شنبه 28 مرداد 1396 - 23:13
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

حجت الاسلام عباس اسكندري
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان قم

 

اوقات فراغت از منظر امام علي(ع)

 

 اوقات فراغت يعني غنيمت شمردن فرصت چيزي که در روايات معصومين عليهم السلام عموما و در سخنان مولا اميرالمؤمنين عليه السلام خصوصا به آن با حساسيت پرداخته شده است؛ به خصوص فرصت و فراغت در جواني. و در اين زمينه حضرت علي عليه السلام ميفرمايند: «گذشت ساعتها عمر را ميکاهد».

فرصت جواني غنيمتي است که در جويبار عمر به سرعت ميگذرد و فرصتها را نابود ميسازد. در بيان ديگري ميفرمايند: سختترين اندوهها از دست دادن فرصتهاست. و در جاي ديگري نيز اشاره ميکنند: آنان که وقتشان پايان يافته، خواستار مهلتند و آنان که مهلت دارند کوتاهي ميورزند.

جوانان بايد از هدر رفتن عمر جواني و از تباه شدن آينده خويش جلوگيري کنند. اين فکر که: «بايد سالها قبل شروع ميکردم» يک انديشۀ مخرب است، بلکه بايد اين گونه انديشه کرد: «ميخواهم اکنون شروع کنم، بهترين سالهاي من پس از اين است.»

کما اينکه حضرت علي عليه السلام ميفرمايند: «باقي ماندۀ عمر مؤمن قيمت ناپذير است، به وسيلۀ آن گذشته جبران ميشود و آنچه مرده است، زنده ميگردد.»

آنچه از اين سخنان نتيجه ميگيريم اينکه نبايد غصه گذشته را خورد، چون که از دست رفته است و قابل بازگشت نيست و غصه خوردن سودي ندارد و نبايد نگران آينده بود، چون که هنوز نيامده است و در اختيار انسان نيست. آنچه باقي ميماند و در اختيار ماست و بايد براي آن برنامهريزي دشته باشيم و حداکثر استفاده را بنمائيم «حال» است. لذا حضرت علي عليه السلام در بياني ميفرمايند: «الآن الآن من قبل الندم؛ اينک، اينک پيش از آن که پيشمان شويد.»

براي بهرهگيري از زمان حال، يعني زماني که در اختيار ماست چند چيز لازم است؛ يکي اراده و تصميم، تا انسان تصميم نگيرد قادر نخواهد بود که کاري را انجام دهد. اراده و تصميم قوي از مشخصههاي جوان نمونه است، چنان که سستي و سهل انگاري از آفات زندگي است و لذا حضرت علي(ع) ميفرمايند: «عزم و اراده با راحت طلبي سازگار نيست چه بسا خوابهاي شبانگاهي که تصميمات روز را بر هم زده است.»

براي اينکه تصميم و اراده جوان مؤمن همراه با پختگي و درستي همراه باشد، بايد به سه شرط توجه نمايد، يعني پختگي اراده و تصميم جوان مؤمن سه شرط را ميطلبد:

1-  بلند همتي: بايد همتها را بلند در نظر گرفت تا به قلههاي بلند پيشرفت دست يافت. حضرت علي عليه السلام شاخصههاي همت بلند و عالي را در بردباري و وقار، زکردار زيبا، عزت نفس، دست يابي به خواستهها و رسيدن به مقصد عالي ميدانند.

همت بلند دار که مردان روزگار          از همت بلند بجايي رسيدهاند

2- دورانديشي: براي اينکه جوان مؤمن در تصميمگيري و ارادۀ دوران جواني از دورانديشي برخوردار باشد بايد از هواهاي نفساني که طوفانهاي زودگذر دوران جواني است به شدت پرهيز نمايند. بزرگترين آفت دورانديشي دلبستگي به لذايذ رودگذر دوران جواني است اگر انسان بتواند آينده خود را از پشت غبار نسيان ببيند به راحتي ميتواند براي آينده خود تصميم بگيرد. چراکه مولي علي عليه السلام ميفرمايد: «دورانديشي عاقبتنگري است و دورانديش خودرأي نيست و با خردمندان مشورت ميکند.»

3- و سومين شرط ، مددجويي و توکل به خداوند است که خداوند در قرآن ميفرمايد: « فاذا عزمت فتوکل علي الله ان الله يحب المتوکلين»، يعني هنگامي که تصميم گرفتي به خدا توکل کن زيرا خداوند توکل کنندگان را دوست دارد.

حضرت علي عليه السلام  به فرزندش امام حسن مجتبي عليه السلام چه زيبا ميفرمايند: «در کارهايت از او مدد جوي و رازهاي خويش را که از مردم پنهان ميداري، به او بگوي و با او در ميان بگذار، سپس کليدهاي گنجينههاي خود را به دست تو ميسپرد. اگر پاسخگويياش به طول انجاميد، نوميد مباش، زيرا بخشش به اندازۀ خواهش است و بسا پاسخ را دير دهد تا خواهش را به درازا کشاني و بيشترت بخشد بسا چيز خواهي و به تو ندهد، ولي دير يا زود بهتر از آن به تو بدهد يا آن را به خاطر چيزي ديگر که براي تو بهتر باشد از تو باز دارد، زيرا بسا چيزي خواهي که دگر به تو دهد، به نابودي دينت انجامد.»

به هر حال سخن در مقوله اوقات فراغت فراوان است هم جوانان عزيز و هم خانوادههاي گرامي و هم دستگاههاي فرهنگي بايد تمام توان خود را به کار گيرند تا از فرصت در اختيار، بهترين بهرهبرداري صورت پذيرد و اين مهم محقق نخواهد شد جز با برنامهريزي و تعامل و همکاري.

به اميد اينکه امسال بتوانيم با برنامههاي بهتر و توان بيشتر خدمت ناچيزي به نسل جوان که سرمايههاي کشور عزيز اسلامي هستند نموده و دين خود را به انقلاب و نظام اسلامي ادا کنيم.

 

چهارشنبه 23 تير 1389 - 10:12


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری