چهارشنبه 1 شهريور 1396 - 3:2
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

احمد محمد اسماعيلي

 

پايان فيلم غير قابل پيش‌بيني است

 

گفتگو با حسين قناعت کارگردان فيلم سينمايي " زخم شانه حوا "

 

 

مقدمه : حسين قناعت را اهالي سينما با فيلم هايي که در حوزه سينماي کودک و نوجوان ساخته مي شناسند . ماجراهاي اينترنتي از جمله فيلم هاي شاخص سينماي کودک محسوب مي شود . ساخته شدن فيلم " زخم شانه حوا" در طي يک پروسه ده ساله و با پيگيري و تلاش حسين قناعت  مهيا شد . ويژگي که فيلم " زخم شانه حوا "را از ساير آثار دفاع مقدسي سينماي ايران متمايز مي کند حضور پر رنگ زنان در بطن وقايع داستان فيلم است. زخم شانه حوا به لحاظ گستردگي جغرافيايي که از شمال کشور آغاز و در جنوب کشور خاتمه مي پذيرد فيلم دشوار و سختي به لحاظ توليد و ساخت به نظر مي رسد ..

 

 

در سينماي فعلي ايران شاهد حضور تعدادي از بازيگران خاص در فيلمها هستيم که يک نوع تکرار و يکنواختي را در فيلمهاي اکران شده به وجود آورده است . در زمينه انتخاب بازيگران در فيلم بسيار متفاوت عمل کرديد . در انتخاب بازيگر چه ملاک هايي برايتان مهم بود ؟

فيلمي نظير زخم شانه حوا براي فروش و جلب توجه تماشاگر قائم به حضور بازيگران چهره و سوپر استار نيست و من هم علاقه اي به کار کردن با اين بازيگران ندارم .فيلمي که قرار است فيلم شريفي باشد بايد به اين نوع جريانات و استفاده از چهرهاي خاص بازيگري تمرکز نداشته باشد . در مورد انتخاب بازيگر نقش اصلي فيلم ( ننه حسين ) نگراني و دغدغه اصليم در اين چند ساله که مي خواستم فيلم را بسازم اين بود که چه بازيگري را براي اين نقش انتخاب کنم . زيرا اين نقش به دليل سن و سال بالايي که شخصيت ننه حسين داشت احتياج داشت بازيگري آن را بازي کند که بتواند در پروسه طولاني مدت فيملبرداري که لوکيشن هاي زيادي دارد  از پس سختي کار و ايفاي نقش بر بيايد . گرماي تابستان جنوب ، صحنه هاي جنگي و پر از گرد و خاک کار را براي بازيگري که سن و سال بالا داشت سخت و دشوار مي کرد .آهو خردمند بهترين گزينه و انتخاب اين نقش بود و از اينکه توانستم در فيلم با ايشان کار کنم بسيار خوشحال هستم وايشان بسيار بازيگر حرفه اي و خوش اخلاقي هستند . آهو خردمند براي کل گروه مادر بودند و يکي از ويژگي ها و حسن هاي فيلم حضور ايشان به عنوان بازيگر اصلي فيلم بود ...

 

چند سال پيش چند دقيقه اي از فيلم فيلمبرداري شده بود از اين صحنه ها هم استفاده کرديد ؟

بله  ،اين صحنه ها با کليت فيلم همخواني داشت و مخاطب متوجه نمي شد اين صحنه ها با فاصله زماني چند ساله گرفته شده است . زهير ياري ، آهو خردمند از ابتدا در فيلم حضور شان قطعي شده بود . براي نقش محمود در شروع مجدد کار دست به تغيير بازيگر زديم و هومن سيدي براي اين نقش انتخاب شد . به بازي هومن سيدي علاقه داشتم و بعد از اين همکاري مشترک هم به شخصيت او هم علاقمند شدم .بازيگري بسيار با هوش که سينما را خوب مي شناسد . نيره فراهاني که نقش ننه خديجه را بازي مي کند بازيگر نقش پذير و خوبي است و همکاري بسيار خوبي باايشان در اين فيلم شکل گرفت .. در هر فيلمي که مي سازم در بحث بازيگران نکته مهم اين است که چقدر مي توانند نقششان را درست ايفا کنند و اينکه چقدر اين بازيگران گيشه و قدرت جذب مخاطب را دارند برايم مهم نبود .. در کل معتقدم تمام بازيگران فيلم به خوبي در نقش هايشان توانسته اند بازي موثر و درستي انجام بدهند .شايد اگر از بازيگران ستاره استفاده مي کرديم کيفيت بازي هاي فيلم در حد فعلي نبود .

 

با توجه به وقفه هايي که در توليد و ساخت فيلم سينمايي " زحم شانه حوا " به وجود آمد از کليت کار احساس رضايت داريد؟

 بعد از گذشت اين همه سال و تلاش هاي که براي توليد فيلم انجام دادم خوشحالم که بهر حال اين فيلم ساخته شد . سالها براي توليد فيلم فيلم نامه را به مراکز مختلف دولتي و خصوصي عرصه مي کردم اما به نتيجه اي نمي رسيدم .از زمان شروع اوليه ساخت فيلم تا پايان فيلمبرداري در سال 87 در حدود چهار سالي زمان گذشت وباندازه ساخت چند فيلم براي ساخت " زخم شانه حوا انرژي و وقت صرف کردم . اتفاقاتي که بعد از ساخت فيلم رخ داد واقعا نا اميد کننده بود وپاسخگوي انتظاراتم از برخود درست و منطقي با فيلم نبود  . با توجه به مضمون فيلم در جشنواره فيلم فجر فيلم اصلا ديده نشد و اين سوال بسيار بزرگي برايم بود که فيملهاي به مراتب ضعيف تري از " زخم شانه حوا " در جشنواره وجود داشتند اما با توجه بيشتري با آنها برخورد شد . زخم شانه حوا فقط يک سانس و آن هم در ساعات پاياني شب در جشنواره به نمايش درآمد ..با توجه به حضور حوزه هنري در پروسه توليد فيلم باز هم فيلم در برنامه ها نمايش حوزه بعد از جشنواره به نمايش در نيامد و دليل آن را کسي توضيح نداد

 

اکران فيلم هم بدون سرو صدا و تبليغات آغاز شد ؟

 بله و حتي فيلم سر گروه هم ندارد . در شرايطي که فيلمهاي کمدي سطحي و سخيف اکران را قبضه کرده است طبيعي است که سهم زخم شانه حوا از اکران فقط پنج سالن نمايش است .

 

در جشنواره دفاع مقدس فيلم در بخش مسابقه حضور نداشت ؟

 بله و در بخش هاي جنبي مورد استفاده قرار گرفت  بهر حال شرايط اين گونه است و اصلا از اين شرايط راضي نيستم و اميدوارم مردم از فيلم استقبال کنند و به ديدن فيلم بيايند . در چند نمايش فيلم خوشبختانه مردم و خانواده ها از فيلم استقبال خوبي کردند .. به عنوان فيلم ساز معتقدم قضاوت و  برداشت مخاطب از فيلم در درجه اصلي اهميت قرار دارد . فيلم براي مخاطبان ساخته مي شود . شايد مسائلي پشت پرده باشد که مسئولين نسبت به اين فيلم بي اعتناي صورت داده اند که دلائل آن بر من پوشيده است . به چرات مي توانم ادعا کنم با توجه به فيلمهاي که اين چند مدت اخير در سينماهاي کشور اکران مي شود فيلم زخم شانه حوا فيلم انقدر بدي نيست که بخواهد ناديده گرفته شود .

 

در اغلب فيلم هاي دفاع مقدسي زنان نقش محوري ندارند اما در زخم شانه حوا زنان در روند اتفاقات فيلم حضور پر رنگي دارند . چگونه اين موقعيت را در فيلم به تصوير در آورديد ؟

اصولا نوع نگاهم به خشونت و درگيري مثبت نيست و روحيه اي آرام دارم و به خلق آدمهاي منفي علاقه اي ندارم . در حوزه فيلم هاي کودک که سالها  کار مي کردم معتقدم کار براي کودکان بايد سرگرم کننده باشد . در زخم شانه حوا هم تاکيدم در فيلم نامه پاسداشت مقام و جايگاه مادران است . در طي مسير ننه حسين براي يافتن نشاني از پسرش اغلب کساني که به او کمک مي کنند زن هستند و هر کدام از اين زنها نماينده نسل و طبقه خاصي از زنان اجتماع ما هستند.

 

زخم شانه حوا به لحاظ تعداد شخصيت از فيلم هاي پر شخصيت سينماي ايران محسوب مي شود . اين مسئله باعث شلوغي فيلم  نمي شود ؟

به اين قضيه اعتقاد دارم زيرا باعث تند شدن ريتم فيلم مي شود و مخاطب را به خودش جلب مي کند .

 

تعداد زياد شخصيت در فيلم مي تواند باعث عدم ارتباط مخاطب با خط سير اصلي فيلم بشود ؟

اين امکان وجود دارد .اما در زخم شانه حوا به دليل ساختار فيلم نامه چنين ساختاري لطمه اي به ارتباط مخاطب با خط سير اصلي داستان فيلم  وارد نمي کرد . اگر تمام فضاي زماني فيلم بر روي شخصيت ننه حسين و سفرش متمرکز مي شد با قصه اي بدون جذابيت ، تخت و مونوتون مواجه مي شديم  وريتم فيلم هم کند و کشدار مي شد و قدرت ارتباط با مخاطب را از دست مي داد .

 

 

پايان فيلم براي مخاطب غير قابل پيش بيني است؟

 تلاش کردم از پايان متداول و قابل حدس زدن برايم مخاطب دوري کنم . معمولا در فيلم هاي دفاع مقدسي مخاطب توقع دارد که قهرمان اصلي شهيد بشود .در اين بحث تلاش شد تا پايان مخاطب در تعليق قرار بگيرد.

 

 

 

سه‌شنبه 6 مهر 1389 - 13:42


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری