يكشنبه 1 ارديبهشت 1398 - 3:18
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

ريحانه فتحي ثاني

 

حضور زنان در عرصه نويسندگي پس از انقلاب چشم‌گيرتر است

 

نگاهي كوتاه به تاريخ ادبيات زنانه زمان انقلاب و تاريخ ادبيات زنانه دهه هشتاد كه بيندازيم، درخواهيم ياقت كه حضور زنان پس از انقلاب چشم‌گيرتر از پيش از انقلاب است. شايد يكي از دلايل اين تفاوت ظهور پرحجم نويسندگان زن با انديشه و باورهاي زن مدارانه و فمينيستي باشد. چرا كه در دهه60 نويسندگان زن بايد و شايد حضور مثمرثمري نداشتند. شايد بعضا كيفيت نه چندان مطلوب آنان بي‌توچهي آنان به ساختار آثار مكتوب برگردد و يا تاكيد بر طرح مضامين مطرح.

 اين روند در دهه‌ 70 تثبيت شكل و هويت زنانه را در پي داشت. زنان در دهه 80 به روشني احساسات خود را بيان كردند و دنياي زنان كه ناشناخته‌تر از دنياي مردان است، توانست مسائل مبتلا به جامعه را با نگاهي متفاوت بيان كنند. 

راضيه تجار حضور زنان در ادبيات را در مقايسه با قبل از انقلاب را هم از لحاظ کيفي و هم از نظر کمي دراي رشد چشمگيري دانسته و معتقد است: زنان توانسته‌اند آثار شايسته‌اي در حوزه دفاع مقدس تاليف کنند.

به گزارش روابط عمومي سازمان تبليغات اسلامي، انتشارات سوره‌مهر وابسته به سازمان تبليغات اسلامي يكي از انتشاراتي است كه با اهميت به ادبيات زنان همواره كوشيده مسير انتشار آثار آنان را هموار كند.

مصداق بارز اين فعاليت سوره مهر را مي‌توان در حمايت از كتاب دا مشاهده كرد. محمد حسن حسيني درباره كتاب دا و حضور بانوان در اين عرصه، مي‌گويد:  پرتيراژترين کتاب دفاع مقدس مربوط به يک بانوست و نويسنده و راوي کتاب هر دو بانو هستند. البته نمي توان نقش حمايت ها و تبليغات صورت گرفته براي کتاب "دا" را ناديده گرفت، اما اين کتاب به تنهايي جاذبه بسيار زيادي براي جلب مخاطب دارد. قدرت تخيل، توجه به جنبه‌هاي انساني و خلاقيت در خانم‌ها بيشتر ملاحظه مي شود لذا توقع بيشتري از آن ها در اين عرصه ها وجود دارد و اميدواريم فعاليت پرشور و همه جانبه بيشتر بانوان را در اين فعاليت‌ها شاهد باشيم.

كتاب دا كه به تازگي استندهاي تبليغاتي‌اش هم در راه است، تاكنون با رسيدن به بيش از صد دوره تجديد چاپ عنوان پرتيتراژترين و پرفروش‌ترين كتاب دفاع مقدس در سال جاري و شايد پر مخاطب ترين کتاب ما در سه دهه اخير ، توانسته جوايز متعددي را در جشنواره‌هاي گوناگون كسب كند.

سيده زهرا حسيني يک کرد ايراني است که پدر و مادرش پيش از ولادت او در عراق زندگي مي‌کردند و او در سال ١٣٤٢ در آنجا به دنيا آمد. كتاب سيده زهرا حسيني چندان شباهتي به كتاب‌هاي متعدد نوشته شده درباره جنگ ندارد. در واقع اين كتاب گزارشي بي‌نظير از جنگ است كه خواننده در برخي از اين مطالب ممکن است با اعتقادات نويسنده مخالفت كند و حتي او را دختري بسيار معمولي بداند که طوطي‌وار چيزهايي را باور کرده و تکرار مي‌کند.. اين گزارشي ناب از سبعيت از يک سو و مظلوميت و بي‌پناهي از سوي ديگر است.

كتاب‌هايي همچون دا و پوتين هاي مردم و يا «دختران opd» به ما مي‌گويند: کتاب هايي که خاطرات حضور زنان در جنگ را روايت مي‌کنند ، مهمترين بخش از ادبيات زنان در جنگ است. کتاب هايي همچون «پوتين‌هاي مريم»، «دا»، «دختران opd»، «کفش‌هاي سرگردان»، «يکشنبه آخر»، «پائيز 59»، «يک دريا ستاره»، «زيتون سرخ» و «خاطرات فاطمه آباد» نشانگر چگونگي حضور زنان ما در جنگ و تاثيرات حضورشان بوده است. فراموش نکنيم که پر مخاطب ترين کتاب ما در عرصه دفاع مقدس کتاب « دا » ، يکي از کتاب هاي مربوط به ادبيات زنان در جنگ است.

بخش ديگري از ادبيات زنان در جنگ هشت ساله مربو ط به کتاب‌هايي است که زنان نويسنده از جنگ به رشته تحرير درآورده اند. «کوچه نقاش‌ها» نوشته راحله صبوري، «دا» نوشته سيده اعظم حسيني، «لشکر خوبان» نوشته معصومه سپهري و «دلاور مرد سيستان» نوشته سارا عرفاني از جمله اين کتاب‌هاست که در واقع نشان دهنده نگاه زنان به جنگ است که در ادبيات انعکاس يافته است.

بخش ديگري از ادبيات زنان در جنگ مربوط به خاطرات همسران رزمندگان جنگ است. کتاب‌هاي مجموعه کتاب بانوي ماه را که خاص گفت و گو با همسران فرماندهاني همچون شهيد همت، شهيد باکري، شهيد چمران و ... است و مي توان آن‌ها را در اين رده، دسته‌بندي کرد.

برخي از زنان نيز  نه نويسنده بودند و نه همسر شهيد بلكه در مقام يك مادر منيع الهام نويسندگاني همچون كاظم مزيناني شده‌اند. اصل سوژه داستان «قطار در پاييز» مربوط به خبري است كه حدود 10 سال پيش از تلويزيون شنيده است که و در آن خبر آمده است كه مادر شهيدي كه در روستا زندگي مي‌كرد مي‌گفت هم‌زمان با شهادت پسرش در جنگ تحميلي، اسب او در روستا مرده است.

همچنين، نويسندگاان غير جنگ كشورمان هم كم نيستند. رودابه حمزه‌اي يكي از نويسندگان كشورمان چندي پيش تصميم گرفت شش عنوان كتاب شعر كودك خود را در اين انتشارات به چاپ برساند. «آقا مهدي جان سلام»، مجموعه سه جلدي «دست بزنم به چاقو»، «دست بزنم به کبريت» و «دست بزنم به قليون»، «خيال صورتي» و «مجموعه مهرباني» همگي در قالب شعر هستند و در آينده‌اي نزديك روانه بازار نشر كتاب خواهند شد.

همچنين، در ابتداي شهريور ماه مطلع شديم، چاپ سوم کتاب «آرام شب بخير» از راضيه تجار نيز از سوي اين انتشارات روانه بازار نشركتاب شده است. 

كتاب «آرام شب بخير» مجموعه داستاني است كه در ادامه آثار نويسنده، با تمي مختلف به بيان مسائل و مشكلات قشرخاصي از جامعه يعني زنان مي‌پردازد.

اين مجموعه از 13 داستان كوتاه تشكيل شده كه نيلوفران بركه خاموشي، آخرين پناه، ازآسماني ديگر، پله ها، سه برگ مرگ، خرگوش كوچولو، هم سيب هم ستاره، آن صداي روشن، تيفوس عشق، آن سوي تاريكي، آرام شب بخير، بهشت گمشده و سوري عناوين آن به شمار مي‌رود..

تجار در اين كتاب سعي كرده است از دريچه اي متفاوت به آموزش‌ مهارت‌هاي لازم بپردازد. براي نمونه يکي از آنها پيشگيري کننده است، يکي در مورد مهارت نه گفتن، تصميم گرفتن درست، غلبه بر عصبانيت است. وي در اين سعي كرده پرهيز از مواد مخدر را براي نسل چهارم فرهنگ سازي كند.

«يکشنبه آخر» كتابي با موضوع يك زن رزمنده است كه با شروع جنگ به جبهه مي‌رود و تا پايان جنگ، عمر و بهترين لحظات زندگي‌اش را صرف كمك به رزمندگان مي‌كند. اين كتاب يك داستان نيست، بلكه خاطرات يك زن رزمنده است كه شاهد مرگ پدر در دوران نوجواني بوده و مرارت‌هاي فراواني را متحمل شده است.

معصومه رامهرمزي در «يكشنبه آخر»، روايتي از جنگ و شهادت برادرش را به تصوير مي‌كشد كه به گفته وي سخت‌ترين بخش نگارش كتاب، توصيف لحظه شهادت او بوده است.

كتاب«ديدار زخم‌ها»  دربرگيرنده خاطرات معصومه ميرزايي از زمان كودكي، قبل از انقلاب، انقلاب، بعد از انقلاب و دوران جنگ است. ميرزايي با پشتكار و كوشش فراوان در اين سال‌ها و در ايام جنگ با توجه به آموزش‌هاي امدادگري كار امداد رساني به مجروحان جنگي را به عهده مي‌گيرد و در بيمارستان ارتش به كار مجروحان رسيدگي مي‌كند. اين كتاب در واقع شرح فداكاري‌هاي انساني است كه با مشقت‌هاي زياد براي كمك به همنوعان خود از هيچ كمكي دريغ نمي كند .

خاطرات معصومه ميرزايي بازروايي بخشي از ايام جنگ است از ديد انساني كه با مجروحان جنگي سروكار داشته است . اين خاطرات و اين كتاب از جمله آثار سيمين انتشارات سوره مهر است . ليلا محمدي تا كنون كتاب « دختران او.پي. دي» را از مجموعه كتاب هاي سيمين نيز منتشركرده است.

زنان در عرصه ترجمه ادبيات جنگي نيز در سال‌هاي اخير همچون ليلي فرهاد پور وارد شده‌اند. كتاب «شهر زنان بيوه» نوشته حيفا زنگنه به روايت زني عراقي از جنگ و مقاومت مي پردازد که در مراحل پاياني کار قرار دارد و به زودي با ترجمه فرهادپور وارد بازار نشركتاب از سوي انتشارات سوره مهر وابسته به سازمان تبليغات اسلامي، مي‌شوند.

آنچه در اين نوشتار آمد، اشاره كوچكي به حضور زنان در جنگ و نقش انتشارات سوره مهر حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي، در همياري اين قشر موثر جامعه است.

 

سه‌شنبه 13 مهر 1389 - 16:20


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری