »

حضرت علي ( ع ) فرمودند : « سرآمد فضيلت‌ها ، دانش است ؛ نقطه‌ي پايان فضيلت‌ها دانش است . » .

البته نبايد از اين نكته غفلت كرد كه عبادت از نظر روايات دو معنا دارد ؛ يكي عبادت به همان معنايي كه در ذهن مردم است ؛ يعني  همان اعمال ظاهري مثل نماز و روزه و ... يكي هم معنايي كه اهل‌بيت (‌ع) مي‌گويند . در مقايسه ميان علم و عبادت ، منظور از عبادت ، هماني است كه در ذهن مردم هست و الا علم از نظر اسلام خودش عبادتي بزرگ است .

در بحث شرايط تحصيل علم مي‌خوانيم كه طلب دانش ، در روايات از هر محدوديتي جدا شده ؛ يعني دين در اين مسير، تمام بهانه‌ها را از دست ما مي‌گيرد . همچنين تاكيد شده است كه « در هر حالي ، طلب علم واجب است . »

عباسي در بخش علم مورد توصيه اسلام از ديدگاه شهيد مطهري اين سوال را مطرح مي‌كند كه آيا علوم جديد كه تحت عنوان علوم غيرديني مطرح مي‌شوند ، داخل در علوم وصف شده در روايات هستند يا نه ؟ استاد مطهري سه اصل را ذكر مي‌كنند و بعد هم از اين سه اصل نتيجه‌اي مي‌گيرند كه نظر استاد در مورد علم مورد توصيه اسلام است .

اصل اول :‌ اصل استقلال و عزت جامعه اسلامي ، اصل دوم : علم پايه عزت و استقلال و اصل سوم : فريضه علم كليد فرايض ديگر . در بحث فريضه علم كليد فرايض ديگر از نظر استاد شهيد مي‌خوانيم كه مثلا ً جهاد يكي از فرايض اسلام است . اصلا ً بدون داشتن تسليحات پيشرفته ، جهاد كردن امكان ندارد . اين كه ما بياييم از فيزيك هسته‌اي و انرژي اتمي و از تكنولوژي هوا فضا و از همه اين‌ها كناره بگيريم و بخواهيم در همين حال هم مستقل باشيم ، نمي‌شود . نتيجه‌‌اي كه استاد مطهري از اين سه اصل مي‌گيرد اينست كه مي‌گويند : « از مجموع اين اصل‌ها نتيجه‌ مي‌شود كه وظيفه‌ي شرعي و عمومي همه مسلمين اين است كه به سوي علم رو بياورند و تعليمات عمومي را بر فرد فرد واجب بشمارند . »    

از نظر نويسنده كتاب با توجه به كلام استاد مطهري دو نوع علم مورد توصيه اسلام است : يكي تفقه در اسلام ؛ يعني همان فهم عميق معارف اسلامي ، همان علومي كه اسلام بدان سفارش كرده است كه اين مرحله ، عمومي است . مرحله دوم ، هر علمي است كه براي عزت و استقلال جامعه‌ي اسلامي منفعت داشته باشد .

پايان كتاب را محسن عباسي با يك پرسش و نتيجه‌گيري به انتها مي‌رساند . عباسي مي‌گويد درست است كه نظام آموزشي ما طوري است كه رفتن به دانشگاه آسان نيست و نيازمند صرف وقت زيادي است ؛ اما اگر واقعا ً خدمت به جامعه‌ي اسلامي براي يك فرد مستعد در اين باشد كه وارد دانشگاه شود ، وظيفه‌ي شرعي اوست كه به دانشگاه برود . مقدمه‌ي واجب هم ،‌ واجب است ؛ مثل كسي كه مستطيع شده و بايد به حج برود و لازمه‌ي رفتنش هم اين است كه گذرنامه بگيرد . چون حج واجب شده ،‌ مقدمه‌ي آن هم كه گذرنامه است ، واجب است . اگر دانشگاه رفتن براي كسي واجب شده ، گذرنامه گرفتن آن كه همان آمادگي براي كنكور و موفقيت در آن است ، واجب مي‌شود .

كدام علم ، علم اسلامي است ؟  توسط محسن عباسي ولدي در چاپ اول خود با تيراژ 2000 نسخه و توسط معاونت پژوهشي و آموزشي سازمان تبليغات اسلامي به چاپ رسيده است .

 

 

دوشنبه 29 آذر 1389 - 10:51


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری