جمعه 2 تير 1396 - 9:42
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

پاي منبر معرفت

 

محمدعلي موظف‌رستمي

 

حسنات حضور در مساجد در كلام حضرت اميرالمؤمنين على(ع): بخش پنجم

 

 

 

«من اختلف الى المسجد اصاب احدى الثمان: اخا مستفادا فى اللّه، او علما مستطرفا، او آية محكمة، او يسمع كلمة تدل على هدى، او رحمة منتظرة، او كلمة ترده عن ردى، او يترك ذنبا خشية او حياء.»[1]

 

كسى كه پيوسته به مسجد برود يكى از منافع هشتگانه نصيبش خواهد شد:

 

پنجم: رحمت الهي شامل حالش مي‌شود:

مساجد جايگاه دعا و نيايش و عبادت است. و به عبارتي ديگر كانون رحمت واسعه الهي مي‌باشد. همچنان‌كه در آيات و روايات و آموزه ‌هاي ديني اشاره رفته، آنچه كه موجب نزول رحمت الهي مي‌گردد دعا، نيايش و راز و نيايش با خالق هستي است.  قرآن‏كريم در آيات متعددى بندگان را به دعا و نيايش دعوت مى‏نمايد و شرط اجابت دعا را در راز و نياز و درخواست قلبى و زبانى مى‏داند: «و قال ربّكم ادعونى استجب لكم انّ الّذين يستكبرون عن عبادتى سيدخلون جهنم داخرين؛[2] ترجمه: و خداى شما فرمود كه مرا با خلوص بخوانيد تا دعاى شما را مستجاب كنم و آنانكه از دعا و عبادت من اعراض و سركشى مى‏كنند زود با ذلت و خوارى در دوزخ شوند.» و در جاي ديگر مي‌فرمايند: «امنّ يجيب المضطرّ اذا دعاه و يكشف السوء و يجعلكم خلفاء الارضءاله مع‏اللّه قليلاً ما تذكّرون؛[3] ترجمه: آيا آن كيست كه دعاى بيچارگان مضطر را به اجابت مى‏رساند و رنج و غم آنان را برطرف مى‏سازد و شما مسلمانان را جانشينان اهل زمين قرار مى‏دهد. آيا با وجود خداى يكتا، خدايى ديگر شايسته پرستش هست؟ نه هرگز اما اندك مردم متذكر اين حقيقتند.»

   اگرچه خداوند متعال از تمام امور حيات بشري و انسانها آگاهي كامل دارد و بهتر از هر كسي مي‌داند كه اين بشر خاكي با چه مشكلات و مسائلي روبروست ولي تنها شرط اجابت دعاي انسان را در خواستن وي مي‌داند. آنجا كه مي‌فرمايد: «واذا سالك عبادى عنى فانى قريب اجيب دعوه الداع اذا دعان فليستجيبوا لى وليؤمنوابى لعلهم يرشدون؛ [4] ترجمه: آنگاه كه بندگان من، از دورى و نزديكى من از تو پرسند، بدانند كه من به آنها نزديك هستم هر كسى مرا بخواند دعايش را اجابت مى‏كنم پس بايست دعوت مرا بپذيرند و به من ايمان آورند تا به سعادت راه يابند.»

    دعا وسيله قرب و نزديكى بنده با پروردگار، عبد با معبود و مخلوق با آفريدگار است. دعا زمينه‏ساز آرامش روح و روان انسان است. اينكه انسان همواره در دعا تمام نگاه خويش را فقط به معبود متوجه مى‏سازد و از غير او چشم مى‏پوشد. در واقع نوعى يگانه‏پرستى و دورى از شرك را تمرين مى‏كند و وحدانيت و يكتاپرستى كه شرط اول مسلمانى است را به منصه ظهور مى‏رساند.

    درميان اماكن مقدس جهت انجام دعا و نيايش، مسجد برترين مكان مى‏باشد و داراى فضيلتى ويژه است چرا كه مسجد خانه خدا بر روى زمين است. اگر به عنوان ميهمان در خانه خدا برويم و او را با خلوص بخوانيم حق تعالى به احترام اين حضور ما و از باب ميزبانى سهل‏تر و سريع‏تر زمينه‏سازى، جهت اجابت دعاى بندگان را فراهم مى‏سازد. از طرف ديگر حضور در مسجد و تشكيل اجتماع براى استماع و قرائت دعا موجب خواهد شد تا راه اجابت دعا كوتاه‏تر شود چرا كه: «يدا... مع الجماعه» دست خدا با جماعت است (حديث نبوى)

    كلمه «مسجد» اسم مكان و به معناى محل سجده گزاردن است. هرچند در ديدگاه اسلامى سراسر زمين و جهان هستى و عالم امكان، محل سجود و جايگاه پرستش و تسبيح و تحميد پروردگار هستى بخش مى‏باشد و همه مخلوقات و موجودات جهان هر يك به زبان خود، پيوسته به ثناگويى و تسبيح و تنزيه و ذكر باريتعالى مشغول مى‏باشند، اما آنچه در اين مقال از كلمه «مسجد» مدنظر است، اسم مكان خاص به معناى جايگاه ويژه مسلمانان، جهت دعا، نيايش، عبادت و پرستش خداوند متعال و بجا آوردن نمازهاى روزانه مى‏باشد. از اين‏نظر، اين مكان مقدس موردتوجه و عنايت حضرت احديث بوده و از قداست والايى برخوردار است.

    پروردگار عالميان در قرآن كريم، ضمن آيات متعددى مسلمانان را دعوت نموده تا در مساجد نماز گذارند و به دعا، نيايش و عبادت بپردازند و با پوشيدن بهترين لباسها و آراستن خود به زينت‏ها، وارد اين مكان الهى گردند. وجود آيات متعدد در اين ارتباط، ناشى از اهميّت مساجد مى‏باشد: «قُلْ اَمَر رَبّى بِالقِسْط و اقيموا وجوهكم عندكل مسجد و ادعوه مخلصين له الدين؛[5] ترجمه: اى رسول ما بگو كه پروردگار من شما را به عدل و داد امر كرده و نيز فرمود به سوى هر مسجدى رو آوريد و خدا را از سر اخلاص بخوانيد.»

    از امام صادق(ع) در خصوص دعا در مسجد نقل است كه فرمودند: «هرگاه حاجتى از خداوند دارم هميشه هنگام ظهر براى دعا به مسجد مى‏روم»[6]

    دعا در مسجد، از جلوه‏هاى ياد خدا و بردن نام نيكوى اوست. از پاره‏اى روايات چنين برمى‏آيد كه دعا در مسجد داراى فضيلتى ويژه است، تا آنجا كه حتى از عبادت‏هايى همچون تلاوت قرآن كريم، برتر به شمار آمده است.«در فرهنگ دينى، گاه از مسجد به عنوان «بيت‏ا...» و «خانه خدا» نيز ياد مى‏شود. راز اين نامگذارى آن است كه مردم در اين مكان به سوى خداوند متعال تقرّب مى‏جويند و با عبادت خالصانه و پُر حضور خود به سوى او ره مى‏سپارند. همان گونه كه انسان براى يافتن كسى، او را در خانه‏اش مى‏جويد، براى بار يافتن در محضر خاص پروردگار و ملاقات با وى نيز بايد به مسجد كه خانه‏ى اوست، شتافت پس خانه‏ى خدا در حقيقت، خانه‏ى مردم و جايگاه گرد آمدن آنان براى پرستش و بندگى حق تعالى است»[7]

 



 

1- وسائل الشيعه، ج 3، ص 480. و امالي شيخ صدوق ص 318.

2- قرآن‏كريم، سوره غافر، آيه 60.

3- قرآن‏كريم، سوره نمل، آيه 62.

4- قرآن‏كريم، سوره بقره، آيه 186.

5- قرآن‏كريم، سوره اعراف، آيه 29.

6- مجلسى محمدباقر، بحارالانوار، ج‏47، ص 347.

7- مجلسى محمدباقر، بحارالانوار، ج‏47، ص 347.

 

 

 

يكشنبه 23 آبان 1389 - 13:49


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری