يكشنبه 4 تير 1396 - 21:54
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

اكرم اماني

 

تدبير اين است كه به قلعه مدارس صدرا پناه ببريم

 

گفت‌وگو با سيفي  رئيس سازمان مدارس معارف اسلامي

 

مدارس صدرا با چه انگيزه‌اي و بر اساس كدام نياز بنا شده است؟

دبيرستان‌هاي علوم و معارف اسلامي صدرا وابسته به سازمان تبليغات اسلامي، كه در دوره جديد تحت مديريت سازمان مدارس اسلامي اداره مي‌شوند حركتي نو نيستند بلكه اين مدارس در ادامه و امتداد دبيرستان‌هاي علوم و معارف اسلامي شهيد مطهري كه با مديريت گذشته حضرت حجت‌الاسلام والمسلمين خاموشي تحت زعامت حضرت آيت‌الله امامي كاشاني در مدرسه عالي شهيد مطهري پايه‌گذاري شده بود، امروز به تأسيس رسيدند. آغاز اين حركت در مدرسه عالي شهيد مطهري بود و در سازمان تبليغات اسلامي اين حركت، يك حركت امتدادي است نه يك حركت تأسيسي و آغازين. حضرت آيت‌الله امامي كاشاني كه عمده دوران مديريت اين مدارس را به حاج‌آقا خاموشي مي‌سپارند، از سر دغدغه ديني كه عرصه آموزش‌هاي ديني نهادينه شود و در نظام آموزش عمومي كشور ما دانش‌آموزان و مردممان را اجباراً در معرض پيام‌ها و آموزه‌هاي ديني قرار بدهيم، به وزير وقت جناب آقاي اكرمي پيشنهاد راه‌اندازي اين رشته جديد را مي‌دهند كه با اقبال جدي آموزش و پرورش روبه‌رو مي‌شوند كه الحمدالله با حمايت ويژه اين رشته در بدنه آموزش و پرورش تعريف مي‌شود اما به جهت عدم آمادگي كامل آموزش و پرورش براي اداره نرم‌افزاري و محتوايي اين رشته در مدارس خاص خودش وجود نداشته عملاً اداره و مديريت اين نوع مدارس را به خود مدارس عالي شهيد مطهري مي‌سپارند.

تا كنون 26 دبيرستان علوم و معارف اسلامي تحت عنوان «مدارس عالي شهيد مطهري» كه عمده آن‌ها به دست جناب آقاي دكتر خاموشي تأسيس شده است و 64 دبيرستان ديگر با عنوان «مدارس صدرا» وابسته به سازمان تبليغات اسلامي، و همچنين 5 مدرسه با عنوان «الهدي» وابسته به جامعه‌الزهراي قم و 5 مدرسه ديگر وابسته به بخش خصوصي مي‌باشند مثل پيام غدير آقاي سعيدي‌نژاد، امام صادق زير نظر حجت‌الاسلام مهدوي كني و... كه جمعاً 100 مدرسه علوم و معارف اسلامي را شامل مي‌شوند كه مدارس صدرا عمده آن‌ها را تشكيل مي‌دهند.

 اين انگيزه در جناب آقاي خاموشي قوي‌تر به ظهور رسيده است و آقاي خاموشي اين فكر را در مقام اجرا و عمل جدي‌تر و جامع‌تر و عميق‌تر تعقيب فرمودند. بنابراين در شرايط امروز فرهنگي كشور كه يك جبهه جنگ فرهنگي است و به تعبير رهبر صاحب خرد؛ دشمن شبيخون فرهنگي زده است و با بنيان‌هاي اعتقادي و ديني و ارزشي اين جامعه و نظام در افتاده است كه مردم ما را از سر غيرت‌هاي ديني باز دارد، ما موظف هستيم با تدابيري جلوي آن را بگيريم و اهم آن تدابير اين است كه ما به قلعه توسعه معارف ديني در نظام آموزشي عمومي كشور كه دانش‌آموزان اين رشته هستند پناه ببريم.

چه معياري براي انتخاب و گزينش دانش‌آموزان جهت ورود به اين مدارس وجود دارد؟

اولين ملاك ما وجود انگيزه و اقبالي است كه دانش‌آموز يا بر اثر تربيت خانوادگي و يا بر اثر توجيهات و تبليغاتي كه در پي معرفي و ترويج رشته توسط ما صورت گرفته نشان مي‌دهند. علي‌ايحال ملاك ما در پذيرش دانش‌آموز به اين رشته اين است كه دانش‌آموز از سر گرايش به آموزه‌هاي ديني و يا از سر توجه جدي به تبليغات ما در معرفي رشته جلب و جذب اين مدارس شده باشد، اگر اين شرط اول تحقق يابد ضمن گرفتن يك آزمون كتبي، مصاحبه و گزينش كارشناسي كه صلاحيت دانش‌آموز براي تحصيل در چنين مدارس حساسي احراز شود با پشتوانه و تأييد شوراي عالي آموزش و پرورش، دانش‌آموزان انتخاب خواهند شد.

سازو كارها و شيوه‌هاي اين مدارس براي انجام اهداف آن در زمينه‌هاي آموزشي و تربيتي چيست؟

همانطور كه مي‌دانيد آموزش و پرورش به روش‌هاي موفق و پربازده‌ آموزشي و پرورشي توجه دارد و با توجه به نقش حاكميتي در مقام درك و اعمال و اجرا پيشتاز است. و موانعي كه بر سر راه آموزش و پرورش براي اعمال و اجراي آن برنامه‌ها وجود دارد به مراتب خيلي بيشتر از موانعي است كه سر راه مؤسسات خصوصي و مدارس ديگر وجود دارد. مدارس بسيار باسابقه و خصوصي ما توان كمتري را در خصوص مبارزه با آن موانع مصرف كردند در عرصه ارتقاي برنامه‌هاي آموزشي و پرورشي خيلي موفق‌تر از وزارت آموزش و پرورش عمل كردند و ما هم به دليل همين محدوديت‌ها و موانع كمتر مسير هموار و آسان‌تري را پيش رو داريم، و برنامه‌هاي دقيق‌تر و ظريف‌تري را در تعميق تربيت ديني و علمي دانش‌آموزان به كار مي‌بريم.

آيا دروس اين مدارس تفاوتي با ديگر مدارس دارد؟

اين رشته تركيبي از دروس حوزوي و علوم انساني است كه بعضي از اين دروس علوم انساني مواد درسي دانشگاهي و برخي ديگر كتب درسي دبيرستان مي‌باشد. وقتي كه اين رشته داراي مواد درسي چون ادبيات عرب در سطح قوي‌تري از علوم انساني، منطق و فلسفه، اصول عقايد، بينش ديني، اخلاق، آشنايي با متون ديني، تاريخ اسلام، دروس قرآني، تفسير و مفاهيم عمومي معارفي باشد كه دانش‌آموزان به آن احتياج دارند مسلماً يك غنايي پيدا مي‌كند كه دانش‌آموزان رشته‌هاي ديگر و حتي رشته‌هاي علوم انساني هم به آن دست نمي‌يابند. بنابراين خروجي و محصول اين رشته فارغ‌التحصيلاني هستند كه از حيث شكوفايي فكر و ذوق به مراتب با دانش‌آموزان همگن خود فاصله جدي پيدا كنند.

از مجموع 100 مدرسه علوم و معارف اسلامي كه در سراسر ايران وجود دارد چند مدرسه در تهران مشغول به فعاليت هستند؟

چون مدرسه عالي شهيد مطهري در تهران هم دخترانه و هم پسرانه دارد، پيام غدير آقاي سعيدي‌نژاد و همچنين مدرسه امام صادق آقاي مهدوي كني كه فقط پسرانه است و امكان دارد امسال مدرسه دخترانه آن هم تأسيس شود در تهران داير هستند و چون ما مي‌خواستيم خلأ شهرستان‌ها را جبران كنيم، مدارس صدرا را در شهرستان‌ها تأسيس كرديم. البته امسال به دنبال تأسيس مدارس صدرا در تهران نيز هستيم.

در حال حاضر چند دانش‌آموز در اين مدارس مشغول به تحصيل هستند؟

البته تعداد ظرفيتي ما با تعداد موجود دانش‌آموزان متفاوت است چون خيلي از مدارس ما پارسال و يا دو سال پيش تأسيس شده‌ است و هنوز تمام پايه‌هاي آن‌ها تكميل نشده است ظرفيت دانش‌آموزي ما حدود 6000 نفر است اما تعداد دانش‌آموزان حال حاضر ما حدود 3400 نفر مي‌باشد.

مدارس صدرا فقط در مقطع دبيرستان مشغول به فعاليت هستند؟

بله. البته با تغيير اساسي كه در نظام آموزشي كشور رخ مي‌دهد كه پايه‌ها به سه مقطع 6، 3، 3 سال در حال تغيير هستند بالطبع ما هم به اين سمت مي‌رويم كه بر اساس رويكرد مجتمع محوري در دل اين تغيير نظام آموزشي كشور مدارسمان را از دبيرستان به سمت راهنمايي هم توسعه بدهيم.

فعاليت‌هاي فوق برنامه دانش‌آموزان در اين مدارس چيست؟

از اساسي‌ترين وجوه تمايز اين رشته همان ميزان و شكل برنامه‌ها و فوق برنامه‌هاي پرورشي و فرهنگي دانش‌آموزشي است. عرصه ورود و انس با آموزه‌هاي ديني و به تعبير امروزي‌ها معارفي شدن و معارفي بودن جلوه‌هايي دارد كه يكي از جلوه‌هاي جدي آن اهتمامات و اجراي برنامه‌هاي پرورشي و فرهنگي دانش‌آموزي است كه دانش‌آموزان ما را در حوزه خردورزي و تقويت انديشه و فكرمحوري و روحيه والاي انديشه‌مداري سوق مي‌دهد و اين برنامه‌ها از ميزان و شكل عميق‌تري بهره‌مند هستند.

با توجه به اينكه نسل جوان امروز در معرض تهاجم فرهنگي بيگانه قرار دارد چه راهكارهايي براي حفاظت از انديشه و معصوميت اين دانش‌آموزان به كار گرفته مي‌شود؟

دين اسلام و مذهب تشيع پناهگاه نجات‌بخشي را براي ما تدارك ديده است و خالق ما، ما را رها نيافريده است بلكه ما را به هادياني سپرده است كه اگر ما خودمان را از دامن آن‌ها جدا نكنيم سعادت دو جهاني ما تضمين شده خواهد ماند. و نكته اينجاست كه اين پناهگاهي كه رسول اكرم و سيزده معصوم ديگر در ذيل آن پرچم و در امتداد پرچم رسالت، پرچم امامت و ولايت مأمن و سايباني براي حيات معنوي بشريت قرار داده شده كه توسط خود ما محفوظ، پايدار و قابل مصرف بماند.

بنابراين عرضه شناخت‌هاي ديني و معرفت‌هاي انساني و مذهبي مردم و دانش‌آموزان ما را به وجود چنين پناهگاهي بيدار مي‌كند و چون دين‌گرايي فطري است و اگر اين هوشياري و بيداري در ما محقق شود بر اساس كشش طبيعي فطري ما قطعاً از مزايا و امكانات آن پناهگاه براي تضمين سعادت دو جهاني استفاده خواهيم كرد. از بهترين مصاديق تحقق چنين پناه جستني به اين پناهگاه عرصه توسعه و تقويت رشته علوم و معارف اسلامي در بدنه آموزش و پرورش ما به عنوان بخش حاكميتي نظام آموزش عمومي كشور است.

مدارس صدرا در چه استان‌هايي از نظر كمي و كيفي در رتبه بالاتري قرار دارند؟

در مقام ارزيابي و مقايسه بايد در ذيل شاخصه‌هاي متعدد صورت بگيرد بنابراين تعداد اندكي از اين شاخصه‌ها عبارتند از موفقيت دانش‌آموزان از حيث كيفي و حجم آن‌ها از حيث كمي براي ورود به دانشگاه و حوزه، و در پي آن، اينكه وجود چنين دانش‌آموزاني باعث معرفي بيشتر و تحريك مضاعف در اقبال عمومي آن شهرستان براي تحصيل در چنين رشته‌اي باشد و ديگر اينكه تعداد كادر و دبيران متخصصي كه بر حسب ظرفيت‌ بالاي دانش‌آموزي مدارس ما احساس مسئوليت كردند.

بنابراين يكي از شاخصه‌ها تعداد مدارس تأسيس شده است و ما بر حسب اينكه استاني تعداد مدارس بيشتري دارد نمي‌توانيم بگوييم از ديگر استان‌ها پيشي گرفته است. استان‌هايي هستند هك تعداد مدارس كمتري دارند اما دانش‌آموزان بيشتري دارد، استان‌هايي داريم كه در سال اول و دوم ورودي‌هاي بيشتري دارند اما فارغ‌التحصيل آن‌ها دچار نقصان و تقليل هستند. لذا با كنار هم گذاشتن شاخصه‌هاي مختلف مي‌توانيم استان‌ها را تقسيم‌بندي كنيم كه نزديك به نيمي از استان‌هاي ما در مقام توسعه و تقويت مدارس اين رشته امتيازات نزديك به همي دارند، اما از حيث تعداد مدرسه استان آذربايجان شرقي، يزد، خوزستان، اصفهان، چهارمحال بختياري، مركزي، هرمزگان از ساير استان‌ها پيشي گرفته‌اند.

فارغ‌التحصيلان اين مدارس براي ورود به دانشگاه‌ها فقط مي‌توانند رشته معارف اسلامي را انتخاب كنند؟

نه. حسن اين رشته اين است كه به دليل غناي محتوايي در برنامه‌ درسي نه تنها در حوزه‌‌هاي علميه و معارف دانشگاه‌ها، بلكه دانش‌آموزان ما در رشته‌هاي جامعه‌شناسي و روان‌شناسي و مديريت‌هاي مختلف علوم انساني موفق‌تر هستند و حتي دانش‌آموزان متوسط ما نيز از دانش‌آموزان قوي علوم انساني بيشتر وارد دانشگاه مي‌شوند.

وضعيت امكانات سخت‌افزاري و ساختمان‌هاي مدارس صدار چگونه است؟

دين ناموس الهي است و اولياي دين هميشه از مظلوم‌ترين پديده‌هاي پيراموني ما هستند. بر حسب اين رويه تاريخي و ثابت در زندگي بشر متأسفانه برنامه‌هايي هم در اين ارتباط هستند داراي مظلوميت هستند. و رشته علوم و معارف اسلامي هم با يك مهجوريت و غربت جدي روبه‌رو است و ما براي تأمين احتياجات اين مدارس با مشكلاتي روبه‌رو هستيم كه البته در استان‌هاي مختلف اين مشكلات متفاوت است.

سطح علمي دانش‌آموزان مدارس صدرا چگونه ارزيابي مي‌شود؟ و آيا سيستمي در اين زمينه تعريف شده است؟

بر اساس تنگناهاي سخت‌افزاري كه داريم متأسفانه مدارس ما از حيث عمق و محتوا چه در حوزه آموزش و پرورش با ايده‌آل خيلي فاصله دارد. اما در مقايسه با ديگر مدارس خصوصاً مدارس دولتي بر حسب آن غيرت ديني و فكري كه خود دانش‌آموزان دارند به ما كمك كرده‌اند كه از ديگر دانش‌آموزان مدارس مختلف در سطح بالاتري قرار بگيرند.

انتخاب معلمان مدارس صدرا بر اساس چه مؤلفه‌هايي صورت مي‌پذيرد؟

از آنجايي كه آموزش و پرورش حداقل حمايت نيروي انساني خودش را براي اين رشته فرض مي‌داند 70 درصد از كادر مورد نياز ما را تأمين مي‌كند. و ما براي ترميم كادر تخصصي و معلمان دروس تخصصي‌مان و براي جبران فقدان كادر كامل در بعضي از استان‌ها از منابع خودمان نيز نيرو جذب مي‌كنيم و در اختيار مدارس قرار مي‌دهيم.

براي تقويت انديشه و تفكر دانش‌آموزان صدرا آيا برنامه‌اي وجود دارد؟ مثلاً برگزاري نشست‌هاي فرهنگي يا مطالعه غير درسي و غيره؟

چون مدارس ما تكيه جدي در مقام اداره و نظارت به ادارات كل تبليغات اسلامي استان دارند بنابراين بسياري از برنامه‌هاي فرهنگي و فكري كه در ادارات كل تبليغات اسلامي دارند براي مدارس ما فرصت شده كه ما از آن‌ها استفاده مي‌كنيم. بخش ديگر برنامه‌هايي است كه در آموزش و پرورش و مدارس ديگر تعريف شده است اما بر حسب موانع و تنگناهايي كه آموزش و پرورش با آن روبه‌رو است كمتر توفيق دارد كه در مدارس و ديگر رشته‌ها آن امكانات را مهيا بكند، ما با استفاده اندك از منابع آموزش و پرورشي و با استفاده بيشتر و اكمل از ادارات كل تبليغات اسلامي استان‌ها الحمدلله نتوانستيم دانش‌آموزان خودمان را به ميزان بالاتري از برنامه‌هاي فرهنگي دانش‌آموزي كه موجب تقويت انديشه و نظر دانش‌آموزان مي‌شود استفاده كنيم.

در دوره مديريت جديد چه برنامه‌هايي براي ارتقاء اين مدارس طراحي شده است؟

در ساحت برنامه‌ريزي انسان بايد اول با موضوع مأموريت خودش ارتباط جدي پيدا بكند بنابراين قسمت قابل توجهي از وقت‌ ما به شناخت واقعي و دقيق از موضوع مأموريتمان است. در ساحت ديگر براي برنامه‌ريزي و ارتقاء محتوا ما بايد علاوه بر توسعه كمي كه تعداد دانش‌آموزان و مدارسمان را با ترويج رشته بالا ببريم، بايد به محتواي نرم‌افزاري اين مدارس كه شامل: غناي ماده درسي، غناي محتواي ماده درسي، غناي برنامه‌هاي قابل اجرا در حوزه‌هاي فرهنگي دانش‌آموزي- پرورشي و در افزايش مشاركت دانش‌آموزاني كه به عنوان محصول اين رشته و حركت براي تأمين نيروي انساني لازم در تقويت اين مدارس وجود دارد بايد استفاده شود. به طور كلي ما بايد ببينيم توسعه اين رشته با چه موانع و چالش‌هاي جدي روبه‌رو بوده است، آن‌ها را پس از درك موضوع شناسايي كنيم و در اولين گام بتوانيم آن موانع را به حداقل برسانيم و براي دست‌يابي به اين مهم بايد به برنامه‌هايي از جمله ايجاد انگيزه در دانش‌آموزان و اولياء آن‌ها و مسئولان فرهنگي كشور، برنامه‌ريزان آموزشي كشور بپردازيم كه ابتدا وجوب توسعه اين رشته براي آن‌ها حتميت پيدا كند و بعد به توسعه اين رشته بپردازيم. يكي از جدي‌ترين موانع ما در توسعه و تقويت اين رشته ضعف در ديدگاه توسط زعماي فرهنگي است كه ما با آن مواجه هستيم.

چشم‌انداز آينده اين مدارس را چگونه مي‌بينيد؟

از آنجا كه خداوند بزرگ براي تأمين حيات ابدي ما ديني را به ارمغان آورده است و نبايد سعادت ابدي بشر دچار خدشه‌ شود حفظ آن ارمغان را هم براي ما به عهده گرفته است. لذا مي‌فرمايد: ما كه قرآن را كه كتاب ديني و اساسي و تكيه‌گاه دين ما است را نازل كرديم مسلماً اگر بخواهيم به هدف اصلي برسيم بايد آن را حفظ كنيم پس براي اينكه هدف مخدوش نشود و تضمين‌ شده باشد خالق حافظ دين هم خواهد بود. بنابراين، اين حركت در اساس معدوم نخواهد شد اما بحث در اين جاست كه آيا در مقام حفظ كه خالق حافظ اوست، ما هم جزء علل و اسباب حفظ دين توسط خالق محسوب مي‌شويم؟ اگر ما در طول و زمره آن علل و اسباب خالق بوديم نشان‌دهنده لياقت ما است در غير اين صورت ما بايد در لياقت خودمان شك بكنيم.

 

 

 

 

دوشنبه 7 تير 1389 - 15:24


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری