دوشنبه 1 آبان 1396 - 4:16
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان فارس

 

گذري ونظري برزندگي ششمين اخترتابناک آسمان ولايت وامامت امام جعفرصادق (ع)

 

  

ولادت امام و نامگذاري امام جعفرصادق(ع):

امام جعفر صادق، امام ششم شيعيان، در هفدهم ربيع الاول سال 83 هجري قمري در مدينه متولد گرديد وديده به جهان گشود .معروف ترين کنيه ايشان ابو عبدالله و لقبشان صادق مي باشد. پدر ارجمندشان امام محمدباقر (ع)و مادرش ام فروة است. رسول خدا (ص)سالها قبل ولادت آن حضرت را خبر داده و فرموده بود نام او را صادق بگذاريد، زيرا از فرزندان او کسي است که همنام اوست، اما دروغ مي گويد «جعفر کذّاب».

 

دوران قبل از امامت امام جعفرصادق (ع):

در دوران قبل از امامت، حضرت شاهد فعاليتهاي پدر خويش در نشر معارف ديني و تربيت شاگردان وفا دار و با بصيرت بود. امام باقر (ع)در مناسبتهاي مختلف به امامت و ولايت فرزندش امام جعفر صادق تصريح فرموده و شيعيان را پس از خودش به پيروي از او فرا مي خواند. لذا احاديث، زيادي مبني بر تصريح وصراحت امامت حضرت امام جعفرصادق(ع) نقل شده است. که ما دراين مقاله قصد خلاصه گويي داريم نه بيشترازآن0

 

 امامت وولايت حضرت امام جعفرصادق (ع):

امام صادق در سال 114 هجري قمري پس از شهادت پدربزرگوارش در سن 31 سالگي به امامت رسيد.دورا ن امامت امام صادق (ع) مصادف بودبا يک اتفاق مهم وآن دوران انتقال قدرت از سلسله امويان به سلسله عباسيان بود که اين اتفاق در سال 132هجري قمريصورت گرفت که به عمرحکومت امويان پايان داده شد وحکومت عباسيان آغازگرديد.

اوضاع جامعه در آغاز امامت حضرت امام جعفرصادق (ع):

در آغاز امامت حضرت افرادي از شيعيان و حتي بستگان حضرت حاضر به قبول امامت ايشان نبودند، لذا حضرت از راههاي گوناگوني کوشيدند آنها را به قبول راه صحيح وادار سازند و دراين زمينه به اذن خداوند معجزاتي نيز انجام دادند.

دوران امام جعفر صادق (ع)در ميان ديگر دورانهاي ائمه اطهار، دوراني منحصر به فرد بود و شرايط اجتماعي و فرهنگي عصر آن حضرت در زمان هيچ يک از امامان وجود نداشته است و اين به دليل ضعف بني اميه و قدرت گرفتن بني عباس بود.

اين دو سلسله مدتها در حال مبارزه با يکديگر بودند که اين مبارزه در سال 129 هجري وارد مبارزه مسلحانه و عمليات نظامي گرديد.

اين کشمکش ها و مشکلات سبب شد که توجه بني اميه و بني عباس کمتر به امامان و فعاليتشان باشد، از اين رو اين دوران، دوران آرامش نسبي امام صادق (ع) و شيعيان و فرصت بسيار خوبي براي فعاليت علمي و فرهنگي آنان به شمار مي رفت.

جنبش فرهنگي در دوران امامت حضرت امام جعفرصادق(ع):

عصر آن حضرت همچنين عصر جنبش فرهنگي و فکري و برخورد فرق و مذاهب گوناگون بود. پس از زمان رسول خدا ديگر چنين فرصتي پيش نيامده بود تا معارف اصيل اسلامي ترويج گردد، بخصوص که قانون منع حديث و فشار حُکّام اموي باعث تشديد اين وضع شده بود. لذا خلأ بزرگي در جامعه آنروز که تشنة هرگونه علم و دانش و معرفت بود، به چشم مي خورد.

امام صادق با توجه به فرصت مناسب سياسي و نياز شديد جامعه، دنباله نهضت علمي و فرهنگي پدرش را گرفت و حوزه وسيع علمي و دانشگاه بزرگي به وجود آورد و در رشته هاي مختلف علمي و نقلي شاگردان بزرگي تربيت کرد. شاگرداني چون: هشام بن حکم، مفضل بن عمر کوفي جعفي، محمد بن مسلم ثقفي، ابان بن تغلب، هشام بن سالم، مؤمن طاق، جابر بن حيان و . . . . تعداد شاگردان امام را تا چهار هزار نفر نوشته اند.

ابوحنيفه رئيس يکي از چهار فرقه اهل سنت مدتي شاگرد ايشان بود و خودش به اين موضوع افتخار کرده است.

امام از فرصت هاي گوناگوني براي دفاع از دين و حقانيت تشيع و نشر معارف صحيح اسلام استفاده مي برد. مناظرات زيادي نيز در همين موضوعات ميان ايشان و سران فرقه هاي گوناگون انجام پذيرفت که طي آنها با استدلال هاي متين و استوار، پوچي عقايد آنها و برتري اسلام ثابت مي شد.

 همچنين در حوزه فقه و احکام نيز توسط ايشان فعاليت زيادي صورت گرفت، به صورتي که شاهراههاي جديدي در اين بستر گشوده شد که تاکنون نيز به راه خود ادامه داده است.

بدين ترتيب، شرايطي مناسب پيش آمد و معارف اسلامي بيش از هر وقت ديگر از طريق الهي خود منتشر گشت، به صورتي که بيشترين احاديث شيعه در تمام زمينه ها از امام صادق نقل گرديده و مذهب تشيع به نام مذهب جعفري و فقه تشيع به نام فقه جعفري خوانده مي شود.

  

حاکمان معاصر امام جعفرصادق(ع):

همانطور که گفته شد امام بين دو دوره عباسي و اموي و دوران گذار از امويان به عباسيان مي زيست. ايشان ازميان خلفاي اموي با افراد زير معاصر بود:

1- هشام بن عبدالملک (105- 125 ه. ق)

2- وليد بن يزيد بن عبدالملک (125-126)

3- يزيد بن وليد بن عبدالملک (126)

4- ابراهيم بن وليد بن عبدالملک (70 روز از سال 126)

5- مروان بن محمد (126-132)

و از خلفاي عباسي نيز معاصر بود با :

1- عبدالله بن محمد مشهور به سفاح (132-137)

2- ابوجعفر مشهور به منصور دوانيقي (137-158)

نبايد تصور کرد که امام به کلي خود را از جريانات و امور سياسي دور نگه داشت، بلکه همواره از وقتهاي مناسب براي ترويج حقانيت خود و بطلان هيأت حاکمه بهره مي برد و بدين منظور نمايندگاني را نيز به مناطق مختلف بلاد اسلامي مي فرستاد.

عباسيان براي کسب قدرت و محبوبيت در دلهاي مردم از وجهه اهل بيت پيامبر استفاده مي کردند و حتي شعارشان" الرضا من آل محمّد" بود. آنان به دنبال اشخاصي با وجهه مردمي بودند که هم از بستگان پيامبر باشند و هم درميان مردم محبوبيت داشته باشند. لذا بهترين شخص در نظر عباسيان امام صادق بود.

امام صادق پيشنهاد آنان را رد کردند و فرمودند: نه شما از ياران من هستيد نه زمانه، زمانه من است. حتي برخي از بستگان آن حضرت نزديک بود با اين پيشنهاد ها فريب به خورند، اما امام با روشنگري خاص خود به آنان فهماندند که به ظاهر توجه نکنند. امام مي دانست که عباسيان نيز هدفي جز رسيدن به قدرت ندارند و اگر شعار طرفداري از اهل بيت را مطرح مي کنند، صرفاً به خاطر جلب حمايت توده هاي شيفته اهل بيت است. امام مي ديد که سران سياسي و نظامي عباسيان در خط مستقيم اسلام و اهل بيت نيستند و لذا حاضر نبود با آنان همکاري کرده و به اقداماتشان مشروعيت بخشد.

چنانکه در تاريخ مي بينيم که چه جناياتي کردند و چه خونهايي ريختند تا پايه هاي عباسيان محکم گردد.

از حوادث مهم در زمان امامت حضرت، قيام عمويش زيد بن علي است که شکست خورد و با شهادت زيد به پايان رسيد.

 

شهادت حضرت امام جعفرصادق (ع):

پس از به قدرت رسيدن عباسيان، همانطور که آن حضرت امام صادق (ع) پيش بيني کرده بود فشار بر شيعيان افزايش يافت و با روي کار آمدن منصوردوانقي خليفه عباسي  اين فشار به اوج خود رسيد. امام نيز از اين فشار ها مستثني نبود. اين دوران، يعني چند سال آخر عمر آن حضرت بر خلاف دوران اوليه امامتشان،‌ دوره سختي ها و انزواي دوبارة آن حضرت و حرکت تشيع بود. منصور شيعيان را به شدت تحت کنترل قرار داده بود. سرانجام کار به جايي رسيد که با تمام فشارها، منصور چاره اي نديد که امام صادق را که رهبر شيعيان بود از ميان بردارد و بنابراين توسط عواملش حضرت را به شهادت رساند. آن حضرت در سن 65 سالگي در سال 148 هجري قمري درشهرمدينه به شهادت رسيد و در قبرستان معروف بقيع در کنار مرقد پدر و جدّ خويش مدفون گرديدوازخودآثارشايسته اي را به يادگارگذاشت  .در زمينه فضايل و مکارم اخلاقي حضرت امام جعفر  صادق(ع) روايات و وقايع بسيار زيادي نقل شده است. که سيره عملي ورفتار کريمانه آن حضرت بسياري از افراد را به راه صحيح هدايت فرموده است ، به گونه اي که پيروان ديگر مکاتب و اديان نيز زبان به مدح آن حضرت گشوده اند.

 

 

منابع:

منتهي الامال زندگي امام صادق (ع)

چهارده اخترتابناک زندگي امام صادق (ع)

 زندگي نامه معصومين

 وسايتهاي تشيع درسايتهاي اينترنت.

 

 حجت الاسلام قاسم اسلامي نسب

رئيس اداره تبليغات اسلامي فيروزآباد

 

يكشنبه 11 مهر 1389 - 9:22


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری