سه‌شنبه 31 مرداد 1396 - 4:9
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

پاي منبر معرفت

 

حجت الاسلام داود كميجاني

 

شرط کارايي همت

 

 

 بايد توجه کرد که همت نمودن بر کاري مي­بايد در پرتو تفسير منطقى از دو مفهوم متقابل «امكان پذيري» و «امكان ناپذيري» مورد ارزيابي قرار گيرد. اگر آدمي بدون توجه به امکان پذيري هدف خويش، در راه رسيدن به آن تلاش کند، مانند آب در هاونگ کوبيدن، کاري بيهوده و بي­نتيجه انجام داده است. لذا امکان پذيري يک هدف از ضرورى‏ترين شرائط بارور شدن همت عالى انسان است. بدون تحقق اين شرط، اغلب انرژي­‏هاي مثبت به هدر مي­روند و اراده‏ها و تصميم‏هاى بزرگ بجاى آنكه به نتايج مثبت برسند، تباه مي­گردند. در مقابل، گاه انسان با بي­توجهي به اين ارزيابي، با داشتن شرايط و توانايي كافى براى برداشتن گام­هاي مؤثر، امر امكان پذيري را با امر امكان ناپذير اشتباه كرده و گمان كند هدفى را كه در نظر گرفته است، برتر از قدرت و اراده اوست و در نتيجه با تلقين ناتوانى بر خويشتن، خود را ناتوان بسازد. مانند کودک روستايي که در نقطه دورافتاده­اي، آرزوي فضانورد شدن را در سر مي­پروراند؛ اما دست يابي به آن را براي خود بسيار بعيد مي­داند، اگر اين آرزو را براي ديگران بازگو کند احتمالاً او را خيال پرداز مي­خوانند اما واقعيت آن است که اين هدف هرچند بعيد اما نيل به آن امکان پذير است و موارد متعددي را مي­توان يافت که افرادي با همت بلند به اينگونه اهداف دور، دست يافته­اند؛ و بالعكس، هستند کساني که با نداشتن بينش كافى در پي کسب هدفى روان مي­شوند كه خيلى برتر از قدرت و اراده آنها است، مانند عالمي که مي­خواست، امام صادق (ع) شود اما بدون درک مقام امامت و ظرفيت محدود خويش، سال­ها تلاش بيهوده کرد (البته به جايي رسيد، اما امام صادق نشد)، با اين بيان، اگر اهداف با مفهوم «امكان پذيري» و «امكان ناپذيري» مورد ارزيابي منطقى قرار نگيرند، در هر دو صورت همت و اراده به هدر خواهد رفت.[1] با اين وجود، تاريخ بارها شاهد بوده است که همت بلند انسا­ن­هاي با اراده، کارهاي خارق العاده­اي را مي­تواند ميسر کند، چنانکه حضرت امير (ع) مي­فرمايند:

 «همم الرّجال تقلع الجبال»،

«همت­ مردان (بزرگ) كوه­ها را از جا برمى­كند».[2]

«همت اگر سلسله جنبان شود                            مور تواند كه سليمان شود»[3]

 



[1] - ر.ک تفسير نهج البلاغه، محمد تقي جعفري، ج 21، ص253

[2] - ر.ک تفسير نهج البلاغه، محمد تقي جعفري، ج 21، ص254

[3] - ديوان شعر وحشي بافقي

 

سه‌شنبه 6 مهر 1389 - 13:45


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری