سه‌شنبه 26 شهريور 1398 - 6:57
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

سفرنامه گاليور

 

نام كتاب: سفرنامه گاليور

نويسنده : جاناتان سويفت

برگرفته از : سيري در بزرگترين كتاب‌هاي جهان

انتخاب :  دفتر معرفي و نقد ادبيات كلاسيك جهان (13 )

تصويرسازي و گرافيك : علي نامور

ناشر : شركت سهامي كتابهاي جيبي وابسته به انتشارات اميركبير

سيزدهمين اثر داستاني از 22 داستان برگزيده ادبيات كلاسيك جهان  "سفرنامه گاليور" نوشته " جاناتان سويفت " ‌ نام دارد . جاناتان سويفت ، از بزرگ‌ترين نويسندگان نثر انگليسي و از هجانويسان معروف است . جاناتان سومين فرزند يك خانواده انگليسي در سي‌ام نوامبر 1667 ميلادي در شهر دابلين ديده به جهان گشود . هنوز چشم به دنيا نگشوده  پدرش از دنيا رفت و او را تنها گذاشت . با اين حال تحصيلات ابتدايي و متوسطه را طي كرد و به دانشگاه راه يافت. پس از اخذ دانشنامه ليسانس در كالج تربيتي در دابلين  تحصيلات خود را تا مقطع دكترا ادامه داد . اما با آغاز شدن جنگ و آشوب به لسترشاير انگلستان به نزد مادرش بازگشت . مادر جاناتان ، ابيگيل اريك ، زني روشنفكر و فعال بود . به محض ورود فرزند ، او را به سر ويليام تمپل اديب و ديپلمات انگليسي سپرد ، اين آشنايي سرآغاز تحولي بزرگ در زندگي جاناتان شد كه يازده سال طول كشيد .  سال 1688 سويفت به انگلستان آمد و در خدمت سياستمداران انگليسي به شغل منشيگري مشغول شد  و در مدت يازده سال دوبار به دابلين سفر كرد .

سويفت در خانه سرويليام تمپل با نوشتن خاطرات ديپلمات انگليسي فرصت مناسبي يافت تا با نويسندگي آشنايي پيدا كند . از سوي ديگر در كاخ سرويليام ، كتابخانه بزرگي وجود داشت كه او مي‌توانست ساعات بسياري را به مطالعه اختصاص دهد . حاصل اين دوران نگاشتن دو اثر هجايي بنام‌هاي " نبرد كتاب‌ها " و" قصه يك طشت "  شد . نبرد كتاب‌ها واكنش نوگرايانه‌اي بود كه سويفت نسبت به مكتب سنت‌خواهي و كهنه‌پرستي سر ويليام تمپل نشان داد و قصه يك طشت در حقيقت حمله‌اي هجو آميز و كنايه آلود بود به متعصبان و افراطيون مذهبي كه كليسا را دكاني براي خودكامي خود ساخته بودند .

زندگي جاناتان سويفت را مي‌توان به سه دوره تقسيم كرد : 1- دوراني كه تحصيل مي‌كرد و تحت حمايت سر ويليام تمپل بود . 2 – دوراني كه به كارهاي سياسي مي‌پرداخت و مقالات و رسالات ادبي و اجتماعي مي‌نگاشت .3 – دوراني كه در شهر دابلين اقامت داشت .  جاناتان سويفت سرانجام در سال 1745 ميلادي در هفت و هشت سالگي چشم از جهان فروبست .

تاريخ ادب انگلستان هنوز نويسنده‌اي هجو نويس و لغز خوان و طعنه زن نظير جاناتان سويفت به خود نديده است . در سال 1714 در شهر لندن ، انجمني به نام " باشگاه قلم‌زنان كم‌مايه و پركار " تاسيس گرديد . هدف اين انجمن اين بود كه هر تهي مايه فريبكاري را كه مي‌ خواست از راه سخن يا قلم خويش مردم را بفريبد و دكاني براي كسب شهرت و پول باز كند ، راه را براي او بندد و رسواي خاص و عامشان كند . جاناتان عضو اين گروه بود . سويفت به اين كارها معتقد بود و آن را خدمتي به هم وطنانش مي‌دانست . نمونه بارز اين مبارزات كه جنبه مطايبه هم داشت . بلايي بود كه بر سر يك شياد عالم نمايي به نام جان پاتريج آورد . سويفت از مداخله‌هاي بي‌مورد و عدم توجه كافي دولت انگلستان به وضع مردم ايرلند ناراضي بود . رسالات مذهبي ، سياسي و هجوآميز و طنزآلود سويفت نام او را درشمار مفاخر انگستان و يكي از بزرگترين داستان‌سرايان طنزنويس جهان قرار داده است .

برگزيده‌ترين اثر جاناتان سويفت ، كتاب سفرنامه گاليور نام دارد كه به سال 1725 ميلادي انتشار يافت و همين يك كتاب نام او را در جهان ادب جاويدان ساخت . سفرنامه گاليور در نظر نقدنويسان يكي از آثار كلاسيك ادب انگلستان و يكي از كتب جاويدان ادب جهان است . سفرنامه گاليور يكي از قوي‌ترين اسناد محكوميت بشر است و اين ادعانامه سخت و بيرحمانه ، براي مردمي است كه جز آسايش و مسرت خويش نمي‌خواهند و ديگر انسان‌ها را ابزار و وسايل كاري مي‌پندارند كه نيازهاي آنان را تامين مي‌كند . سويفت شيوه سفرنامه‌نويسي را برگزيد چرا كه در زمان او مردم شيفته سفر به سرزمين‌هاي ناشناخته بودند و با اين شيوه امكان اين بود كه در قلب و مردم زمانه نفوذ كند .  

سفرنامه گاليور، شخصيت‌هاي جالبي دارد كه سويفت به وسيله آنها حرف و سخن‌هاي ناگفته خود را به مردم زمانه خود و آيندگان عرضه كرده است . لموئل گاليور كه يك جراح كم‌تجربه و ساده دل انگليسي است و شيفته و بي‌قرار جهانگردي است . امپراتور لي‌لي پوت كه اتباع او وي را مظهر سعادت و وحشت عالم هستي مي‌دانند . فيلامناپ وزير خزانه‌داري سرزمين لي‌لي پوت‌ها كه مرد سياه دل و بدنهادي است و دشمن شماره يك گاليور به حساب مي‌آيد . آقاي رلدرسال كه وزير امور خصوصي است و هواخواه گاليور به حساب مي‌آيد .

داستان سفرنامه گاليور از اين قرار است كه لموئل گاليور ، پزشك جراح جوان كه كار و كسب خود را بي‌رونق مي‌بيند از آنجا كه مرد شرافتمندي است و نمي‌خواهد با خدعه و نيرنگ درآمد خود را افزون كند بعنوان پزشك شغلي مي‌گيرد و از بندر بريستول درانگلستان راهي سرزمين‌هاي دوردست مي‌گردد . طوفاني سهمگين او را به كرانه سرزمين ناشناخته‌اي مي‌افكند . حادثه او را در سرزمين كوچك‌قامتاني به نام لي‌لي پوت‌ها قرار مي‌دهد . گاليور پس از دوراني كه با لي‌لي پوت‌ها مي گذراند پس از آنكه امواج دريا زورقي بي‌سرنشين را به ساحل مي‌آورد آنقدر از نديدن خانواده افسرده گشته كه بار ديگر خود را به امواج دريا مي‌سپارد . كشتي كه گاليور در ادامه مسير بر آن سوار مي‌شود از راه خود منحرف شده و او به جزيره‌اي ديگر مي رسد . اين بار دست حوادث او را به سرزميني آورده كه همه افراد آن، درست در نقطه مقابل سرزمين لي‌لي پوت‌ها ، عظيم‌الجثه‌اند . مردم اين جزيره گاليور را حقير و كوچك مي‌شمارند . اقامت گاليور دوسالي در اين جزيره به طول مي‌انجامد تا زماني كه بخت با او يار مي‌شود و پرنده‌اي با منقار خويش قفس او را برداشته و در نقطه‌اي بر فراز دريا فرو مي‌افكند و ملوانان يك كشتي انگليسي او را از مرگ رهايي مي بخشند .  هوس جهانگردي گاليور پايان ندارد و او براي بار سوم راهي جزيره‌اي در شرق ژاپن مي‌شود . ساكنان اين جزيره عاشق دو چيز هستند : يكي موسيقي و ديگري رياضيات . گاليور متوجه مي‌شود كه غرور اين مردم فقط در مركز تحقيقات علمي پايتخت است كه به اسم آكادمي طرح ها شهرت دارد . تحقيقاتي كه موجب خنده گاليور مي‌شود. بعنوان مثال آنها سال تلاش مي‌كنند تا بتوانند اشعه خورشيد را از درون خيار استخراج كنند .

گاليور پس سالها به وطن خود انگلستان باز مي‌گردد اما يكنواختي آنجا را طاقت نمي‌آورد و دوباره راهي سفر مي‌شود . گاليور در سفر بعدي خود به كرانه سرزميني قدم مي‌گذارد كه آدم‌هاي كريه‌المنظر ميمون‌نمايي در آنجا ساكنند . بعد از مدتي گاليور متوجه مي‌شود كه ساكنان اصلي جزيره اسب‌هايي تنومند هستند . گاليور در اين سرزمين متوجه مي‌شود كه اسب‌ها از ميمون‌ها متمدن‌ترند . او با اسب‌ها پيوند و الفتي ديرين برقرار مي‌كند . گاليور پس از سالها دوباره به وطن خود بازمي‌گردد اما گاليور پس از همه اين سفرها از هرچه انسان است بيزار مي‌شود و در خانه خود را به روي همه مي‌بندد تا دوراني آرامش خاطر را در مصاحبت‌ با اسب‌ها بجويد .

اما جاناتان سويفت در پس اين شخصيت‌ پردازي‌ها و جهانگردي‌ها چه حرف‌هايي را مي‌خواهد به خواننده خود چه در زمان خودش و چه براي آيندگان بگويد : در كتاب اول سويفت خواننده را نسبت به اعمال و كردار لي‌لي پوت‌ها كه تقليدي جاهلانه از اعمال آدم بزرگ‌هاست به خنده وامي‌دارد . دركتاب دوم برعكس مي‌شود و غولان از كارهاي اين انسان‌هاي حقير به خنده مي‌افتند . در كتاب سوم ، سويفت اعمال انسان‌هايي را كه خيال مي‌كنند كارهاي بسيار بزرگ و حيرت‌انگيز انجام مي‌دهند به باد استهزاء و تمسخر مي‌گيرد . در كتاب چهارم سويفت نتيجه مي‌گيرد كه انسان‌ها جانداران آزاردهنده‌اي هستند كه كاري جز قانع كردن غرايز حيواني خود ندارند . وقتي هم اين موجودات زشت و ناخجسته و بدخواه با يكديگر همراه مي‌شوند دوزخي پديد مي آيد كه انباشته از درد و محنت و بينوايي است . شايد دليل اينكه نويسنده در سال‌هاي آخر زندگي دچار جنون مي‌شود همين بيزاري او نسبت به افراد بشر بود. در سال 1742م ، سه سال قبل از مرگش ديوانه شد و مشاعر خود را به كلي از دست داد . با اينحال سويفت سه سال ديگر با مرگ دست و پنجه نرم كرد تا سرانجام در نوزدهم اكتبر 1745 م ، چشم بر زندگي فرو بست .

سويفت در قالب داستان گاليور ، دربار آن روز انگلستان را مورد انتقاد قرار مي‌دهد و احزاب را تخطئه مي‌كند . در هر بخش داستان با به مسخره گرفتن يك طبقه خاص اجتماعي وابسته به دربار و اشراف ، نقد او از به اصطلاح بزرگان به اوج خود مي‌رسد.

سفرنامه گاليور در چاپ اول خود در تيراژ 3000 نسخه و با قيمت 13000 ريال و با تصويرگري علي نامدار ، توسط شركت سهامي كتاب‌هاي جيبي وابسته به انتشارات اميركبير به چاپ رسيده است .

 

 

دوشنبه 17 آبان 1389 - 13:9


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری