پنجشنبه 8 تير 1396 - 1:22
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

فرهنگي و هنري

 

نيما نوربخش

 

تصويري دروغين از جامعه ايراني

 

نگاهي به فيلم «مقلد شيطان» (ساخته افشين صادقي)

 

«درباره فيلم»:

«مقلد شيطان» اولين فيلم بلند سينمايي افشين صادقي است كه با حمايت موسسه ناجي هنر ساخته شده است. البته فيلم بدون پروانه ساخت توليد شد. افشين صادقي در اين باره مي‌گويد: «شش ماه تمام براي دريافت پروانه ساخت در حال رفت و آمد در پله‌هاي ساختمان وزارت ارشاد بودم اما مسئولين جواب درستي به من نمي‌دادند.»

«مقلد شيطان» در جشنواره پليس برنده جايزه شده است. فيلم مضموني اجتماعي دارد و بخش اعظم داستان در فضايي تيره و باراني مي‌گذرد. تقريباً تمام صحوه‌هاي خارجي در شب و زير باران فيلمبرداري شده است.

به گفته كارگردان براي ضبط صحنه‌هاي باراني مساحت گسترده‌اي از يكي از خيابان‌هاي تهران، با كار شبانه‌روزي گروه جلوه‌هاي ويژه فيلم، لوله‌گذاري شده و براي اين كار از باران سازهاي مصنوعي عظيمي استفاده شده كه تاكنون در سينماي ايران سابقه نداشته، افشين صادقي مي‌گويد: «باراني به اين گستردگي و اين اندازه طبيعي را در هيچ فيلمي نمي‌بينم. صحنه‌هاي شب باران را در فصل زمستان فيلمبرداري كرديم تا حس زمستاني و دل‌گير صحنه با حال و هواي دروني فيلم هماهنگ باشد. مقلد شيطان يك فيلم تلخ و تيره است كه در فضايي سياه اتفاق مي‌افتد. اهميت باران در فيلم به اين جهت است كه باران نمادي از رحمت و بخشايش الهي است و براي تطهير سياهي‌هايي كه در فيلم مي‌بينيم مي‌بارد.»

قهرمان فيلم پليس جواني است كه نقش او را كامبيز ديرباز، بازي مي‌كند و شخصيتي نامتعارف و غيركليشه‌اي دارد: «شخصيت اصلي پليس است ولي فيلم را نمي‌توان فيلمي پليسي به حساب آورد چون شخصيت پليس تفاوت زيادي با نمونه‌هاي كليشه‌اي دارد. ديرباز نقش مردي را بازي مي‌كند كه اگر چه از لحاظ شغلي يك پليس معمولي است. اما در رفتار و نوع زندگي‌اش هيچ نشاني از اين شغل ديده نمي‌شود. بيشتر وجه انساني اين شخصيت برايم مهم بود و سعي كردم از زاويه‌اي تازه به شخصيت پليس نگاه كنم.»

صادقي تأكيد مي‌كند كه فيلمش جنايي يا معمايي نيست و وجه اجتماعي و انساني داستان پررنگ‌تر است: «با اين كه شخصيت اصلي پليس است ولي حتي در يك صحنه هم با لباس و دست‌بند و اسلحه ظاهر نمي‌شود. در پايان‌‌بندي فيلم يك غافلگيري جالب گنجانده شده كه پيش فرض‌هاي مخاطب را به هم مي‌ريزد.»

لوكيشن اصلي فيلم در تهران بود و فيلمبرداري با دوربين 35 ميليمتري انجام شده است. صادقي مي‌گويد: «با توجه به حال و هواي فيلم و فراواني سكانس‌هاي تيره و باراني، روي تك‌تك نماها و زواياي صحنه كار كرديم. مي‌خواستيم تماشاگر بعد از ديدن فيلم به ماجراها و شخصيت‌هاي داستان فكر كند و گوشه‌اي از ذهنش به اشغال فيلم دربيايد. معتقدم كه مقلد شيطان تأثير حس عميقي بر ذهن و خاطره تماشاگرش مي‌گذارد كه بخشي از اين تأثير به خاطر فضاي بصري آن است.»

كارگردان مقلد شيطان درباره كيفيت فيلم مي‌گويد: «فيلم اين قابليت را داشت كه با استفاده از عناصر عامه‌پسند به يك اثر گيشه‌اي تبديل شود، ولي عمداً از اين كار خودداري كردم. مثلاً چهار شخصيت زن منفي در فيلم حضور دارند ولي بازيگران اين نقش‌ها حتي يك ذره آرايش هم ندارند.»

صادقي درباره انتخاب بازيگران مي‌گويد: «من زماني كه فيلمي مي‌سازم به جنبه تجاري آن نگاه نمي‌كنم. به داستان فيلم و قابليت پرداخت آن فكر مي‌كنم. اما به نظر من كامبيز ديرباز، اصغر همت، شقايق فراهاني و ساره بيات بهترين گزينه‌ها براي بازي در فيلم بودند.»

صادقي در مورد همكاري با حميد نعمت‌الله (نويسنده فيلمنامه) هم مي‌گويد: «با حميد خيلي دوست هستم، حميد انسان فوق‌العاده باشعوري است. از معدود كساني است كه قبولش دارم. روحيه‌اي كه حميد دارد را مي‌پسندم با هم صحبت كرديم و براي نوشتن فيلمنامه‌ اين كار به توافق رسيديم.» قابل ذكر است كه از حميد نعمت‌الله دو فيلم «بوتيك» و «بي‌پولي» را به ياد داريم.

«مقلد شيطان» در سال 1386 توليد شد و سه سال بعد به اكران عمومي درآمده است. صادقي در ارتباط با شرايط اكران عمومي فيلم مي‌گويد: «انتخاب اين زمان و شرايط در اختيار ما نبود. افراد ديگري در حال حاضر براي اكران سينماها تصميم‌گيري مي‌كنند. ما نيز بايد اين شرايط تحميلي را بپذيريم. وي افزود: «مقلد شيطان به دليل اينكه از فيلم‌هاي كمدي عامه‌پسند فاصله گرفته و به نوعي اثري جدي است. حدود سه سال است كه با اكران آن مقابله مي‌كنند. اين فيلم مخاطب را به فكر وادار مي‌كند متأسفانه چنين آثاري باب طبع تصميم‌گيران نيستند و مورد توجه قرار نمي‌گيرند.» (البته به فكر وا داشتن تماشاگر با سياه‌نمايي در فيلم هم از آن حرف‌هاست!!)

صادقي با اشاره به تبليغات اين فيلم، عنوان كرد: «هنوز بيلبوردها نصب نشده و تيزرها نيز پخش نشده است. مجوز پوستر فيلم هم به تازگي صادر شده و فيلم اكنون بدون تبليغات به نمايش درآمده است. همانطور كه مي‌دانيد مقلد شيطان براي افراد زير 13 سال هم ممنوع شده و در شهرستان‌ها نيز محدود اكران شده است. به هر حال من به عنوان كارگردان و تهيه‌كننده براي اين شرايط تصميم‌گيرنده نيستم تا از آن راضي باشم.» وي ادامه داد: «من از كودكي به واسطه پدرم در سينما بزرگ شدم. اما متأسفانه با نظر شوراي نظارت نام من به عنوان تهيه‌كننده از روي پوسترهاي فيلم پاك شده است. اين شرايط است كه به من تحميل شده است.»

صادقي درباره پيش‌بيني در مورد فروش مقلد شيطان مي‌گويد: «امكان ندارد مخاطبي با ديدن اين فيلم ناراضي از سنيما بيرون بيايد. اين فيلم هم جنبه آموزشي و هم تفريحي براي مخاطب دارد. براي ساخت آن زحمت زيادي كشيدم. مطمئن هستم با مخاطب ارتباط برقرار مي‌كند.» (البته جنبه آموزشي قائل شدن براي فيلم جاي بحث دارد)

وي درباره موضوع مقلد شيطان مي‌افزايد: «اين فيلم در ژانر پليسي- اجتماعي است. در مقلد شيطان تبهكار فيلم برخلاف آثار ديگر يك روشنفكر است. او يك پليس اخراجي است كه از سوژه‌هاي خود عكس مي‌گيرد و مدارك جمع مي‌كند تا اخاذي كند. آخرين سوژه وي يك افسر پليس جوان است.» صادقي ادامه مي‌دهد: «ساختار مقلد شيطان كلاسيك است. فيلمبرداري حدود 70 روز در شرايط سخت طول كشيد. اين فيلم در ژانر پليس روايت مي‌شود. اين در حالي است كه هيچ الماني از پليس در فيلم ديده نمي‌شود اما مي‌توان آن را يك فيلم پليسي- اجتماعي دانست. من به اين دليل علاقه‌مند به روايت اين‌گونه فيلم‌ها هستم.»

«مقلد شيطان» يك فيلم پليسي متفاوت است. فيلم فضايي تيره و تار و تلخ دارد. شخصيت پليس آن با ساير فيلم‌هاي پليسي متفاوت است. برخي از اين تفاوت‌ها البته قابل تأمل هستند. اما «مقلد شيطان» مانند اكثر فيلم‌هاي اول نقاط ضعف فرواني دارد فيلم قصد سياه‌نمايي از جامعه ايراني دارد. ضد قهرمان فيلم شخصيت‌پردازي خوبي ندارد. او آن‌گونه كه در فيلم جلوه داده مي‌شود يك تبهكار حرفه‌اي و باهوش نيست. او پروژه‌اي كه شكست خوردن در آن مسلم شده را به نحو ابلهانه‌اي ادامه مي‌دهد و حتي توصيه‌ رؤسايش سرپيچي مي‌كند. او همچنين بدون آنكه لزومي داشته باشد به صورت يك ناشناس در مسير پليس قرار مي‌گيرد و به نحو ناشيانه‌اي سر صحبت را باز مي‌كند و او را به خود مشكوك مي‌كند. در مجموعه مقلد شيطان تصويري سياه و اغراق‌آميز و دروغين از جامعه ايراني پيش روي قرار مي‌دهد. بي‌دليل نبودكه مسئولان از نمايش آن جلوگيري مي‌كردند.

«نگاهي به بازيگري فيلم‌ و بازيگرها»

«داود كمالي» (كامبير ديرباز): جمشيد سيف پليسي است كه با پسر سه ساله‌اش زندگي مي‌كند و زنش مدتي است كه فوت كرده، او در حال كشف‌ كردن فساد مالي در يك شركت است. ديرباز در فيلم بازي خوبي دارد. ديرباز وقتي قرار است از شغلش در مقابل تبهكار (اصغر همت) دفاع كند. لحنش هرگز شعاري نمي‌شود و شيوه صحبت كردن او مانند سخن گفتن يك آدم معمولي است كه مقتضيات كارش را مي‌شناسد و هرگز انتظار ستايش شدن ندارد و خود هم نمي‌خواهد به كسي درس اخلاق بدهد.

«جمشيد سيف» (اصغر همت): جمشيد سيف، تبهكاري حرفه‌اي است كه مي‌خواهد از كمالي (ديرباز) نقطه ضعفي پيدا كند و به عنوان حق‌سكوت او را مجبور كند كه جريان پرونده را به نفع او تغيير دهد. اصغر همت بازيگر خوبي است. اما لحن و چهره آرام و سمپاتيك او مناسب براي نقش يك تبهكار حرفه‌اي و بي‌رحم نيست.

 

چهارشنبه 17 شهريور 1389 - 10:40


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری