شنبه 25 آذر 1396 - 20:28
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

حجت‌الاسلام مسعود صفي ياري
مديركل تبليغات اسلامي استان كردستان

 

ضرورت تحول در حوزه علميه

 

 

هر چند رهبر فرزانه انقلاب در مناسبت‌هاي گوناگون و نشست‌هاي خصوصي و عمومي‌‌تذکرات و ايده‌هاي سازنده‌اي در باب ضرورت تحول در برنامه‌ها و تجديد نظر در ساختار حوزه علميه بيان فرموده و بر آن تأکيد ورزيده‌اند اما سخنان ارزشمند،صريح،متقن و روشنگرانه ايشان درسفر پربرکت قم و در جمع علما و فرهيختگان حوزه  نقطه عطفي در اين باب به حساب آمده و مسؤوليت و تکليف مديران محترم حوزه علميه را سنگين‌تر مي‌نمايد.

اين سخنان حاوي نکات قابل تأمل بسياري است که هر يک به فراخور خويش مي‌تواند نقش مهمي‌‌در بالندگي و شکوفايي حوزه داشته باشد.

مناسب است در سالي که به هکت مضاعف و تلاش مضاعف  ناميده شده است حوزه علميه با تأسي به ديدگاه‌هاي مقام ولايت جلودار و پيشتاز تحول و نوآوري شده و از ثمرات و خروجي‌هاي مؤثر و عميق آن جامعه را بهره‌مند سازد.

پر واضح است اگر اين بار نيز با سخنان وايده‌هاي رهبري،‌شعاري و سطحي برخورد گردد و صرفا به تکرار سخنان ايشان و يا تحليل‌هاي ظاهري از آن پرداخته شود حوزه همچنان در معضلات و مشکلات موجود غوطه ور شده و به تدريج راه برون رفت نيز بسته خواهد شد.

به تعبير ديگر مطالبات رهبري در زمينه ايجاد تحول و نو گرايي در حوزه و درنتيجه شکوفايي و بالندگي آن بيش از آنکه به تحسين و تحليل‌هاي تئوري نياز داشته باشد به شجاعت، جسارت، اقدامات عملي،‌عميق و ريشه‌اي احتياج دارد.

همانطور که مقام معظم رهبري قبلا نيز به آن  اشاره کردند اين تحول ونوگرايي لاجرم اتفاق خواهد افتاد و حوزه بدان تن خواهد داد اما شايسته‌تر اين است که خود حوزه مديريت آن را عهده‌دار شده و فرايند آن را در اختيار داشته باشد.

سرمايه بي‌نظير و ارزشمندي که امروز حوزه در اختيار دارد و فرصت مغتنمي‌‌را ايجاد کرده که غفلت از آن بي‌ترديد پشيماني به بار خواهد آورد.

حمايت قاطعانه مقام ولايت از تحول و پشتيباني علماي اعلام و بزرگان ديني از آن و وجود هزاران طلبه جوان،‌خوش فکر، خلاق و فعال زمينه را براي اين کار فراهم تر از گذشته نموده است.امروز همه اذعان دارند کتب درسي موجود متناسب با زمان و اقتضائات آن نيست و همه معتقدند در شيوه‌هاي تحصيلي حوزه بايد تجديد نظر اساسي گردد.

آيا کسي با اين نکته مخالف است که شيوه پرداخت شهريه به طلاب بدترين و حقارت آميزترين شيوه بوده و با عزت مندي، کرامت و شأن حوزويان سازگاري ندارد؟

آيا اينکه وقت گرانقدر بسياري از طلاب صرف مسائلي مانند اخذ شهريه و اشتغال به برخي درس‌هاي غير ضروري مي‌گردد سخن گزافي نيست اين در حالي است که آموزه‌هاي ديني و اساتيد بزرگوار بيشترين تأکيد را بر اشتغال از فرصت و استفاده بهينه از وقت و عمر را داشته و دارند.

اينکه چشم‌انداز حوزه براي طلاب شاغل در آن مشخص نيست و خروجي ملموس ومشخص براي آن در سطوح مختلف تعريف نشده، جاي نگراني ندارد؟

برخي ازسرمايه‌هاي حوزه پس از سال‌ها درس، مهارت و برخورداري از امکانات حوزه درست در موقعيتي که بايد به بهره‌بري برسد و در راستاي تحصيلي خويش شکوفا شوند و جامعه و مردم را از آن بهره‌مند سازند به دلايل زيادي از بدنه حوزه منفصل و در بخش‌هاي ديگر مشغول به فعاليت مي‌گردند که هيچ سنخيتي با طلبگي، رشته‌اصلي و ماهيت واقعي آنان ندارد.

آيا امکان ندارد حوزه علميه که هزينه‌هاي گزافي بر رشد و تربيت نيروهاي تحت پوشش خود مي‌کند برنامه جامعي نيز براي بهره‌گيري مستمر از استعداد‌هاي شگرف طلاب و بکارگيري آنان در راستاي ماهيت فرهنگي، تبليغي و پژوهشي به عمل آورد؟

امروز بسياري از طلاب اهل نظر صاحب ايده‌هاي عميق و مؤثر بوده و مراکز مختلف از وجود آنان استفاده مي‌کنند، سؤال اين است؛ به تعبير رهبري اين مشکل پويا وجوان چه مقدار در تصميم‌گيري‌هاي کلان حوزه بکارگيري شده و مؤثر واقع مي‌شوند؟

نکند بعضي از اين افراد خوش‌فکر و فرهيخته به خاطر ابتکارات،‌ايده‌ها و نوآوري خود محکوم به فاصله‌ گرفتن از حوزه شوند و بذري را که حوزه آن را پروريده ورشد داده «در غير ما وضع‌ له» ثمر دهد؟

موارد مطرح شده تنها گوشه‌اي از مسائلي است که بايد به آن پرداخته و راهکارهاي اساسي براي آن در نظر گرفته شود.

شايسته است متولين بزرگوار و اساتيد معظم حوزه نگراني‌هاي عميق رهبري از وضع موجود حوزه را جدي گرفته و در رفع دغدغه‌هاي معظم له تلاش‌هاي عملي را مد نظر قرار دهند. نکند در آينده اين دغدغه‌ها نيز به دغدغه‌هاي پيشين ايشان افزوده شود که هنوز محقق نشده است!

از نظررهبرفرزانه  انقلاب وجود مديريت کار آمد براي تحقق تحول در حوزه اصلي مهم است که تدوين چشم‌انداز، نظام نامه، اساسنامه و هر اقدام مثبت ديگر منوط به آن بوده و بهره‌گيري از بدنه کارشناسي قوي،‌شوراي برنامه‌ريزي،‌تکنيک‌هاي مدرن و آمارگيري دقيق و نظام ارزشيابي بايد در دستور کار حوزه  قرار گيرد .

نکته مهم ديگري که مجددا مورد تاکيد رهبري قرار گرفت  احياء آزاد انديشي و آزاد فکري در حوزه بود. امروز حوزه به لحاظ مسائل فقهي، مستحدثه، اوضاع سياسي و اجتماعي و شرايط خاص داخلي وخارجي مواجه با نظرات و فتاواي فقهي گوناگون وبعضا متضادي است که غالبا هم در فضاي سياسي و نه علمي‌‌مورد ارزيابي قرار گرفته و تحليل مي‌شوند در حالي که شأنيت حوزه علميه ايجاب مي‌کند با اين قبيل موضوعات برخوردي کاملا علمي‌‌و منطقي نموده و با تدارک کرسي‌هاي مباحثه و مناظره زمينه را براي ارزيابي و تشخيص آراء صحيح و مفيد فراهم‌تر نمايد. ترديدي نيست کوتاهي حوزه در اين زمينه و برخورد افراطي و يا تفريطي موجب سياسي شدن موضوعات علمي‌‌و فقهي و سوء استفاده معاندان ونابخردان مي‌گردد ..

 

 

يكشنبه 7 آذر 1389 - 9:33


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری