دوشنبه 2 ارديبهشت 1398 - 22:47
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

ريحانه فتحي ثاني

 

شبكه توزيع كتاب سوپرماركتي در راه است

 

 

فرزند زمان خود بايد بود. جمله‌اي كه تاكنون بسيار آن را شنيده‌ايم و در برنامه‌ريزي فرهنگي بسيار حائزاهميت است. مي‌توان از اين جمله كوتاه اينگونه برداشت كرد كه مي‌توان از حداقل امكانات مناسب زمانه با برخورداري از فهم عصري متناسب با اهداف خود گام برداشت.

يكي از موسسات و انتشاراتي كه سعي بر حركت كردن در اين مسير را دارد، انتشارات سوره مهر است كه اين روزها سعي دارد پايش را ازشبكه توزيع كليشه‌اي كتاب فراتر گذاشته و ويترين‌هاي كتاب را در كشور با اجراي طرح عرضه کتاب در سوپر مارکت‌ها افزايش دهد.

به گزارش روابط عمومي سازمان تبليغات اسلامي، يكي از مشكلات اينگونه طرح‌ها شكستن عادت خريد مردم از مكان‌هاي مشخص براي خريد و فروش كتاب است.  مردم كشور ما عموما عادت خريد كتاب از كتابفروشي‌ها و نمايشگاه‌ها را دارند و به طورحتم توزيع كتاب در سوپرماركت‌ها زماني را براي تغيير ذائقه تامين اين نياز مطالعاتي مي‌خواهد. 

محسن مطلق در اين باره بر اين نظر است كه هيچ جاي دنيا اين‌طور نيست كه سوپرماركت فقط مواد خوراكي داشته باشد؛ براي مثال در مالزي و جاهاي ديگر، در سوپرماركت‌ها اقلام فرهنگي از جمله كتاب، روزنامه، نشريه و ... هم عرضه مي‌‌شود. كتاب داستان‌هاي عامه‌پسند، رمان‌هاي جديد و سرگرمي‌هاي مورد نياز كه جنبه آموزشي نيز دارد عرضه مي‌شود. حال اگر عرضه کتاب در سوپر مارکت‌ها در ايران هم جا بيفتد در توسعه کتاب خواني خيلي مؤثر است.

البته از صورت قضيه مي‌توان متوجه شد كه اين طرح قابليت اجرا شدن در سوپرماركت‌هاي بزرگ را دارد. حال ممكن است در ذهن برخي از فعالان و يا مخاطبان اين حوزه پيش بيايد كه اين عمل توهين به كتاب محسوب مي‌شود يا نه؟

محسن مطلق؛ نويسنده کتاب «مگيل»، درباره اينکه توزيع کتاب در سوپر مارکت‌ها آيا توهين به آن است، يا نه؟ معتقد است: ببخشيد وقتي وقت كافي براي مطالعه وجود ندارد و فرد مجبور مي‌شود همه جا كتاب را با خود ببرد، اين کار توهين نيست؛ پس چطور عرضه کتاب در سوپر مارکت‌ها توهين به آن است. اين طرح نه تنها توهين نيست که حتي تشويقي است تا مخاطب از وقت‌هاي مرده براي خواندن كتاب استفاده کند.

اكبر صحرايي؛ نويسنده کتاب «آنا هنوز هم مي‌خندد»، در مقابل ديدگاهي که اذعان دارد جاي کتاب در سوپرمارکت‌ها نيست، هم گفت: بالاخره در سوپرماركت خيلي چيزها عرضه مي‌شود و كتاب هم به عنوان يک کالاي فرهنگي مي‌تواند عرضه شود. از طرفي ما در طول روز چند بار به سوپر مارکت‌ها سر مي‌زنيم و چند بار گذرمان به کتاب فروشي مي‌افتد؟ به نظر من كتاب بايد همه‌جا باشد و عرضه شود چون زندگي همه‌جا در جريان است. به قولي بذار كتاب‌، فروش برود، روي گاري فروش برود.

صحبت از سيستم توزيع سنتي، سيستمي است كه بسياري از بزرگان ما در اين باره نظرات خود را اعلام كرده‌اند.

رضا رهگذردرباره اين سيستم، بر اين باور است كه کل شبکه توزيع ما رابطه قديمي و سنتي با کتابفروشي‌ها دارند و اگر کتابي باب ميل‌شان نباشد آن را وارد شبکه توزيع نمي‌کنند يا اينکه درست توزيع نمي‌کنند به جز معدود کتاب‌هايي که استقبال از آن‌ها زياد بوده و توانسته‌اند با اين قدرت در مقابل سيستم توزيع مقاومت کنند.

سخنان رهگذر ما را بر اين مطلب رهنمون مي‌سازد كه مسووليت انتشارات با چاپ‌شدن كتاب تمام نمي‌شود،‌ بلكه تازه در مسير آغاز قرار مي‌گيرد. نمونه بارز اين سخن انتشار كتاب دا بود كه به ما نشان داد يك انتشارات بعد از انتشار كتاب بايست تمام تلاش خود را براي فروش و درگير شدن در يك شبكه توزيع بكار بگيرد.

اكبر صحرايي؛ با بيان اينکه «عرضه کتاب در سوپرماركت‌ها يكي از حلقه‌هاي چرخه توزيع است» تاکيد کرد: البته اين كار نبايد محدود به يك كتاب خاص بشود و قطعاً كتاب‌هاي ديگر هم بايد در سوپر مارکت‌ها عرضه شود.

امروزه در جهان سيستم به جاگذاشتن كتاب در حال رواج است كه در اين باره مي‌توان گفت: كتاب يكي از مقولات فرهنگي است كه عرضه  و توزيع آن دركشور نياز به تشريفات ندارد وقتي در كشور خودمان ويترين كتاب كم است و حتي در برخي از شهرهاي كشورمان تعداد كتابفروشي‌ها به اندازه انگشتان دستمان هم نمي‌رسد، چرا در باطن قضيه كه فراگير كردن فرهنگ كتابخواني با بهره‌گيري از سيستم‌هاي توزيع دم دست‌تر چون سوپرماركت‌ها، مته بخشخاش بگذاريم.

اين طرح به‌عنوان يك نمونه كپي فرهنگي از كشورهاي ديگر با توجه به امكانات شهري و كتابخانه‌اي و فروش كشورمان سيستم مناسبي تلقي مي‌شود و با نگاه كارشناسي در مورد بازارنشر كتاب، چگونگي توزيع و مراكز آن، محتواي طرح و برآورد و بازخورد نتايج و ارزيابي و نظارت بر چگونگي اجراي آن در دراز مدت، مطمئنا قابليت اجرا را هر چند به شكل آزمايشي دارد.

در يكي از مصاحبه‌هاي پيشين مدير عامل انتشارات سوره مهر در پاسخ به سوال «براي توزيع کتاب، آيا فکر کرده‌ايد که يک شرکت پخش راه بيندازيد يا تأسيس چنين شرکتي را به سازمان يا حوزه هنري پيشنهاد بدهيد و به همان شيوه اي که انتظار داريد يک شرکت توزيع کتاب عمل کند، به پخش اين کالا بپردازيد؟» آمده است:

نيروهاي ما براي اين کار نيستند. در حال حاضر بيش از پنجاه شرکت توزيع کتاب در کشور فعاليت مي‌کنند که بيشترشان متقاضي کتاب‌هاي ما هستند و ما با آن‌ها کار مي‌کنيم. پس راه انداختن يک شرکت پخش براي ما به صرفه نيست زيرا همين کاري را که اين شرکت‌ها مي‌کنند، انجام مي‌دهد. مسئله اينجاست که هر تعداد شرکت پخش ايجاد شود، تعداد کتابفروشي‌ها زياد نمي‌شود. ما صد شرکت پخش هم که داشته باشيم، باز کتاب‌ها به همين هزار فروشگاه کتاب ارائه مي‌شوند.

يكي از چاره‌هاي رفع اين مشكل را انتشارات سوره‌مهر در رفع ايجاد يك شبكه توزيع دانست كه همگام با ايجاد شدنش بتواند تعداد ويترين‌هاي فروش كتاب و تعداد كتاب‌هاي وارد بر سيستم كل توزيع در كشور را افزايش بدهد.

البته بايد متوليان اجراي اين طرح حواسشان به نحوه اجرا باشد تا در گذر زمان اين چرخه به محتواي چرخه‌ كاذب «شبكه توزيع زيرزميني كتاب» نزديك نشود.

اين پيشنهاد چرخه كتاب از سوي انتشاراتي مطرح شده است كه چندي پيش دستگاه فروش كتاب را با حمايت سازمان تبليغات‌اسلامي در نمايشگاه كتاب امسال برد و اين مهم نشان مي‌دهد كه مسوولين اين امر همانطور كه به فكر ايجاد شبكه توزيع نزديك به زندگي روزمره مردم هستند، به فكر ايجاد شبكه‌هاي توزيع به‌روز الكترونيك و ماشيني نيز هستند.

اميد است سوره مهر بتواند در ادامه فعاليت‌هاي خود پايه‌گذار و ادامه دهنده طرح‌هاي موفق فرهنگي در حوزه كتاب و كتابخواني و پاسخگوي نياز مخاطبان در حوزه نشر كتاب‌هاي مرتبط با ادبيات جنگ و  دفاع‌مقدس باشد.

 

 

 

 

 

يكشنبه 25 مهر 1389 - 10:46


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری