سه‌شنبه 6 تير 1396 - 9:51
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

سيدرضا آباقي

 

book24فقر دسترسي به كتاب را در كشور از بين مي‌برد

 

گفت و گو با عمادالدين قمي مدير اجرايي نمايشگاه مجازي كتاب(book24)

  

هر روز کتاب‌هاي گوناگوني در زمينه‌هاي مختلف منتشر و در بازار توزيع مي‌شود. در اين ميان مخاطبان بسياري براي تهيه و بهره‌مندي از انواع كتاب‌ها دچار مشکل مي‌شوند. همين مساله باعث شد شرکت فناوري اطلاعات رايمهر کيش با حمايت محتوايي و سياستگذاري معاونت پژوهشي و آموزشي سازمان تبليغات اسلامي با هدف توسعه فرهنگ کتاب و کتاب خواني و همچنين به منظور در دسترس بودن کتاب‌هاي منتشر شده در سراسر کشور، اقدام به راه‌اندازي نمايشگاه مجازي کتاب بكند. احساس نياز به سيستم يكپارچه فروش و دسترسي آسان مخاطبان به تمامي کتاب‌هاي منتشر شده و آخرين تغييرات آن در سراسر کشور اين شرکت را بر آن داشت تا تحقيقات و بررسي‌هاي فني و كارشناسي را در اين زمينه در دستور كار خود قرار دهد. در همين راستا طرح نمايشگاه مجازي كتاب بر اساس آخرين تکنولوژي‌هاي روز دنيا مبتني بر رفع نياز مخاطبان بعد از مذاکره با ناشران مختلف كشور اجرا شد. براي آشنايي بيشتر با خدمات نمايشگاه مجازي كتاب (www.book24.ir) با عمادالدين قمي مدير اجرايي آن گفت و گويي كرده‌ايم كه در ادامه مي‌خوانيد.

 

سايت نمايشگاه مجازي كتاب(book24) چه سالي و با چه اهدافي تأسيس شد؟ 

ما از نيمه سال 85 پيگير تاسيس نمايشگاه مجازي كتاب بوديم و براي اجرايي كردن اين طرح با نهادهاي مختلف رايزني كرديم كه يكي از آنها معاونت پژوهشي و آموزشي سازمان تبليغات اسلامي بود. بعد از مذاكره با حجت الاسلام موسوي هوايي معاون پژوهشي و آموزشي سازمان كه خود در زمينه ايجاد و پرورش فضاي مجازي فرهنگي صاحب‌نظر هستند، متوجه شديم كه ايشان ديد روشن و ويژه‌اي نسبت به اين طرح دارند. حمايت‌هاي معنوي معاونت پژوهشي و آموزشي سازمان نهايتاً ما را به جايي رساند كه توانستيم تأثير شگرفي بر تهيه و توزيع كتاب و فرهنگ كتاب‌خواني بگذاريم. بيشتر سعي ما بر اين بوده است كه ويترين كتاب‌هاي مذهبي و ديني خود را گسترش دهيم چون اغلب كتاب‌هاي ديني در همه‌ كتاب‌فروشي‌ها پيدا نمي‌شود شايد به دليل اين كه فروشندگان فكر مي‌كنند كه اين قبيل كتاب‌ها سنخيتي با بازار ندارند. ما معتقديم اگر كتاب‌هاي ديني در ويترين و در معرض ديد مردم قرار بگيرند، بسيار بيشتر از آن ميزاني كه ما الان شاهد آن هستيم، به فروش خواهند رفت. خيلي از مردم نمي‌دانند دقيقاً چه كتاب‌هايي در زمينه فرهنگ ديني در بازار موجود است. اگر اين كتاب‌ها در ويترين قرار بگيرد، علاوه بر رونق فروش اين نوع كتاب‌ها، مطمئناً داشته‌هاي ديني و مذهبي مردم نيز افزايش پيدا مي‌كند.

 

 

چه روندي طي شد تا اين كه نمايشگاه مجازي(book24) كتاب با اين محتوا و قالب در فضاي مجازي شكل گرفت؟

اسفند سال 85 بود كه حجت‌الاسلام موسوي ‌هوايي اين طرح را قبول كردند .بعد از آن براي جمع آوري اطلاعات ، بستن قرارداد با ناشران و رسيدگي به مسايل فني سايت دو سال فعاليت مستمر داشتيم تا اين كه سايت نمايشگاه مجازي كتاب با عنوان book24 افتتاح شد. انتخاب اين عنوان به اين دليل بود كه اين سايت در همه 24 ساعت شبانه روز امكان خريد كتاب را براي مخاطبان فراهم مي‌كند.

 

نوع حمايت معاونت پژوهشي و آموزشي سازمان از شما چگونه بوده است؟

نوع حمايت معاونت پژوهشي و آموزشي از ما صرفاً حمايت محتوايي و سياستگذاري بوده است در واقع معاونت به ما كمك مي‌كند تا كتاب‌هايي را در معرض فروش قرار دهيم كه از لحاظ فرهنگي و ديني متمايز و خاص باشند. هدف اصلي ما شناساندن اين نوع از كتاب ها به كاربران اينترنتي است. معاونت پژوهشي و آموزشي درحقيقت پشتيبان معنوي اين كار بزرگ بوده است و قطعاً اگر تلاش ها و حمايت‌هاي حجت الاسلام موسوي هوايي از ما نبود، نمي توانستيم به اين مرحله از كار برسيم.

 

وجه تمايز سايت book24 با سايت‌هاي ديگر كه آنها هم خدمات اينترنتي فروش كتاب ارائه مي‌دهند، چيست؟

سايت book24 كه به عنوان نمايشگاه مجازي كتاب فعاليت مي‌كند، با سايت‌هاي ديگري كه تنها به عنوان سايت توزيع كتاب فعاليت مي‌كنند،تفاوت عمده دارد .ما يك مركز جامع توزيع كتاب هستيم و مي توانيم به صورت اينترنتي و تلفني اطلاعات مربوط به كتاب‌ها را در اختيار مخاطبان قرار دهيم. در سايت‌هاي اينترنتي ديگر تنها كتاب‌هاي عرضه شده در همان سايت در معرض فروش قرار مي‌گيرند ولي ما يك مركز توزيع جامع را پايه‌گذاري كرده‌ايم. به عنوان مثال اگر شما در يك شهرستان دورافتاده به كتاب‌فروشي مناسبي دسترسي نداشته باشيد، مي‌توانيد با تلفن‌هاي ما تماس بگيريد و كتاب مورد نظر خود را تقاضا كنيد. ممكن است ناشر آن كتاب با ما طرف قرارداد نباشد اما مي‌توانيم با قاطعيت اعلام كنيم كه ما بيش از 80 درصد قدرت تأمين آن كتاب‌هايي را كه حتي در book24 عرضه نشده‌اند، داريم. 20 درصد باقي‌مانده نيز كتاب‌هايي هستند كه در بازار موجود نيستند. مقابل ما سايت‌هاي اينترنتي هستند كه ممكن است كتاب‌هايي را براي عرضه معرفي كنند ولي بعداً همان‌ها را هم نتوانند تامين كنند. ما تامين‌كننده كتابيم چه آنهايي كه در بانك اطلاعاتي ما وجود دارند ،چه آنها كه وجود ندارند. ضمن اين كه مزيت ديگر ما هزينه ثابت و اندك ارسال كتاب به دورترين نقاط كشور فارغ از حجم كتب درخواستي و بعد مكاني سفارش‌هاست.

 

چند ناشر عضو نمايشگاه مجازي كتاب هستند؟

هم‌اكنون ما حدود 300 ناشر عضو داريم. البته تعداد 700 ناشر عضو و غير عضو با سيستم‌هاي اينترنتي ما در ارتباط هستند كه درصد خيلي زيادي از نشر را در كشور پوشش مي‌دهند. چون ما ابتدا با ناشرهاي پر عنوان و فعال تر كشور ارتباط برقرار كرده‌ايم ناشرهايي كه اين اواخر دعوت به كار شده اند ناشراني هستند كه مثلاً 5 يا 10 عنوان كتاب منتشر كرده‌اند.

 

اين ناشرها بيشتر عمومي‌ هستند يا تخصصي؟

ما ناشرها را بر خلاف نمايشگاه واقعي كتاب، به اين صورت تفكيك نمي‌كنيم. يك ناشر مي‌تواند در 5 سالن مجازي ما و بيشتر از آن غرفه داشته باشد.

 

آيا برنامه‌اي براي افزايش تعداد ناشرها داريد؟

قبلاً روش ما به اين صورت بود كه با ناشران قرارداد مي‌بستيم، اطلاعات‌ آنها را مي گرفتيم و خودمان وارد مي‌كرديم اما الان ناشران مي‌توانند رمز عبور غرفه را بگيرند و خودشان غرفه را بچينند و اطلاعاتي همچون اسم كتاب، سال انتشار، نام مؤلف ، عكس كتاب و... را وارد كنند. البته اين امكانات از ابتداي تاسيس سايت فراهم بوده ولي به دليل عدم آشنايي ناشرها ما آنها را راهنمايي مي‌كرديم.

 

امسال براي شركت در نمايشگاه كتاب چه برنامه هايي در نظر گرفته‌ بوديد؟

مهمترين فعاليت ما در نمايشگاه كتاب، بحث اطلاع‌رساني بود. به دليل اين كه عرضه‌كننده كتاب نيستيم و فقط تأمين‌كننده‌ آن هستيم، در نمايشگاه كتاب صرفاً كار اطلاع رساني انجام داديم. به هر حال هدف ما اين است كه امسال اطلاع رساني گسترده‌اي داشته باشيم و از ناشران دعوت كنيم تا بتوانند در بقيه سال كه نمايشگاه كتاب برپا نيست در نمايشگاه مجازي ما حضور داشته باشند.ضمن اين كه ما از بازديدكنندگان دعوت مي‌كرديم تا با حضور در غرفه نمايشگاه مجازي كتاب، از نزديك با فرايند و مراحل سفارش و تحويل كتاب آشنا شوند. همچنين با ناشران شركت كننده در نمايشگاه نيز ار تباط و تعامل موثري برقرار كرديم.

 

روزانه چند كاربر و بازديدكننده داريد؟

به طور متوسط بالاي 1000 كاربر. البته اين تعداد نوسان شديدي در فصول مختلف سال دارد .طي بررسي‌هاي‌ ما بخش زيادي از مراجعه مردم به كتابفروشي ها با شكست مواجه مي‌شود و شخص نمي‌تواند كتاب مورد نظر خود را خريداري كند. به طور كلي ساختار و سيستم خريد كتاب در سايت book24 بسيار مناسب و پوياست حتي براي آن كساني به خريد الكترونيكي تسلطي ندارند.

 

بيشتر مخاطب عام داريد يا خاص؟

بيشتر مخاطبين ما مخاطب خاص هستند چون اطلاع‌رساني ما عام نبوده و خاص است. برنامه ريزي ما براي آينده اين اطلاع رساني عمومي كنيم. به طور كلي در كشور ما به غير از book24 مركزي وجود ندارد كه بتواند به صورت گسترده و عام كتاب شما را تأمين كند و تحويل دهد نه فقط كتاب آموزشي بلكه هر كتابي كه شما اراده مي‌كنيد براي شما پيگيري و در صورتي كه پيدا نشود به شما اطلاع‌رساني كند كه مثلا اين كتاب نيست و 2 ماه ديگر چاپ مي‌شود. ما بهترين شبكه توزيع كتاب را در كشور خودمان بر اساس بوميت‌هاي مختلف راه‌اندازي كرده‌ايم.

 

كتابفروشي‌ها كه كتاب‌هاي مختلفي از ناشران مختلف دارند، مي‌توانند در سايت شما غرفه داشته باشند يا غرفه هاي شما فقط مخصوص ناشران است؟

اين كار هم ممكن است يعني در زمان نشر كتاب، كتابفروشي‌ها مي‌توانند با حضور در يك غرفه از سايت تأمين كتاب كنند. مردم مختارند از هر غرفه‌اي كه دوست دارند كتاب را خريداري كنند.

 

شما سال قبل نمايشگاهي مناسبتي با عنوان كتاب عاشورا برپا كرديد آيا باز هم از اين دست نمايشگاه‌ها برگزار مي‌كنيد؟

بله، براي نخستين بار در كشور نمايشگاه مجازي مناسبتي كتاب برگزار كرديم كه البته تجربه خوبي هم بود. ما پيگير برگزاري جشنواره‌هاي مجازي تخصصي كتاب هستيم كه بتوانيم بر اساس درخواست ارگان‌ها، تشكل‌ها و اصناف وگروه‌هاي مختلف مردم، در رده‌هاي مختلف نمايشگاه تخصصي برگزار كنيم.اگر نمايشگاه‌ تخصصي باشد قدرت انتخاب مردم بالا مي‌رود و مردم از سردرگمي نجات پيدا مي‌كنند. مردم ما در نمايشگاه كتاب نمي‌دانند دنبال چه كتابي بايد بگردند. ما مي‌توانيم با برگزاري جشنواره‌هاي تخصصي كتاب انتخاب مردم را هدفمند كنيم.ممكن است در زمينه بعضي مسايل احساس نياز به يك كتاب كنيم ولي ندانيم كه آيا در اين زمينه كتابي وجود دارد يا نه. اصولاً در اين زمينه‌، افراد به جاي مطالعه به سمت جستجوهاي اينترنتي مي‌روند در حالي كه به اين جستجوها اعتمادي وجود ندارد.اگر ما بتوانيم اين مسأله را نهادينه كنيم كه مردم اطلاعات مورد نياز خود را از كتاب تأمين و به آن تكيه كنند، از لحاظ فرهنگي پيشرفت خواهيم كرد.

 

آينده سايتbook24 را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟ فكر مي‌كنيد تا كنون چند درصد راه را طي كرده‌ايد؟

ما مراحل اجرايي سايت را فازبندي كرده‌ايم. در فاز اول كتاب‌هاي داخلي را پوشش داديم، در فاز دوم كتاب‌هاي داخلي را براي ايرانيان خارج از كشور و در فاز سوم كتاب‌هاي خارجي را پوشش خواهيم داد.ما در همان فاز اول قدم خيلي بزرگي برداشتيم و يك سيستم جامع توزيع كتاب تا بالاي 80 درصد قدرت تامين را راه‌اندازي كرديم.تلاشمان اين است كه از تكنولوژي‌هايي استفاده ‌كنيم كه قبلاً نبوده است. ما مي‌توانيم به صورت همگن در سراسر كشور كتاب توزيع كنيم كه اين كار كمي نيست. ما در فاز اول واقعاً فكر نمي‌كرديم تا اين حد با استقبال مخاطبان مواجه شويم. هم اكنون استقبال مردم دنيا از سيستم‌هاي مجازي در بحث خريد و فروش از يك حد ثابت و پايدار تجاوز نمي‌كند. در چنين بستري مردم استقبال خوبي از سايت ما كرده‌اند. در تهران مركز فروش كتاب، ميدان انقلاب است. شما براي تأمين يك كتاب ممكن است تا 4 ساعت در كتاب فروشي‌هاي اين ميدان سرگردان شويد كه عاقبت هم معلوم نيست به آن كتاب خواهيد رسيد يا نه. دليلش هم اينست كه ما ساختارهاي توزيع خوبي نداريم. اين است كه مردم از نمايشگاه مجازي كتاب استقبال مي‌كنند. به هر حال براي فاز دوم هم رايزني‌هايي با اداره پست داشتيم. اين را هم بگويم كه ما واقعاً در بحث پست مشكل داريم و اگر بخواهيم با همين مشكلات پيش برويم فازبندي انجام شده دچار اختلال خواهد شد.

 

غير از مشكل پست با چه مشكلات ديگري مواجه هستيد؟

مهيا نبودن فضاي اطلاع رساني مناسب و بي اعتمادي بعضي از ناشران از مشكلات ديگر ما بوده است.

 

با توجه به اين كه يكي از اهداف اين سايت رعايت عدالت در توزيع كتاب است براي محقق شدن آن تا كنون چه فعاليت‌هايي انجام داده‌ايد؟

به طور تقريبي جمعيت تهران بيش از 10 ميليون و كل كشور 75 ميليون نفر است اگر ما اين دو را از هم كم كنيم حدود 65 ميليون نفر از دسترسي به منابع رنج مي‌برند. اين فقر بعدها خودش را در مباحث فرهنگي و اجتماعي نشان مي‌دهد و ما مي‌بينيم در جاهاي مختلف كشور مشكلات فرهنگي اجتماعي خاصي رخ مي‌دهد. ساختار سايت book24 به گونه‌اي است كه فقر دسترسي به كتاب در همه جاي كشور از بين برود. ما براي ارسال كتاب به هر نقطه از كشور هزينه واحد دريافت مي‌كنيم.

 

بيشتر چه نوع كتاب‌هايي در سايت book24 به فروش رفته‌اند؟

همان طور كه گفتم فروش بيشتر يك نوع از كتاب بسته به اين است كه در كدام فصل از سال باشيم، مثلاً در مهر ماه فروش كتاب‌هاي آموزشي و دانشگاهي بيشتر مي شود. سعي ما براين است كه كتاب‌هاي فرهنگي و ديني در سايت فروش بيشتري داشته باشند. البته بايد به سليقه مخاطبان نيز توجه داشت زيرا همين مخاطبان هستند كه هزينه سايت را تامين مي‌كنند.

 

 همكاري شما با ناشران وابسته به سازمان تبليغات اسلامي همچون اميركبير و سوره مهر تا چه حد است؟

انتشارات اميركبير و شركت چاپ و نشر بين‌الملل همكاري خوبي با ما دارند. توافقاتي هم با آنها داشته‌ايم كه به زودي اجرايي مي‌شود. در بحث كتاب‌هاي كمياب و ناياب انتشارات اميركبير نيز رايزني‌هايي را كرده‌ايم كه بتوانيم از متقاضيان اين كتاب‌ها در سايت ثبت نام كنيم. كلاً با ناشران وابسته به سازمان همكاري متقابل و خوبي داريم كه اميدواريم آن را توسعه بدهيم. با مؤسسه كتاب شهر و تبيان به توافقات خوبي رسيده‌ايم. اميدواريم بتوانيم با هم‌پوشاني كه با اين موسسات داريم وضعيت توزيع و مطالعه كتاب را در كشور دگرگون كنيم. با نهادهاي هم مثل نهاد كتابخانه‌هاي عمومي كشور، معاونت فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان فرهنگي، هنري شهرداري تهران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامي نيز همكاري و تعامل داريم.

 

تا كنون چند هزار عنوان كتاب در سايت book24 معرفي شده است؟

حدود 50 هزار عنوان كتاب.

 

در آينده مي‌خواهيد اين تعداد عنوان را به چه ميزاني برسانيد؟

اين مساله به ميزان درآمد زايي سايت و و همچنين ميزان حمايت از آن بستگي دارد.اطلاعات مربوط به كتاب ها در سايت ما روز به روز گسترش پيدا مي‌كند اما بحث ما اين است كه تعداد عناوين كتاب معيار مؤثر و خوبي نيست براي ما عناوين فعال مهم است. بيشتر عناويني كه ما الان در book24 داريم عنوان‌هاي فعال هستند. اگر از اين سايت حمايت شود، مي‌توانيم با اپراتورهاي بيشتري با ناشران تعامل برقرار كنيم و طي مدت زمان اندكي آمار كتب موجود در سايت را تا چندين برابر افزايش دهيم.

 

منظورتان از عنوان فعال چيست؟

به عنوان مثال انتشاراتي مثل انتشارات دانشگاه تهران حدود 3 هزار عنوان كتاب اعلام مي‌كند اما اينها كتاب‌هايي هستند كه از سال 1340 توليد شده‌اند . مطمئناً بعضي از اين كتب سنخيت علمي خود را از دست داده‌اند و ديگر فعال نيستند. اما عناوين فعال اين انتشارات زير هزار كتاب است حدود 500 تا 600 كتاب. 500 هزار كتاب هستيم .تمام تلاشمان اين است كه آن چيزي را كه اعلام مي‌كنيم نياز واقعي و با بازار سنخيت داشته باشد.

 

آيا book24 به بازار كتاب جهت‌دهي هم مي‌كند. همان‌طور كه در ابتدا گفتيد كتاب‌هاي مذهبي كمتر در ويترين قرار مي‌گيرند. حال، نوع تبليغ شما براي اين كتاب ها به چه صورت است؟

ما اين نوع كتاب‌ها را در ويترين قرار مي‌دهيم و براي آنها به روش خودمان تبليغ مي‌كنيم. ما در نمايشگاه مجازي قسمت‌هاي ويژه‌اي براي كتب برگزيده و منتخب داريم كه در آنجا كتب خوب و فاخر را به مردم معرفي مي‌كنيم. برنامه‌ بعدي ما برگزاري نمايشگاه‌هاي تخصصي است كه اين هم كمك مضاعفي به اين امر مي‌كند به خصوص در مناسبت‌هاي مذهبي. عموم مردم با گرايشات مختلف در زمان‌هاي خاص مثلا در ايام محرم يا رمضان مذهبي‌تر مي‌شوند كه ما بايد از اين فرصت استفاده كنيم. البته بايد اذعان داشت بازار كتاب كشور بسيار بزرگ است و مراكز توزيع مجازي كتاب هم در كشور كم نيستند ما با اين توان اندك و امكانات محدود . نمي توانيم تاثير زيادي در بازار نشر كشور بگذاريم به همين دليل به دنبال ارتقا و توسعه سايت هستيم.

 

يكشنبه 27 تير 1389 - 10:41


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری