شنبه 28 مرداد 1396 - 23:19
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

حجت‌الاسلام مسعود صفي ياري

 

انسجام اسلامي مهم ترين دغدغه پيشوايان ديني

 

بي ترديد يكي از مهم‌ترين دغدغه هاي پيامبر گرامي اسلام (ص) و ائمه اطهار(ع) تحقق وحدت و انسجام در جامعه اسلامي بود چرا كه وحدت و يكپارچگي مسلمانان يك دستور قرآني و اصلي اسلامي است و اجراء نمودن و پياده كردن دستورات قرآن و اسلامي از جمله مأموريت‌هاي بزرگ آن بزرگواران به شمار مي‌رود. بر همين اساس  حضرات معصومين (ع)  تمامي سعي و تلاش خود را براي تحقق اين امر عظيم بكار مي برند . رسول مكرم اسلام، حضرت محمد بن عبدالله (ص) پس از مهاجرت به مدينه و استقرار در آن، منشور اسلامي كه به منزله قانون اساسي بود را بر اساس آموزه هاي ديني تدوين كرده و آن را براي جامعه آشوب زده آن روز به ارمغان آورد.  منشوري كه با عهد و پيمان و ميثاق قبايل و مذاهب مختلف مستحكم تر شد و زير بناي تشكيل امت واحده را محقق كرد . در اين منشور فارغ از تعلقات و تعصبات قبيله اي ، نژادي ، مليت ، امتيازات مادي و جايگاه هاي دنيوي ، فقط ايمان به خداوند و عمل صالح به عنوان محور قرار گرفته و مورد تأكيد واقع شده بود و به اين ترتيب براي اولين بار نطفه وحدت سياسي و اتحاد ملي در سايه سار فرامين الهي در مدينه بسته شد و بنيان مرصوص اسلامي شكل گرفت . 

علي ابن ابيطالب(ع) پيشتاز وحدت و انسجام بعد از رحلت پيامبر اكرم (ص) علي‌ابن‌ابيطالب (ع) به عنوان جانشين آن بزرگوار و امام مسلمين نقش عمده اي را در استمرار اهداف عاليه اسلام و منويات رسول خدا (ص) كه همانا تحقق اتحاد و انسجام در جامعه بود به عهده داشت.

در جريانات تلخ و شكننده‌اي كه پس از رحلت رسول خدا (ص) واقع گرديد . علي(ع) با آن كه شاهد تضييع و غضب حق مسلم خود بود با خويشتنداري و صبر شگفت انگيز خود تمام سعي خود را به كار برد تا ذره اي خلل در صفوف متحد امت پيامبر(ص) رخ ندهد ، او كه از حق مسلم خود به نفع اسلام چشم پوشيد فرمود: «آرامش و صبوري من فقط براي حفظ وحدت مسلمين است و اگر غير از اين بود رفتار ديگري داشتم.»

و در خطبه 69 نهج البلاغه مي فرمايد: « تشخيص من اين است كه در شرايط فعلي خويشتنداري و صبر در برابر تعدي و ظلمي كه بر من و اهل بيت شد بهتر است از اقدامي كه باعث ايجاد شكاف در صفوف مسلمين و خون ريزي و جدال گردد.»

يقيناً استمرار حركت نبوي مديون تدابير وحدت بخش علي (ع) بود. بزرگ مردي كه هم خود براي وحدت مسلمين اهتمام جدي داشت و هم ديگران را به آن توصيه مي فرمود و در حديثي از آن حضرت آمده است: « الجماعه رحمه و الفرقه عذاب» اتحاد و همدلي رحمت الهي و جدايي تفرقه عذاب است . آن حضرت در روايتي ديگر چنين فرموده است . مسلمانان برادران همديگرند، پس هيچگاه يكديگر را خوار و ذليل نسازيد و همديگر را با القاب زشت و نام هاي ناروا صدا نزنيد.

بدانيد كه دين خدا يكي است و لكن مسيرهاي آن متعدد است ، هر كس به آن تمسك جويد به مقصد رسد و هر كس از آن جدا گردد نابود مي شود.

آن بزرگوار با درك عميق شرايط سياسي و اجتماعي آن روز در برخي جلسات مخالفين خود شركت مي كرد و در مواجهه با اعتراض يكي از ياران خود فرمود:

« اني اكره الخلاف» من تفرقه و اختلاف بين مسلمانان را دوست ندارم.

و وقتي يكي از دوستداران آن حضرت شعري در ستايش ايشان و مذمت دشمنان سرود، امام او را به آرامي از طرح چنين مسائلي نهي كرده و به او فرمد: « الدين احب الينا من غيره»‌. فعلاً وقت اين حرفها نيست در شرايط فعلي بايد اصل دين را حفظ نمود ، بقيه مسايل مهم نيست .

همچنان كه در پاسخ به عبدالرحمن عوف در مورد شوراي شش نفره اي كه عثمان را به جاي علي (ع) به عنوان خليفه انتخاب كردند فرمود: قد علمتم اني احق الناس بها من غيري و ا... لا سلمن ما سلمت امور المسلمين و لم يكن فيها جور الا علي خاصه .

من مي دانم حقم ضايع شده و شايسته ترين افراد به خلافت و جانشين پيامبر (ص) من هستم . لكن من حاضرم حقم ضايع گردد و بر من ستم روا نمايند لكن در صفوف مسلمين و در امور آنان خدشه اي وارد نگردد.

استمرار حركت وحدت بخش علي (ع) پس از شهادت علي (ع) نهادينه ساختم وحدت مسلمانان از سياست هاي اصلي فرزندان آن بزرگوار به حساب آمده و در حقيقت ائمه اطهار (ع) با تأسي به پيامبر اعظم (ص)  و امير المومنين (ع) بيشترين نقش را در حفظ وحدت مسلمين به عهده داشتند .

امام حسن و امام حسين (ع) با اين كه مي دانستند « مروان» شرايط لازم را ندارد اما براي حفظ وحدت به او اقتدار كرده و پشت سرش نماز مي خواندند.

امام سجاد (ع)ذ در صحيفه سجاديه يكي از آرزوهاي قلبي خود را تحقق وحدت و انسجام بين مسلمانان بر مي شمرد و در دعاي چهار صفحه سجاديه پس از درخواست هاي چنين مي فرمايد : بار پروردگارا مرا به همراهي با جماعت مردم موفق بدار.

مذمت امام باقر(ع) روايات زيادي در اين خصوص داشته و در شرايط خاص شيعيان را به تقيه مداراتي يعني حفظ وحدت كلمه مسلمين با محبت و دوستي و معاشرت با برادران سنت توصيه مي فرمايد .

امام صادق (ع) هم توصيه مي فرمود: در نمازهاي جماعت اهل سنت شركت كنيد بيماران شان را عيادت نماييد و در مراسم تشيعشان حضور پيدا كنيد  كه اين كار محبوب ترين كار است .

آن امام همام در شرائط سياسي زمان خويش به وحدت و انسجام عميق بين فرقه هاي اسلامي همت گماشت و حيات مجددي به اسلام و احكام عاليه آن داد . امام صادق (ع) با تشكيل دانشگاه علم و معارف ديني تمام شيفتگان و تشنگان معارف اسلامي اعم از شيعه و سني را گرد خود آورده و آنان را از اقيانوس بي كران علم و دانش خود بهره‌مند كرد .

امام رضا(ع) وحدت امت اسلام را نشانه گرفته و حركت خويش را بر پايه آن استوار كرده و انسجام بسيار خوبي را بنيان نهاد. به طوري كه در جريان سخنراني ايشان در شهر نيشابور دوازده هزار نفر كلمات درر بار ايشان را يادداشت مي كردند.

و امروز هم «انتظار» مشام تمام مسلمانان را عطر آگين كرده  و همگي آنان يك دل و يك صدا در انتظار منجي عالم بشريت و قائم آل محمد لحظه شماري مي كنند.

آري اهل بيت (ع) محور وحدت و انسجام و چراغ هدايت براي حق جويان و حق طلبان هستند . چنانچه پيامبر اعظم (ص) مي فرمايد: « النجوم امان لاهل الارض من الغرق و اهل بيتي امان لامتي من الاختلاف» اهل بيت من محور وحدت امتم هستند و آنان را از اختلاف باز مي دارند . چنانچه ستارگان علائم نجات اهل زمينند.

در زمان غيبت نيز علماء اعلام مراجع معظم و در دهه هاي اخير بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران حضرت امام خميني (ره) و سپس مقام معظم رهبري (مدظله العالي) مناديان وحدت امت اسلام بوده و تمام همت و توان خود را صرف انسجام بيش از پيش مسلمانان و تحقق وحدت كلمه و كلمه وحدت در جامعه اسلامي كرده و مي كنند . انقلاب اسلامي ايران به عنوان پيشتاز وحدت امت اسلامي همچون خورشيدي بر تارك دنياي آسمان مي درخشد و تمامي مسلمانان را به انسجام و همدلي فرا مي خواند .

مسلمانان دنيا بخصوص علماء اسلام بايد به اين نكته مهم توجه داشته باشند كه دشمنان مشترك آنها چشم به تفرق ، تشتت و اختلافات بين مذاهب اسلامي دوخته‌اند و موفقيت خويش را در ايجاد تفرقه و شكاف بين صفوف مسلمانان مي‌جويند . ترديدي نيست امروزه معرفت، بصيرت و دشمن شناسي يك اصل مهم و كليدي به شمار آمده و هشياري در برابر توطئه هاي دشمنان خارجي و ترفندهاي مزدوران داخلي آنان يك ضرورت است .

و به تعبير مقام معظم رهبري (مدظله العالي) : توطئه دشمن در ايجاد نفاق و چند دستگي در ميان مردم كه با شكل‌ها  گونه هاي و اهداف متفاوت و در بسياري موارد با ظاهري دلسوزانه اجراء مي شود بايد همواره مورد دقت و رصد قرار گيرد و هيچ گاه مورد غفلت واقع نشود.

 

سه‌شنبه 9 آذر 1389 - 14:14


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری