سه‌شنبه 6 فروردين 1398 - 21:31
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

هملت ، شاهزاده دانمارك

 

 

هملت شاهزاده دانمارك

نويسنده : ويليام شكسپير

برگرفته از : سيري در بزرگترين كتاب‌هاي جهان

انتخاب :  دفتر معرفي و نقد ادبيات كلاسيك جهان ( 22 )

تصويرسازي و گرافيك : علي نامور

ناشر : شركت سهامي كتابهاي جيبي وابسته به انتشارات اميركبير

 

آخرين اثر داستاني از 22 داستان برگزيده ادبيات كلاسيك جهان ، كتاب  " هملت شاهزاده دانمارك " نوشته " ويليام شكسپير  " است .  ويليام شكسپير ( 1566 -1616 م) ، شاعر و نمايشنامه‌نويس انگليس . او را بزرگترين نمايشنامه‌نويس تاريخ ناميده‌اند .. منقدين جايگاه عظيمي براي نمايشنامه‌هايش به علت توصيف  دقيق و تحليل‌هاي عالي از روان‌شناسي افراد قائل هستند . نام‌هاي هملت ، مكبث، رومئو و ژوليت و بسياري ديگر براي هنرمندان چند قرن اخير جهان مترادف اوج هنر دراماتيك است . شكسپير ، اين هنرآفرين نامدار انگليسي كه بي‌شك از برزگترين سخنوران انگلستان و يكي از نوابغ نادر جهان است آثار بسياري خلق كرده است اما هملت در ميان اين اختران تابنده هنر ، جلوه و شكوه و درخشش ديگري دارد . هلمت يكي از عالي‌ترين ساخته‌هاي انديشه بشري است كه به گفته صاحب‌نظران شكسپير در خلق شخصيت هملت ،‌ همانند خالق خود ، قدرت آفرينش به كار برده است . شكسپير در نگارش نمايشنامه هملت كلمات و جملات و مضاميني را گنجانيده است كه مخاطب خود را سحر مي‌كند . شكسپير با خلق هملت در مجموع اثري فلسفي را به نگارش درآورده كه با زيباترين نظم زبان انگليسي سروده شده و از آغاز تا انجام با ادراك و روح و قلب مخاطب بازي مي كند . شكسپيرشناساني كه هملت را مطالعه كرده‌اند در پايان تحقيق‌‌شان به اين موضوع اذعان داشته‌اند كه اين اثر وراي فهم و تشخيص آنان قرار دارد . علت اين امر شايد اين مساله باشد كه هربار، نويسنده يا شاعر يا هنرپيشه يا تهيه‌كننده‌ يا كارگرداني،‌ بنابر مطالعه و پژوهش خود ، مي‌كوشد اين اثر را انشاد كند يا برصحنه آورد ، شاهزاده دانماركي با سيماي تازه‌اي برابر چشم هزاران ستايشگر تجلي مي‌كند . از متن اصلي هملت سه متن مختلف در دست است . محققان شك ندارند كه خود شكسپير تراژدي هملت را با يك متن ننوشته است و شايد به مرور تغييراتي در آن داده است . هنگامي كه شكسپير و دوستانش از سفري به انگلستان باز مي‌گشتند متوجه سرقت ادبي از متن نمايشنامه مي‌شوند و ناچار براي اينكه دوستداران اين اثر را از سرگرداني و اشتباه بيرون آورند از نو چاپ كاملي از هملت انتشار مي‌دهند و در پشت صفحه اول اين جمله را مي‌نويسند : " صحيح‌ترين و كامل‌ترين نسخه . "

سالهاي نخست نيمه دوم قرن شانزدهم كتابي به زبان فرانسه انتشار يافت كه عنوانش وقايع غم‌انگيز تاريخ بود . فرانسوا دوبلفوره نويسنده كتاب ، سرگذشت هملت را از تاريخ ساكسو گراماتيكوس اقتباس كرده و در كتاب خود آورده بود . ترديدي نيست كه ويليام شكسپير به اين كتاب كه تاريخ انتشارش درست بيست و سه سال پيش از نگارش نمايشنامه بوده دسترسي يافته و چارچوب داستان را با تغييراتي مبناي اثر خود قرار داده است .

هملت در تراژدي شاهزاده دانمارك ، انساني است مهربان ، متواضع ، مبادي آداب، شجاع و دانشمند . او را نمي‌توان فريب داد و از چيزي كه بيش از هر چيز نفرت دارد ، دروغ است و رياست . اما ترديد و دودلي استواري شخصيت او را خرد و درهم شكننده نموده است . پدرش در نظر او مظهر يك انسان كامل است و مادرش مظهر يك زن شريف و فداكار و فرزند دوست.  اما هنوز دوماهي از مرگ شوهر نگذشته با ديگري پيوند مهر بسته ، آن هم با مردي كه وي از او نفرت دارد . هملت ناگاه درمي‌يابد كه  پدرش قرباني توطئه شده ، عم خيانتكار دستش را به خون وي آلوده و در همان حال مادرش را فريب داده است . اينجاست كه آن ضربه هولناك فرود مي‌آيد ، اين انسان كمال‌پسند مبدل به يك بيمار ماليخوليايي مي‌شود ، از همه كس و همه چيز گريزان و دركار خود سرگشته مي‌شود و نمي‌داند كه به درستي چه كاري بايد انجام دهد .

هملت دربرابر وظيفه خطيري قرار مي‌گيرد ، او مي‌بايست به قصاص خون پدر ، خون عم خود را به زمين بريزد . هملت پيوند مهر خود را با " افليا " مي‌گسلد و پولونيوس فرتوت را در حال استراق سمع مي‌كشد و توسط پادشاه روانه انگلستان مي‌شود . هملت در ميانه راه از متن نامه همراه مامورين خود با خبر شده متن آنرا تغيير داده و به جاي خود گردن مامورين را بدست جلاد مي‌سپارد . هملت پس از مدتي به وطن بازگشته و راز خود را با تنها دوست و هواخواه خود " هوراشيو " درميان مي‌گذارد . افليا محبوب هملت از دوري محبوب كارش به جنون كشيده و خودش را در دريا غرق كرده است . در اين ميان لايرتس فرزند آتشين خوي پولونيوس كه بدست هملت كشته شده از سفر فرانسه باز مي‌گردد و قصد مي‌كند تا انتقام خون پدر و درگذشت غم‌انگيز خواهر را از هملت بگيرد . پادشاه صحنه مبارزه‌اي براي هر دو ترتيب مي‌دهد ، چون به قدرت بازوي هملت اعتقاد دارد ، نخست جامي از زهر در دسترس هملت قرار مي‌دهد تا در آن هنگام كه وي احساس تشنگي كرد آن را بياشامد و آنگاه پنهاني نوك شمشير لايرتس را به شرنگي قتال مي‌آلايد تا اگر جراحتي بر او وارد ساخت كاري باشد .

 گرترود مادر هملت و ملكه دانمارك كه هرگز از نقشه پليد شوي خود خبري ندارد ، جام زهر را مي‌نوشد و ديده بر حيات فرو مي‌بندد . نبرد هملت و لايرتس آغاز مي‌شود . لايرتس از سلاح زهرآلود جراحتي بزرگ بر مي‌دارد و از پاي مي‌افتد ، درلحظه مرگ ، رقيب از كار خود پشيمان گشته و حقيقت را با هملت در ميان مي‌نهد و آن اينكه عامل همه اين سيه‌روزي‌ها  " كلوديوس " عم او بوده ، هملت فرصت را از دست نمي‌دهد‌ ، دشنه را در قلب او فرو مي‌كند و بدين‌سان طومار ننگين حيات او را مي‌بندد .  تراژدي هملت با مرگ او پايان مي‌پذيرد . اما هر چه هست اينكه روح پدر انتقام خود را از مسبب اصلي اين فاجعه مي‌گيرد .

شخصيت هملت انساني است متفكر و متعقل ، اما فشار سهمگين اندوه و ترديد ، اعتدال او را بر هم مي‌زند ، او مي‌بايست انتقام خون پدر خود را بگيرد ، اما در دو راهه شك و ترديد باقي مي‌ماند . زيرا آنكس كه به او گفته بود " كلوديوس تبهكار است " يك روح بود و اين امكان وجود داشت كه روح زاييده تخيل خود او باشد .

اينجاست كه آن شاهكار بي‌بديل جهان هنر پاي به عرصه وجود مي‌گذارد . شكسپير آن هنرآفرين نامدار انگليسي ، يك اثر كاملا ً استثنايي مي‌آفريند . هملت آن شاهزاده‌اي كه در عين بزرگ‌منشي و انسان‌دوستي ، اين همه مصيبت پديد مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آورد ، مخلوق نويسنده‌اي است كه بعدها عنوان بزرگ‌ترين شاعر و درام‌نويس جهان را براي خود خريداري‌ ‌مي‌كند .

هملت شاهزاده دانمارك در چاپ اول خود در تيراژ 3000 نسخه و با قيمت 13000 ريال و با تصويرگري علي‌نامور توسط شركت سهامي كتاب‌هاي جيبي وابسته به انتشارات اميركبير به چاپ رسيده است.

 

 

 

 

يكشنبه 7 آذر 1389 - 9:47


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری