سه‌شنبه 26 شهريور 1398 - 6:44
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ضياء آراسته

 

پرومتئه دربند

 

 

پرومتئه دربند

نويسنده : آشيل

برگرفته از : سيري در بزرگترين كتاب‌هاي جهان

(انتخاب :  دفتر معرفي و نقد ادبيات كلاس يك جهان (7

تصويرسازي و گرافيك : علي نامور

ناشر : شركت سهامي كتابهاي جيبي وابسته به انتشارات اميركبير

 

 هفتمين اثر داستاني از 22 داستان برگزيده ادبيات كلاسيك جهان  "پرومتئه دربند " نوشته آشيل نام دارد . آشيل (525  – 456 ق م ) ، درام نويس يوناني و پايه‌گذار تراژدي است  قبل از او نمايشنامه عبارت بود از يك بازيگر و گروه خوانندگان . آشيل با افزودن بازيگران ديگر حوزه رفتاري نمايشنامه را گسترش داد و تعارضي دراماتيك را بوجود آورد كه در آن رفتارها و اعمال بازيگران در مقابل هم قرار مي‌گرفت .  پرومتئه دربند ،  تراژدي كه آشيل به نگارش آن همت گمارده بدون شك نخستين اثر ارزشمند انديشه انسان است كه ساخته شده و از تمام امتيازات يك نمايشنامه قوي برخوردار  است  . آشيل بيست و پنج ساله بود كه نخستين نمايشنامه خود را نگاشت  و در زندگي هفتاد ساله خود دوازده جايزه نخست در ادبيات و هنر را از آن خود كرد . از 90 سوگنامه‌اي كه آشيل نوشته است تنها هفت اثر به نام‌هاي پرومتئه دربند ، ايرانيان ، آگاممنون ، هفت كس ضد شهر تبس ، كوئفوري ، تضرع‌كنندگان و تراژدي اومنيد بجاي مانده است . منتقدان هنر تا قرن‌ها پس از مرگ آشيل ، سوفوكل را بزرگترين درام‌نويس يوناني مي‌دانستند ، اما رفته رفته نبوغ آشيل را در استفاده از نيروي تخيل و نقش ادراك ستودند .

با وجود اينكه همه نمايشنامه‌هاي آشيل نمايشگر قدرت تخيل و نيروي شعري و استيلاي او بر كلام است اما از نظر صاحب‌نظران غمنامه پرومتئه دربند در حقيقت تجلي رهايي انسان از اسارت ايزدان است و بر ديگر آثار رجحان دارد . آشيل در بيشتر آثار خود از سرنوشت دم مي‌زند و قدرت آنرا از بسياري نيروهاي موجود بالاتر مي‌داند . آنچه آشيل مي‌نگاشت و در آن از ايزدان انتقاد مي‌كرد و درباره قدرت آنها با ابهام سخن مي‌گفت براي مردم يونان كه كه درگير نبردهاي متوالي با ايرانيان بودند و براي كمك‌خواهي مدام به درگاه ايزدان پناه مي‌‌بردند چندان خوشايند نبود .

 سوگنامه پرومتئه دربند ، درباره كشمكش بين انسان و يكي از رب‌الارباب‌هاست . الهه‌اي قهار و خويشتن كام بنام زئوس و بنده‌اي سركش و رام‌نشدني به نام پرومتئه .  پرومتئه به دستور زئوس در صخره‌اي بلند به  زنجير كشيده مي‌شود و تا آخرين لحظات حياتش محكوم به تحمل عذاب و درد مي‌شود . اما پرومتئه چرا به خشم زئوس دچار گشته است ؟ پرومتئه رازي مي‌دانست كه افشاي آن مي‌توانست به شكوه و عظمت زئوس لطمه وارد كند و  آن راز اين بود كه زئوس صاحب فرزندي مي‌شد كه او را از اريكه قدرت پايين مي‌كشيد و ديگر اينكه پرومتئه به انسان كه منفور زئوس بود آتش داده بود و اين آتش فراموشخانه سرد و تاريك انسان‌ها را كه دلاورانش همه درمانده و نابينا به گوشه‌اي خزيده بودند گرم و روشن كرده بود . در حالي كه ايزدان به دنبال نابودي انسان بودند چرا كه مي‌پنداشتند اگر آدمي قدرت بيابد آنها ديگر داراي آن شوكت و جلال هميشگي نخواهند بود .

در آغاز نمايشنامه ، پرومتئه ديده مي‌شود در حالي كه هر روز عقابي به او حمله مي‌كند و هر روز اين عذاب دردناك از آن پرومتئه‌اي مي‌شود كه از دستور زئوس سرپيچي كرده است . تنهايي و بي كسي در كنار حملات هر روزه عقاب آه و فغان پرومتئه را در مي‌آورد :

" اي آسمان كبود ... اي نسيم سبك‌رو

اي زمين ، اي مادر همه چيز ...

ببينيد كه ايزدي دربند ايزدي ديگر، چگونه رنج مي‌كشد ... "

پرومتئه درافسانه‌هاي كهن يونان از غولان زورمندي بوده است كه روزي از ياران زئوس رب‌الارباب به شمار مي‌آمد و هم او بود كه با ياري ديگر غولان ، زئوس را بر مسند فرمانروايي نشاند  و حالا در عذابي هميشگي گرفتار آمده است . زئوس بسيار سعي مي‌كند كه مقاومت پرومتئه را بشكند و او را تسليم اراده خود كند اما پرومتئه بر سكوت و حرف خود ايستاده است . تا سرانجام در يك لحظه همه چيز بدستور زئوس بهم مي‌ريزد و سينه خاك و سنگ پيكر پرومتئه را جاودانه در خود جاي مي‌دهد و تراژدي پرومتئه به پايان مي‌رسد و زئوس به پيروزي مي‌رسد . اما با فداكاري پرومتئه ، آدمي از اسارت رهايي پيدا مي‌كند و با دستيابي به آتش ، دنياي سرد و خاموشش روشني و گرمي مي‌گيرد .

پرومتئه دربند در چاپ اول خود در تيراژ 3000 نسخه و با قيمت 13000 ريال توسط شركت سهامي كتاب‌هاي جيبي وابسته به انتشارات اميركبير به چاپ رسيده است .

 

 

 

يكشنبه 9 آبان 1389 - 14:47


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری