سه‌شنبه 31 ارديبهشت 1398 - 23:31
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

بهشت گمشده

 

 

بهشت گمشده 

نويسنده : جان ميلتن

برگرفته از : سيري در بزرگترين كتاب‌هاي جهان

انتخاب :  دفتر معرفي و نقد ادبيات كلاسيك جهان ( 17 )

تصويرسازي و گرافيك : علي نامور

ناشر : شركت سهامي كتابهاي جيبي وابسته به انتشارات اميركبير

 

هفدمين اثر داستاني از 22 داستان برگزيده ادبيات كلاسيك جهان  "بهشت گمشده " نوشته " جان ميلتن "   نام دارد. جان ميلتن ( 1608 – 1674 ) ، شاعر انگليسي كه طرفدار آزادي بيشتر مذاهب ، مطبوعات و مردم و مخالف جدي سلطنت بود . براي همين عقايد بارها به زندان افتاد و آزار ديد . جان ميلتن در نهم دسامبر 1618 ، يعني قريب به سيصد و شصت و شش سال پيش در شهر لندن ديده به جهان گشود . در زماني كه ميلتن به دنيا آمد شكسپير از شهرتي فراگير در ميان مردم برخوردار بود  .هنوز هشت سال از عمرش ميلتن نمي‌گذشت كه شكسپير جهان هستي را بدرود گفت . ميلتن همواره آرزو داشت به شهرتي هم پايه شكسپير برسد ، به همين دليل بود كه بعدها به جمع‌آوري آثار شكسپير پرداخت . با اين حال ميلتن از سه تن شاعران بزرگ انگليس به حساب مي‌آيد كه پايه‌هاي نخستين كاخ ادب زبان انگليسي را بنا نهاده‌اند . اين سه تن به ترتيب عبارتند از : جفري چاسر، ويليام شكسپير و جان ميلتن .

داستان زندگي جان ميلتن آيينه‌اي است از تلاش‌هاي مستمر و خستگي‌ناپذير انساني كه مي‌خواهد بزرگ و جاوداني شود و به جامعه نيازمند خود خدمت كند . پدر جان از ملاكان دست دوم بود مي توانست با استفاده از ارثيه بجامانده از پدرش در رفاه و آسايش زندگي كند اما به علت پذيرفتن كيش پروتستان از خانه پدري رانده شد و به لندن آمد و در آنجا در محضري كار تحرير اوراق و اسناد را پذيرفت . ميلتن به چنان مقامي دست يافت كه ثروت‌مندان پول خود را به او مي‌سپردند تا او به ديگران وام دهد . همين توان مالي به پدر جان اين امكان را داد كه او را به مدارس خوب بفرستد و تحت تعاليم استادان قرار دهد . جان جوان در سال 1642 در بيست و چهار سالگي از دانشگاه كمبريج فارغ‌التحصيل شد در حالي كه به پنج زبان انگليسي ، فرانسه ، لاتين ، يوناني و عبري تسلط كامل داشت . علاوه بر اينها شعر مي‌سرود و موسيقي هم مي‌دانست . پدر جان در تمام اين مدت بر خلاف تعصبي كه پدر خودش نسبت به او نشان داده بود از هيچ گونه كمك و ياري براي پيشرفت جان دريغ نكرد . ذوق آزمايي جان زماني اتفاق افتاد كه دانشمند عالي قدر و مورد احترامي به نام " ادوارد كينگ " در سال  1637 در ماه اوت حين سفر از لندن به خاك ايرلند به خاطر توفان غرق مي‌شود . كينگ فردي بود كه مي‌توانست اصلاحات جديدي در آيين مسيحيت بوجود بياورد . جمعي از هواداران كينگ در رثاي او كتابي منتشر كردند متضمن سيزده قطعه شعر . سيزدهمين قطعه از اين كتاب مرثيه‌اي بود در حد اعلاي فصاحت و بلاغت كه آن را ميلتن جوان سروده بود .

نقادان شعرشناس درباره اين قطعه داوري‌هاي بسياري كردند . از جمله لرد آلفرد تنيسون ،‌ شاعر نامور انگليسي كه نوشت : " اين شعر ميلتن از نظر صناعات لفظي و مهارت شعري مرزي نمي‌شناسد . " ميلتن از طريق طبع‌آزمايي در اين شعر مي‌خواسته كه استعداد و هنر خويش را آزمايش كند . اوضاع انگلستان ناآرام مي‌شود و خطر جنگ داخلي كشور را تهديد مي‌كند . جان راهي فرانسه و ايتاليا مي‌شود . از نظر صاحب‌نظران دو شاهكار ميلتن به نام‌هاي " بهشت گمشده " و " بهشت بازيافته "  حاصل همين سفر او به ايتاليا است . هنگامي كه جان ميلتن به وطن بازگشت مخالفان چارلز اول پادشاه انگلستان او را تحت لواي يك آزادي‌خواه به نام كرامول به قتل رسانده و از تخت سلطنت پايين كشيده بودند . ميلتن در اين دوران براي امرار معاش به معلمي و وكالت پرداخت .

 سرانجام ميلتن كار ديواني را آغاز كرد و در دستگاه حكومت بعنوان نويسنده مكاتيب مشغول به كار شد . ميلتن در اين دوران شديدا ً احساس نابينايي و خستگي ممتد در چشمانش را داشت . طبيبان به او توصيه كرده بودند براي رهايي از سردردي كه مدام با او همراه بود به چشمان خود استراحت بدهد . اما زماني كه  " سالماسيوس " عالم عالي‌‌قدر فرانسوي با مقالات آتشين خود به جمهوري انگليس تاخت ، ميلتن ماموريت يافت تا در دفاع از ملت انگلستان رساله‌اي بنگارد . نگارش همين رساله و فشارهايي كه ميلتن به چشمان خودش وارد كرد سبب شد وقتي آخرين سطور رساله را نوشت چهره تابناك ادب انگلستان كور شود .

" با چشم بي‌نور خود مي‌بينم آن بلايي را كه همواره از آن ميترسيده‌ام بر سرم فرود مي‌آيد .... اما  من ديني به خداي خود دارم كه بايد اين دين را ادا كنم و آن اينكه بايد به سرودن حماسه‌اي در عظمت پرودگار خود بپردازم ... "

 سرانجام جان ميلتن به آرزوي ديرينه خود يعني خلق اثري ماندگار و جاودانه رسيد و در سن پنجاه و هفت سالگي و با وجود اينكه قريب به سيزده سال از نابينايي‌اش مي‌گذشت حماسه جاوداني " بهشت گمشده" را با ياري دخترش كه ابيات آن را مي‌نوشت به رشته تحرير درآورد . بهشت گمشده يك منظومه حماسي است از آفرينش عالم . مجموعه شعري است در دوازده دفتر . رزمنا‌مه‌‌اي است درباره سقوط انسان . شيطان اين ملك مقرب خدا بعلت نافرماني و گردنكشي از بهشت رانده شده و به دوزخ رانده مي‌شود تا كيفر اعمال خود را ببيند . ابليس در ژرفاي دوزخ كاخي عظيم بنا كرده و پيروانش را در آنجا گرد خود جمع مي‌كند . آنها پس از آنكه تصميم مي‌گيرند كه ديگر به بارگاه الهي بازنگردند قصد مي‌كنند تا دو مخلوق ديگر آفريدگار بزرگ را يعني " آدم و حوا " را فريب بدهند تا آن دو نيز از بهشت برين سقوط كنند . اين انديشه مورد پسند ياران قرار مي‌گيرد . ابليس به صورت نوري از اسافل وارد عرش اعلي مي‌شود و به صورت ماري خوش خط و خال در مسير آدم و حوا قرار مي‌گيرد . با حوا كه ساده‌دل و پاك تر است وارد گفتگو مي‌شود تا او را راضي كند كه از ميوه درخت معرفت كه خوردن ميوه‌اش را پرودگار ممنوع كرده تناول كند .

" اين درختان بهشت كه ميوه‌هايي گوناگون و دلپذير دارند همه از آن ماست ... ما خداي را جاودانه مي‌ستاييم  و جاودانه ستايشش مي‌كنيم ، اما خويشتن را از خوردن اين ميوه دلپذير محروم نمي‌سازيم . "

سرانجام حوا ميوه درخت را مي چيند و مي‌خورد و چون آدم درمي‌يابد كه به زودي يارش از بهشت بيرون رانده مي‌شود او نيز ميوه ديگري مي‌چيند و مي‌خورد و به اين ترتيب سقوط آدم و حوا آغاز مي‌گردد . بينوايي و سيه‌روزي انسان ، مسيح پسر خدا را به رحمت مي‌آورد و او نيز نزد خدا شفاعت آنها را مي‌كند . ميكائيل به فرمان خدا آن دو را به كناره بهشت مي‌آورد و از دور زمين را به آن دو نشان مي‌دهد و شرحي از فساد و رنج و شقاوت و بي‌رحمي زمينيان را به آنها نشان مي‌دهد . ميكائل آدم و حوا را آگاه مي‌سازد كه فرزندان آنها بايد منتظر رجعت مسيح باشند تا زماني كه جهان پر از فساد و تباهي شد مسيح به نجات  آنها بيايد . جان ميلتن منظومه بهشت گمشده را با تاباندن فروغ اميدي در دل آدم و حوا پايان مي‌‌بخشد  و خواننده را در مرز بيم و اميد باقي مي‌گذارد .

آنچه در حماسه جاوداني بهشت گمشده مطرح است به كار بردن تشبيهات زيبا و تعبيرات دلپذير و كلمات خوش‌آهنگ و تركيبات نوظهور و مضامين وصفي است كه خدمت برزگ جان ميلتن به زبان و ادبيات انگليس تلقي مي‌شود  .  ميلتن حماسه دومش را به نام " بهشت بازيافته " را چهار سال بعد در 1671 ميلادي منتشر كرد . داستان بهشت بازيافته سرگذشت حضرت مسيح است كه به خاطر گناه‌كاري‌ها و كجروي‌هاي نوع بشر خويشتن را قرباني مي‌كند و با فدا ساختن خويش واسطه بخشش ابناي بشر مي‌‌شود.

بهشت گمشده در چاپ اول خود در تيراژ 3000 نسخه و با قيمت 13000 ريال و با تصويرگري علي‌نامور ، توسط شركت سهامي كتاب‌هاي جيبي وابسته به انتشارات اميركبير به چاپ رسيده است.

 

 

 

دوشنبه 24 آبان 1389 - 11:3


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری