سه‌شنبه 6 تير 1396 - 9:58
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

ميلاد بهاري

 

تنها دو دهه براي نگارش خاطرات فرصت داريم

 

گفتگو با مرتضي سرهنگي، مدير دفتر ادبيات و هنر مقاومت حوزه هنري

نام مرتضي سرهنگي از همان ابتداي تشکيل دفتر ادبيات و هنر مقاومت حوزه هنري با اين دفتر گره خورد و او در طول مديريت خود به خوبي توانست در تدوين و نگارش کتاب هاي خاطرات رزمندگان و دلاورمردان دوران دفاع مقدس گام هاي پر قدرتي بردارد.سرهنگي که خود صاحب تاليفاتي چند از جمله «پا به پاي باران»،«سفربر مدار مهتاب»،«خرمشهر کو جهان آرا؟» و... است و اخيرا هم کتاب سه جلدي «پاره هايي از انچه اتفاف افتاد» که گلچيني از خاطرات اسراي عراقي در ايران است را تدوين کرد که چندي پيش در سوره مهر منتشر شد.از چندي پيش خبر رسيد که دفتر ادبيات و هنر مقاومت حوزه هنري درصدد تدوين خاطرات 10 نفر از خلبانان نيروي هوايي که در حين انجام عمليات دچار حادثه شده اند است.چگونگي نحوه انجام اينکار بهانه ما بود براي گفت و گو با مدير دفتر ادبيات و هنر مقاومت حوزه هنري که مي خوانيم.

 

آقاي سرهنگي قبلا عنوان کرده بوديد که دفتر ادبيات و هنر مقاومت در حال نگارش خاطرات خلبانان دوران مقدس است، علت اينکه تا اين مدت خاطرات رزمندگان نيروي هوايي ناديده گرفته مي شد چه بود و براي کمبود اين قضيه در صدد هستيد چه کاري انجام دهيد؟

اين مسئله به رويکري برمي گردد که نيروي هوايي در طول اين سه دهه اتخاذ کرد و آن اينکه در اين مدت نيروي هوايي در زمينه نگارش خاطرات هيچ گونه همکاري با دفتر ادبيات و هنر مقاومت حوزه هنري نداشته است.ولي از سال گذشته اين وضعيت تغيير کرد و اولين کتاب در زمينه مستندات يک عمليات با نام «حمله هوايي به الوليد» توسط سرتيپ احمد مهرنيا تدوين و توسط سوره مهر منتشر شد.

همچنين طي طرحي که در دفتر ادبيات و هنر مقاومت حوزه هنري صورت داديم، قرار است خاطرات خلبانان دوران دفاع مقدس را در 10 عنوان کتاب منتشر کنيم، که چهار جلد از اين کتاب هاي تا نمايشگاه بين المللي کتاب تهران در ارديبهشت آينده منتشر خواهد شد.البته اين خواسته بايد از سوي آنها باشد که بخواهند خاطرات خودشان را به نگارش در آورند و به نوعي آن را ثبت کنند ما که نمي توانيم به آنها فشار بياوريم.

 

خيلي از اين افراد زنده هستند آيا براي نوشتن خاطراتشان به آنها هم رجوع کرده ايد؟

بله مثلا همين خلبانان خيلي هاشان زنده هستند و حتي ما زندگي خلباناني هم که شهيد شده اند منتشر کرده ايم.

 

در مورد خاطرات فرماندهان دوران مقدس مثل سردار سرلشکر رحيم صفوي،سردار رشيد و ... چه کار کرده ايد؟

ببينيد اين کار بايد اول از سوي آنها صورت گيرد يعني آنها خودشان بايد مايل باشند که خاطراتشان را بازگو کنند و اگر آنها اعلام آمادگي کردند دفتر ادبيات و هنر مقاومت با کمال ميل به سراغ آنها خواهد رفت. بالاخره ما کاسبيم و کارمان اين است.(مي خندد)

 

آقاي سرهنگي بخش زيادي از تاريخ شفاهي به خاطرات جنگ تحميلي و بخشي هم به خاطرات انقلاب اسلامي بر مي گردد ، مي خواستم بپرسم تا حدودي اين خاطرات با هم، هم پوشاني دارند،چرا تصميم گرفته شد که دفتر ادبيات و هنر مقاومت با دفتر ادبيات انقلاب اسلامي از هم جدا شوند؟ و اينکه چرا دفتر ادبيات انقلاب اسلامي به نسبت دفتر ادبيات و هنر مقاومت فعال نيست؟

ببينيد در ابتدا در حوزه هنري دفتر ادبيات و هنر مقاومت وجود داشت ولي بعدها در اثر تلاش بچه هاي اين دفتر ديديم که به سراغ هر کسي که  مي رويم جا پايي هم در انقلا ب اسلامي دارد که تصميم گرفته شود به صورت کاملا طبيعي و بدون جنجال،دفتري ديگري براي تدوين و گردآوري خاطرات مبارزان و شخصيت هاي انقلاب تشکيل شود بنابراين دفتر ادبيات انقلا ب اسلامي توسط آقاي بهبودي و ديگر دوستان راه اندازي شد.بعد اين دفتر شروع به کار کرد و آقاي هدايت الله بهبودي،محسن کاظمي و حجت الاسلام سعيد فخرزاده شروع به جمع آوري و تدوين خاطرات فعالان و مبارزان پيش ازانقلاب اسلامي پرداختند.منتها مسئله اي که وجود دارد اينکه از انقلا ب اسلامي تا زمان جنگ يک فاصله يک و نيم تا دو ساله وجود دارد که همين فاصله باعث شد که گردآوري خاطرات انقلا ب اسلامي به نسبت دفاع مقدس عقب تر باشد و از آن طرف هم ما به لحاظ جغرافيايي در جنگ حدود 1200 کيلومتر مرز جغرافيايي داريم و تنوع جغرافيايي بالا و تعداد زياد حضور رزمندگان باعث شد که ادبيات دفاع مقدس رونق بيشتري داشته باشد.ضمن اينکه ما الان فرض مي گيريم که با پايان جنگ حدود 22 سال فاصله داريم و با پايان انقلاب اسلامي فاصله اي 32 ساله داريم که اين فاصله ده، دوازده ساله کشنده است .چون  در اين فاصله ما خيلي از مبارزان و کساني را که در انقلاب اسلامي حضورداشته اند و فعاليت کرده اند از دست داده ايم که مي توانستند جاهاي خالي خاطرات مربوط به حوادث انقلاب اسلامي را پر کنند.براي همين است که مي گويم ما در خوش بينانه ترين حالت تنها دو دهه فرصت داريم که بتوانيم اين خاطرات را گردآوري کنيم و اين دو دهه در تاريخ نگاري يعني دو هفته که زمان اندکي است.

حالا در حوزه هنري تنها يک دفتر است که کارمي کند و مراکز ديگري هم در کشور هستند که بايد با انرژي مضاعف و پرتوان به فعاليت در زمينه نگارش و گردآوري خاطرات اقدام کنند.چون به هرحال انقلاب اسلامي و دفاع مقدس جزيي از تاريخ مهم اين مملکت هستند و معاصران بايد توان خود را در اين زمينه بگذارند.يک جايي من گفتم ما تا چند وقت ديگر جزو نيکان خواهيم شد و فرزندان ما به ما افتخار خواهند کرد که نياکانشان به خوبي ادبيات جنگ و انقلاب را نگارش منتشر کرده ند.به هر حال چشم به هم بزنيم اين اتفاق خواهد افتاد.

 

آقاي سرهنگي فکر نمي کنيد الان موقع آن رسيده که دفتر ديگري براي تدوين و گردآوري خاطرات افراد پس از انقلاب تاسيس شود که بتواند در اين مسير گام بردارد؟

بله درسته،البته همين الان آقاي بهبودي طرحي دارند که ما بيايم روي 30 سال بعد از انقلاب اسلامي کارکنيم و تلاش شود از فرداي روزي که انقلاب اسلامي به پيروزي رسيد خاطرات افراد و شخصيت هاي که  مسئول و مدير شدند و به نوعي در فرداي پس از انقلاب نقش ايفا کردند نگاشته شود.

 

آقاي سرهنگي اين طرح در چه مرحله اي است؟

اين کارشروع شده مثلا کتاب «خاطرات سيد رضا اکرمي» همين چندي پيش منتشر شد که ايشان در دولت شهيد رجايي وزيرآموزش و پرورش بودند.بنابراين تلاش مي شود روي دوره بعد از انقلاب هم کار شود تا به نوعي علاوه بر تدوين و گردآوري خاطرات سالهاي قبل از انقلاب و مبارزات مردم و شخصيت ها، به بعد از انقلاب و حوادث بيشماري که رخ داده پرداخته شود.

 

به تحولات بعد از جنگ هم خواهيد پرداخت؟

بله،ببينيد بعد از انقلاب اسلامي اتفاقات خيلي زيادي در اين کشور افتاده که بايد همه آنها نگاشته شود. چون ما هم امکاناتش را داريم و هم تنوع جغرافيايي و قومي داريم و مملکت بزرگي هستيم.زماني که من به بوسني رفتم آنها عنوان مي کردند که ما نمي توانيم خيلي روي خاطرات جنگ سه ساله بوسني کار کنيم. وقتي علتش را پرسيدم، گفتند هر کدام از افسران ما اگر خاطراتشان را بنويسند فورا از سوي دادگاه لاهه به عنوان جنايت کار جنگي فرا خوانده مي شود. که من هم پيشنهاد دادم بيشترخاطرات مردم عادي از جمله زنان نوشته شود. حتي خود کشور عراق يا افغانستان هم توانايي انجام اين کار را آن گونه که ما مي توانيم ندارند.چون هم امکاناتش را داريم و هم توان علمي اش را. به جرئت مي توانم بگويم که ما الان در بهترين شرايط براي ثبت تاريخ شفاهي قرار داريم و اين شرايط فوق العاده است که بايد قدر اين فرصت دانسته شود و حوزه هنري بايد با تمام توان کار کند تا بعد که ما جزو نيکان شديم فرزندانمان بگويند خدا نياکان ما را بيامرزد.(مي خندد)

 

چهارشنبه 19 آبان 1389 - 11:48


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری