دوشنبه 27 آبان 1398 - 19:34
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

اكرم اماني

 

غلامحسين مصاحب(مفاخر مطبوعات ايران)

 

غلامحسين مصاحب(مفاخر مطبوعات ايران)

سيدفريد قاسمي

شركت سهامي كتابهاي جيبي وابسته به انتشارات اميركبير

 

پهنه مطبوعات ايران عرصه  تلاش ها، كوشش ها و از خودگذشتگي هاي شماري از روزنامه نگاران و مجله نگاراني است كه دشواري ها را به جان خريده اند از سدها و ديوارها عبور كرده اند و كارنامه اي در خود برجاي نهاده اند.

مشاهير روزنامه نگار فزون از شمارند و در ميان نامداران مطبوعات در گستره تاريخ مفاخر بسياري را مي توان احصا كرد.

مفاخر مطبوعات ايران از سري مجموعه هايي است كه به آثار و زندگي افراد اهل قلم در مطبوعات مي پردازد و هر مجله دربردارنده سرگذشت و كارنامه روزنامه نگاري يكي از آنها است.

مجلد 10 اين مجموعه به زندگي و سرگذشت غلامحسين مصاحب اختصاص دارد كه به قلم فريدقاسمي مي باشد.

در بخش از تولد تا روزنامه نگاري نويسنده به شرح سرگذشت و زندگي غلامحسين مصاحب مي پردازد و در قسمتي از آن اين چنين مي گويد:

غلامحسين پدري طبيب و مادري شاعر داشت: وي در خانواده اي دانشمند و اديب باليد و خود نيز به پرورش فرزندان شايسته اي همت گمارد.

فرزندش ترانه مصاحب مي گويد: «پدرم در خانواده اي روشنفكر به دنيا آمد كه از زمان خود جلوتر بودند و فرزندان خود را به تحصيل و مطالعه تشويق مي كردند و براي آنها كتاب مي خريدند. او از كودكي اهل مطالعه بود و به علت هوش و استعداد خارق العاده اي كه داشت مورد احترام پدر و مادر، برادر و خواهرانش بود . وي در خانه غلامحسين خان خطاب مي كردند و برادر و خواهرانش به طيب خاطر از او اطاعت مي كردند.

غلامحسين مصاحب با چنين پيشينه خانوادگي داراي هوش و استعداد خارق العاده اي بود. چنان كه در تمام دوران تحصيلات ابتدايي و متوسطه، تقريباً هر سال دو كلاس را باهم به پايان مي رساند. در روز جشن سالانه كه ور نطقي درباره اعتماد به نفس ايراد كرده وزيرمعارف نه تنها او را شاگرد اول تهران بلكه شاگرد اول ايران معرفي كرد و وي به اخذ مدال درجه اول علمي نايل شد...»

بخش دوم كتاب به آثار غلامحسين مصاحب اختصاص دارد و نويسنده اذعان مي دارد كه علاوه بر بي مانندي دايره المعارف فارسي در نيم سده اخير سبب شده كه مصاحب به دانشنامه نگار نامبرده معرفي شود، مصاحب آثار بسياري در مجله روزنامه و كتابهاي ديگر از جمله حكيم عمرخيام به عنوان عالم جبر، تاريخ علوم رياضي تا زمان خيام، توابع مستديره، جبر و مقابله با جداول لگاريتم و ... دارد.

مصاحب بعدها در سال 1344 موسسه رياضيات را تاسيس مي كند و به تعليم و تربيت دانشجويان اين رشته مي پردازد.

در حديث ديگران بخش بعدي كتاب را شامل مي شود كه بزرگاني همچون: عبدالحسين آذرنگ، احمد آرام، داريوش آشوري، ايرج افشار، مهدي بهزاد، عين الله پاشا،‌هوشنگ دولت آبادي، كامران فاني، عليرضا مدقالچي و ... درباره اين شخصيت برجسته اظهارنظر كرده اند.

چنانچه احمد آرام در اينباره مي گويد:

«يكي از ارزنده ترين خدماتي كه مرحوم مصاحب به كمك دوستانشان انجام دادند و تا پايان عمر ايشان هم ادامه داشت مساله لغت سازي است... همواره سعي داشتند بهترين و مناسبت ترين كلمات را پيدا كنندن و بسازنند... مرحوم مصاحب به مساله لغت سازي خيلي اهميت مي دادند و زحمت زيادي براي آن كشيدند...»

كامران فاني نيز درباره ايشان چنين مي گويد: «دايره المعارف نويسي در ايران سابقه كهني داشته اما به شيوه جديد با كار دكتر مصاحب شروع مي شود. قبل از آن دايره المعارفي كه مرحوم سعيد نفيسي جلد اولش را چاپ كرد و بخشهاي دايره المعارفي لغت دهخدا و غيره اينها هيچ كدام شيوه دايره المعارف هاي جديد را نداشت. در واقع اين سوال هميشه مطرح بوده است كه چگونه ممكن است اولين دايره المعارف به سبك جديد كه در ايران منتشر مي شود و بدون هيچ تجربه و سابقه قبلي در خلا پديد مي آيد ...

اين معجزه در درجه اول، مديون خود دكتر مصاحب است دكتر مصاحب از چندنظر شايستگي آن را داشت. در درجه اول ايشان شخصيتي علمي بود يعني رياضيدان و منطقدان بود؛ دومين ويژگي منش ايشان بود، يعني شخصيت ايشان شخصيتي كه پيگير، مصمم و منظم بود و وسواس داشت. سومين ويژگي دانش گسترده خود دكتر مصاحب بود كه علاوه بر تبحر در رياضيات و علوم دقيقه با معارف ديگر هم آشنا بود. فرهنگ ايراني و اسلامي را خيلي خوب مي شناخت. و زبان عربي را هم خيلي خوب مي دانست و اطلاعات گسترده اي در باب فرهنگ غربي داشت. سرانجام اينكه توانايي مديريت داشت، مديريت علمي يك كار دايره العمارفي كه كاري گروهي است و همه اينها باعث شد بتواند به نحو احسن كار خود را انجام دهد.»

در بخش آخر نيز نويسنده از زبان دختر دكتر مصاحب – ترانه- ويژگي ها و صفات خوب ايشان را برمي شمارد و از ايشان علاوه بر پدري دلسوز و فداكار بعنوان يك دانشمند بزرگ و فرهيخته ياد مي كنند. روحش شاد و گرامي باد.

 

 

سه‌شنبه 2 آذر 1389 - 12:35


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری