چهارشنبه 22 آذر 1396 - 6:54
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

پاي منبر معرفت

 

محمدعلي موظف‌رستمي

 

هشت مزيت حضور در مساجد در كلام حضرت اميرالمؤمنين على(ع) (قسمت اول)

 

 

مقدمه:

ترويج و بسط فرهنگ مسجد با هدف حضور بيشتر و مشاركت فعالانه‌تر اقشار مختلف جامعه اسلامي ما به ويژه قشر نوجوان و جوان در ابعاد كمي و كيفي با بهره‌مندي از آموزه‌هاي ديني و استناد و استفاده از آيات الهي وگفتار، سيره و سنت نبوي(ص) و ائمه اطهار(ع) ميسر مي‌باشد. در اين راستا بر آنيم تا بهره‌گير از كلام و بيانات گهربار حضرت امام علي ‌(ع) قدم‌هايي در حد توان و وُسع خويش برداريم. به همين دليل دراين مقال و بحث، يكي از روايات آن حضرت را به عنوان مبنا و پايه بررسي قرار داده و  موضوع مزيت حضور در مساجد را انتخاب نموديم. اميد است كه اين مباحث را سلسله‌وار و در هر بار يكي از مزيت‌هاي هشتگانه مورد كنكاش و تحليل بيشتر قرار گيرد:   

 

بحث اول:

«من اختلف الى المسجد اصاب احدى الثمان: اخا مستفادا فى اللّه، او علما مستطرفا، او آية محكمة، او يسمع كلمة تدل على هدى، او رحمة منتظرة، او كلمة ترده عن ردى، او يترك ذنبا خشية او حياء.»[1]

 

كسى كه پيوسته به مسجد برود يكى از منافع هشتگانه نصيبش خواهد شد:

 

1-   برادران مفيد و با ارزشى پيدا مى‏كند:

 انسان موجودي اجتماعي است، اين خصلت بسيار نيكو و پسنديده ايجاب مي‌كند كه با افراد جامعه در ارتباط و تماس باشد. ايشان به هرميزان از قوه جاذبه بيشتري برخوردار باشد به همان اندازه در ارتباطات اجتماعي بهتر عمل خواهد نمود و از تعداد دوستان و آشنايان افزون‌تري برخوردارخواهد شد. آنچه در اين ميان داراي اهميت و تأمل فراوان است داشتن نوع افرادي است كه به عنوان رفيق آنها را بر مي‌گزيند. اما مهم اين نكته اساسي است: پيدا كردن و داشتن يك رفيق خوب و يا رفيق بد.

 يك دوست خوب مي‌تواند زمينه‌ساز رشد و تعالي ديگر دوستان را فراهم سازد و آنها را به مسير سعادت و كمال رهنمون كند و بالعكس، يك دوست نالايق و داري كژي و ناراستي مي‌تواند زمينه بروز رفتارها و ناهنجاري‌ها را در ميان همسالان خود ايجاد و يا تقويت نمايد. و همين امر در نهايت موجب خواهد شد كه اين نوع رفتارها در شكل‌گيري شخصيت او عميقاً تأثير گذار شود.

تا تواني، مي‌گريز از يار بَد           يار بد بدتر بود از مار بد

مار بد تنها ترا بر جان زند      يار بد، برجان و بر ايمان زند

اگر يك بررسي اجمالي در خصوص افرادي كه به نحوي دچار انحراف و يا اعمال رفتارهاي ضد ارزشي و خلاف شده‌اند بياندازيم در خواهيم يافت علل و سبب بروز اين نوع رفتارها در اكثريت قريب به اتفاق آنان، آشنايي و داشتن دوستان ناباب و منحرف بوده و آنها نيز همواره بر اين نكته تأكيد مي‌ورزند.

حال اگر كمي دقيق‌تر به اين موضوع نگاه كنيم، متوجه مي‌شويم كه يكي از مهمترين دلايل در چگونگي برقراري ارتباط صميمانه بين آنها را عمدتاً بايد در مكان اوليه و شروع آشنايي‌آنها جستجو كرد و اين موضوع نقش اساسي در ريشه‌يابي و يافتن علت اين انحرافات دارد . به عنوان مثال: افراد ناهنجار هيچگاه مكان‌هاي متعالي و ارزشي به خصوص مساجد كه داراي تقدس و جايگاه ويژ‌اي در ميان تمام لايه‌ها و سطوح اجتماعي مردم مسلمان است را براي انجام اعمال خلاف و نادرستشان انتخاب نمي‌كنند. چون:

1-   در اين مكان‌ها، هيچگاه همخواني و هم‌راستايي بين  نوع مكان و  نوع فعل وجود ندارد و فضايي براي ظهور رفتارهاي ناپسند و ضد ارزشي نيست.

2-   فضاي معنوي محيط، آنچنان غالب و تفوق دارد كه اجازه رفتارهاي غير اخلاقي را نمي‌دهد؛

3-   افراد و اهالي آن هيچگاه رفتارهاي ناهجار و ناروا را برنمي‌تابند و احياناً در صورت مشاهده رفتارهاي ناپسند و نامعقول با ديدن اولين نشانه بروز آن سريعاً عكس‌العمل نشان داده و به اصطلاح امروز‌ها اين حركت‌ها را در نطفه خفه مي‌كنند.    

بنابراين در ارتباط با انتخاب نوع دوست، نقش مكان داراي اهميت فراوان مي‌باشد.

همانگونه كه در بالا اشاره شد، مساجد بيوت الله است و خانه خدا در روي زمين و در چنين خانه‌اي افرادي متقي، با ايمان و متدين كه در صحت و سلامت فكر و انديشه و رفتار هستد حضور پيدا مي‌كنند همچنانكه خداوند مي‌فرمايد:« اِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَاللَّهِ مَنْ امَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ اْلاخِرِ وَ اَقامَ الصَّلوةَ وَ اتَى الزَّكوةَ وَ لَمْ يَخْشَ اِلاَّاللَّهَ فَعَسى اُولئِكَ اَنْ يَّكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدينَ ؛ [2]ترجمه:منحصراً تعمير مساجد خدا به دست كسانى است كه به خدا و روز قيامت ايمان آورده و نماز «پنجگانه» به پا دارند و زكات مال خود بدهند و از غير خدا نترسند آنها اميدوار باشند كه از هدايت يافتگان هستند.»

بنابراين حضور مومنين و ايمان آورندگان به روز قيامت به خويش اجازه نمي‌دهند كه رفتاري به دور شأن و مرتبت يك مسلمان در مساجد داشته باشند. مساجد را براي عبادت، نيايش و انجام مراسم ومناسك مذهبي بر مي‌گزينند.

حضور افراد در چنين جمع مومن و با ارزشي، هم به صورت مستقيم و هم غير مستقيم، اثرات عميق اصلاحي و هويت بخشي ديني و ارزشي را در آنها فراهم مي‌نمايد و در نهايت موجب نهادينه شدن شخصيت و عملكردي مفيد و ارزشمند و صالح وپرهيزگار در آنها خواهد شد هر چه اين حضور و مشاركت در برنامه‌هاي ديني و فرهنگي و ... مساجد بيشتر و فعالانه‌تر باشد و ارتباطات نيز تنگاتنگ و صميمانه‌تر در بين آنها باشد.  نهايتاً مسجد تبديل به كانون همدلي و يكرنگي و صفا و صميمت خواهد شد. و تمام كدورت‌ها نيز بواسطه اين همدلي از بين خواهد رفت و با ادامه اين روند شاهد رشد پيشرفت در ابعاد معنوي و مادي و نيز رهنمون‌سازي اهالي مسجد به سوي كمال انساني و نائل شدن به درجه رفيع اشرف مخلوقات شدن خواهيم بود و آخرالامر، پيآمد و نتيجه اين حركت، ايجاد مدينه‌اي فاضله در اجتماع  بشري خواهد بود.( پايان بخش نخست) انشاء الله

 



1- وسائل الشيعه، ج 3، ص 480. و امالي شيخ صدوق ص 318.

2- سوره توبه آيه    18 

 

 

 

چهارشنبه 5 آبان 1389 - 14:1


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری